Het Atelier van

Een dubbel jubileum
Tien jaar geleden startte Esther Doornbusch (1972) met de website www.hedendaagsesieraden.nl. Esther catalogiseerde de collectie van sieradenverzamelaar en -kenner Marjan Unger (1946-2018), die in 2009 haar collectie aan het Rijksmuseum schonk.
Met de kennis die ze daarbij opdeed, begon Esther in 2016, bij het 40-jarig jubileum van Galerie Ra, een online sieradencatalogus. Deels vanuit frustratie omdat ze niet alles op Wikipedia kwijt kon, maar vooral uit liefde voor het hedendaagse sieraad. Momenteel staan er al zo’n 3000 artikelen op de website en is er nog een meervoud in bewerking. 
Vijf jaar geleden begon Hester Wandel de podcast HET ATELIER VAN, om kunstenaars een podium te bieden. Samen vieren Esther en Hester in deze aflevering hun jubilea en komen ze nog meer gedenkwaardige momenten tegen. Esther heeft inmiddels ook een eigen collectie sieraden opgebouwd, waarvan ze een deel heeft uitgestald die ze samen met Hester bespreekt. En er wordt zelfs een item aan toegevoegd.
Met dank aan: Esther Doornbusch
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/esther-doornbusch
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
www.hedendaagsesieraden.nl

Een drukkerij met oog voor vormgeving: Drukkerij Meijer uit Wormerveer
Als zoon van een boekhandelaar, moest Dirk Meijer uit Wormerveer de winkel in. Maar Dirk was meer geïnteresseerd in het drukken van boeken. En daarvoor had hij een goed oog. Hij specialiseerde zich - en na hem zijn schoonzoon Dick Boon - met zijn drukkerij in het maken van bedrijfsboeken.
In de jaren vijftig vierde een flink aantal Zaanse, maar ook nationale bedrijven, hun jubileum waarbij een mooi boek werd uitgebracht.
De foto’s, ontwerpen, typografie en teksten werden verzorgd door vooraanstaande en moderne ontwerpers als Dick Elffers en Jurriaan Schrofer, fotografen Carel Blazer en Cas Oorthuys en auteur Max Dendermonde. Ze kregen alle vrijheid en ruimte voor het experiment en maakten uitgaves, die nu als iconen van hun tijd worden gezien. Sommige fotografen en auteurs mochten zelfs mee op een cruise om een uitgave te maken over de jubilerende Koninklijke Rotterdamse Lloyd.
Jur Kingma (1945), industriekenner en auteur, werd gevraagd de geschiedenis van drukkerij Meijer te beschrijven en ontdekte dat ze een spil waren in de naoorlogse grafische vormgeving. Daarna drukten ze nog vele uitgaven waaronder jaarverslagen, encyclopedieën en kookboeken en breidde het arsenaal zich uit tot verschillende werkmaatschappijen. Helaas werd de schaalvergroting ze in de jaren tachtig fataal.
En zo verdween, mede door de sloop van de moderne drukkerij door architect Duintjer, Meijer uit het collectieve geheugen. Samen met Hester Wandel bekijkt Jur Kingma een aantal toonaangevende bedrijfsboeken die Meijer drukte en die nu een toonbeeld zijn van de artistieke vrijheid vlak na de oorlog.
Dit is aflevering 3 in een driedelige serie over papier die Hester Wandel speciaal maakte voor het IFIKZ festival. Dit festival over de Zaanse Industriecultuur wordt van 10 tot en met 16 oktober 2026 georganiseerd in Zaanstad. Kijk voor het programma van het IFIKZ Maak Mee Festival, de kracht van papier op www.ifikz.nl.
Met dank aan: Jur Kingma, Stichting Zaanse Industriecultuur, IFIKZ, Sarah Vermoolen, Vibeke Kingma
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/drukkerij-meijer
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.ifikz.nl/
https://honigbreethuis.nl/
https://zaansepapiergeschiedenis.nl/
https://archief.zaanstad.nl/
https://beeldbank.hvwormerveer.nl/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/drukkerij-meijer/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/erfgoed-noord-holland/vernuftelingen-en-kooplieden-in-een-bijzonder-landschap/

Een ode aan Het Atelier van
Woensdag 30 september is International Podcast Day en een mooie gelegenheid om een bonusuitzending te maken. Op zondag 27 september 2026 was Hester Wandel uitgenodigd om over haar podcast te praten op de lokale radiozender van Uithoorn en De Kwakel Rick FM. Daar werd ze geïnterviewd door cultuurcoach en dichter Peter Borghaerts. 
Peter schreef een gedicht als ode aan de podcast Het Atelier Van. Daarna ging hij met Hester in gesprek over de podcast en de ateliers die ze heeft bezocht. Hij vroeg haar op ze thuis ook een atelier heeft en wat er te zien is. Lade 28 van een oude schoolkast met 40 lades heeft een bijzondere inhoud.
De podcast bestaat op 22 oktober vijf jaar en dan zal de 64ste aflevering online komen.
Met dank aan: Rick FM, Peter Borghaerts, Bob Schreuder, Yvonne van der Veldt
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/RickFM
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.rickfm.nl/
https://www.cultuurplatformuithoorndekwakel.nl/
https://internationalpodcastday.com/

Papier voor heel Nederland kwam van Van Gelder uit Wormer
De Zaanstreek was in de 18de en 19de eeuw beroemd om zijn papier, dat van lompen werd gemaakt in windpapiermolens. Een van deze papiermolenaars werd heel bekend door als eerste van windenergie op stoomkracht over te gaan. De familie Van Gelder ontwikkelde zich tot een groot concern in Wormer en bouwde meerdere papierfabrieken in het land. Zij leverden onder andere papier voor kranten en verpakkingen. 
Kenner van de Zaanse industrie Jur Kingma (1945) woonde als kind op het terrein van de papierfabriek en werkte er net als zijn betovergrootvader, grootvader, vader en oom. Hij kende de fabriek op zijn duimpje. Toch koos hij voor een carrière als huisarts en verliet de Zaanstreek. Maar zijn hart klopt nog altijd voor de Zaanse geschiedenis en hij redde zelfs belangrijke gebouwen van de sloop.
De fabriek van Van Gelder echter ging in 1981 failliet en werd met de grond gelijk gemaakt. Gelukkig deed Jur onderzoek en publiceerde er samen met zijn broer Cees een boek over. Hester sprak met Jur over zijn jeugd en zijn onderzoek in zijn woonplaats Uden, waar er ook industrie is, maar niet zo oud als in de Zaanstreek. 
Dit is aflevering 2 in een driedelige serie over papier die Hester Wandel speciaal maakte voor het IFIKZ festival. Dit festival over de Zaanse Industriecultuur wordt van 10 tot en met 16 oktober 2026 georganiseerd in Zaanstad. Kijk voor het programma van het IFIKZ Maak Mee Festival, de kracht van papier op www.ifikz.nl.
Met dank aan: Jur Kingma, Stichting Zaanse Industriecultuur, IFIKZ, Sarah Vermoolen
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/papierfabriek-van-gelder
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info/papier
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.ifikz.nl/
https://honigbreethuis.nl/
https://zaansepapiergeschiedenis.nl/
https://archief.zaanstad.nl/
https://waterlandsarchief.nl/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/zaanse-papier-geschiedenis/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/erfgoed-noord-holland/vernuftelingen-en-kooplieden-in-een-bijzonder-landschap/

De Zaanse papierfabrikeurs en de onafhankelijkheidsverklaring van Amerika
Het Honig Breethuis is het woonhuis van een beroemde papierfamilie uit de tijd dat papier nog in een molen werd gemaakt. In het huis dat een museum is, wordt het verhaal van de Zaanse papierfamilies Honig en Breet uit de 18de en 19de eeuw verteld. Hester Wandel loopt met bestuurslid en tentoonstellingsmaker Pier van Leeuwen (1958) door het huis en ze bekijken samen de verschillende presentaties over Zaans papier. 
Ze staan stil bij een belangrijke opdracht die de papierfabrikeurs Honig, Blaauw en Rogge in 1776 kregen. Zij leverden namelijk papier voor het drukken van de onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten. Dat we dit weten komt door de watermerken in het papier. In de tentoonstellingsruimte worden daar voorbeelden van getoond. En aan de hand van voorwerpen in het huis staan Hester en Pier stil bij het ambacht van het papier maken in een windmolen.
Dit is aflevering 1 in een driedelige serie over papier die Hester Wandel speciaal maakte voor het IFIKZ festival. Dit festival over de Zaanse Industriecultuur wordt van 10 tot en met 16 oktober 2026 georganiseerd in Zaanstad. Kijk voor het programma van het IFIKZ Maak Mee Festival, de kracht van papier op www.ifikz.nl.
Met dank aan: Pier van Leeuwen, Honig Breethuis, Stichting Zaanse Industriecultuur, IFIKZ, Sarah Vermoolen
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/zaanse-papiermolenaars
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info/papier
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.ifikz.nl/
https://honigbreethuis.nl/
https://zaansepapiergeschiedenis.nl/
https://archief.zaanstad.nl/
https://waterlandsarchief.nl/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/zaanse-papier-geschiedenis/