Voor het orgel de kerk in

In deze aflevering zijn Sander en Matthias in Overijssel. Ze snuiven er voor het eerst in deze serie de geur van wierook op in de prachtige Lambertusbasiliek in Hengelo. Maar ze starten in de geboorteplaats van componist Jan Pieterszoon Sweelinck (https://www.npoklassiek.nl/componisten/0e0684f0-a23c-4ccb-a74f-43c9efa42125/sweelinck-jan-pieterszoon): Deventer. Daar, vlakbij de IJssel, bevinden zich het Holtgräve-orgel en diens vaste bespeler: organiste Kirstin Gramlich.

De één na laatste aflevering van de orgelreis van Sander en Matthias. Vandaag vertelt Matthias over het grote Müllerorgel in de Bavo in Haarlem, maar ze beginnen in Alkmaar. In een oer-Hollands stadsbeeld staat de Grote Sint Laurenskerk. En groot is hij: 35 meter hoog is de kerk. En van die hoogte maakt het Van Hagerbeer-Schnitgerorgel dankbaar gebruik. Maar dit enorme instrument is niet de enige klinkende trekpleister, want ze zijn hier ook voor het oudste bespeelbare orgel van Nederland: het Van Covelens-orgel uit 1511. Een instrument dat dus al een half millennium meedoet.

In deze aflevering raakt Matthias een gevoelige snaar, wanneer hij in Zutphen op het magistrale Bader-orgel een zeker muziekstuk speelt. Maar eerst stuit Sander bij Matthias op een teer punt als het gaat om popmuziek op het orgel. Om precies te zijn: het Strümphler-orgel in de Eusebiuskerk in Arnhem. Eigenlijk was dat orgel een collega van Sander, want het klonk ooit wekelijks op de radio, bespeeld door de legendarische Jan Zwart.

In deze aflevering staan Sander en Matthias oog in oog met twee Tyrannosaurussen. Dat wil zeggen: ze maken net zoveel lawaai en zijn net zo ontzagwekkend. Met een groot verschil in het voordeel van de orgels: zo’n T-Rex zie je alleen op het witte doek, terwijl de orgels levensecht zijn. Straks klimmen ze in het grootste orgel van Nederland. Ze beginnen in de Residentie van ons land. Op 300 meter van het Binnenhof lopen ze naar de ingang van de Grote of Sint Jacobskerk.

Berend Botje ging uit varen met zijn scheepje naar Zuidlaren. Captain Jack Sparrow doet het allemaal wat ruiger in Pirates of the Caribbean. In deze aflevering hoor je of het orgel in Zuidlaren die piratenmuziek overleeft. Maar Sander en Matthias beginnen in Peize, waar een orgel woont dat in 1631 werd gebouwd, later door Schnitger en Hinsz is verbouwd en tot 1862 in de stad Groningen verbleef. Sinds dat jaar slijt het instrument z’n oude dag in het rustige Peize, waar Matthias en Sander als randstadjongens in elke steen een hunebed zien.