Het Atelier van

Papier voor heel Nederland kwam van Van Gelder uit Wormer
De Zaanstreek was in de 18de en 19de eeuw beroemd om zijn papier, dat van lompen werd gemaakt in windpapiermolens. Een van deze papiermolenaars werd heel bekend door als eerste van windenergie op stoomkracht over te gaan. De familie Van Gelder ontwikkelde zich tot een groot concern in Wormer en bouwde meerdere papierfabrieken in het land. Zij leverden onder andere papier voor kranten en verpakkingen. 
Kenner van de Zaanse industrie Jur Kingma (1945) woonde als kind op het terrein van de papierfabriek en werkte er net als zijn betovergrootvader, grootvader, vader en oom. Hij kende de fabriek op zijn duimpje. Toch koos hij voor een carrière als huisarts en verliet de Zaanstreek. Maar zijn hart klopt nog altijd voor de Zaanse geschiedenis en hij redde zelfs belangrijke gebouwen van de sloop.
De fabriek van Van Gelder echter ging in 1981 failliet en werd met de grond gelijk gemaakt. Gelukkig deed Jur onderzoek en publiceerde er samen met zijn broer Cees een boek over. Hester sprak met Jur over zijn jeugd en zijn onderzoek in zijn woonplaats Uden, waar er ook industrie is, maar niet zo oud als in de Zaanstreek. 
Dit is aflevering 2 in een driedelige serie over papier die Hester Wandel speciaal maakte voor het IFIKZ festival. Dit festival over de Zaanse Industriecultuur wordt van 10 tot en met 16 oktober 2026 georganiseerd in Zaanstad. Kijk voor het programma van het IFIKZ Maak Mee Festival, de kracht van papier op www.ifikz.nl.
Met dank aan: Jur Kingma, Stichting Zaanse Industriecultuur, IFIKZ, Sarah Vermoolen
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/papierfabriek-van-gelder
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info/papier
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.ifikz.nl/
https://honigbreethuis.nl/
https://zaansepapiergeschiedenis.nl/
https://archief.zaanstad.nl/
https://waterlandsarchief.nl/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/zaanse-papier-geschiedenis/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/erfgoed-noord-holland/vernuftelingen-en-kooplieden-in-een-bijzonder-landschap/

De Zaanse papierfabrikeurs en de onafhankelijkheidsverklaring van Amerika
Het Honig Breethuis is het woonhuis van een beroemde papierfamilie uit de tijd dat papier nog in een molen werd gemaakt. In het huis dat een museum is, wordt het verhaal van de Zaanse papierfamilies Honig en Breet uit de 18de en 19de eeuw verteld. Hester Wandel loopt met bestuurslid en tentoonstellingsmaker Pier van Leeuwen (1958) door het huis en ze bekijken samen de verschillende presentaties over Zaans papier. 
Ze staan stil bij een belangrijke opdracht die de papierfabrikeurs Honig, Blaauw en Rogge in 1776 kregen. Zij leverden namelijk papier voor het drukken van de onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten. Dat we dit weten komt door de watermerken in het papier. In de tentoonstellingsruimte worden daar voorbeelden van getoond. En aan de hand van voorwerpen in het huis staan Hester en Pier stil bij het ambacht van het papier maken in een windmolen.
Dit is aflevering 1 in een driedelige serie over papier die Hester Wandel speciaal maakte voor het IFIKZ festival. Dit festival over de Zaanse Industriecultuur wordt van 10 tot en met 16 oktober 2026 georganiseerd in Zaanstad. Kijk voor het programma van het IFIKZ Maak Mee Festival, de kracht van papier op www.ifikz.nl.
Met dank aan: Pier van Leeuwen, Honig Breethuis, Stichting Zaanse Industriecultuur, IFIKZ, Sarah Vermoolen
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/zaanse-papiermolenaars
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info/papier
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.ifikz.nl/
https://honigbreethuis.nl/
https://zaansepapiergeschiedenis.nl/
https://archief.zaanstad.nl/
https://waterlandsarchief.nl/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/zaanse-papier-geschiedenis/

Met Wim T. in het café
Op 26 oktober 2021 sprak Hester Wandel af met Wim T. Schippers in café Scheltema in Amsterdam. Niet perse om over hem te praten maar over haar oom graficus Wim Wandel met wie hij had samengewerkt. Ze spraken af in Scheltema want daar was het lekker rustig op een dinsdagochtend. Het was in coronatijd.
Nou nee dus, de ober tetterde overal overheen en rammelde met stoelen en kopjes. Het leek wel een sketch van Wim T. zelf.
Wim vertelde uitgebreid over Wim Wandel en hun samenwerking. Maar ook veel over zichzelf. Over hoe hij zijn werk verkocht aan het stedelijk, over z’n vader, over Bert en Ernie. Het was een gesprek van meer dan twee uur waarvan maar een klein deel gebruikt kon worden voor de podcast over Wim Wandel. Ook vanwege de herrie in het café. 
Maar ze mocht wel een keer in zijn atelier komen als het was opgeruimd. Maar daarvan kwam het nooit meer. In 2023 overleed zijn vrouw Ellen Jens. En opeens was Wim T. Schippers er niet meer. Hij overleed op 10 juni 2026, vlak voor zijn 84ste verjaardag.
Omdat het zo’n leuk gesprek was daar in Scheltema heeft Hester besloten het gesprek helemaal uit te zenden met alle kroeggeluiden op de koop toe. Gekraak van een snoepje, het bestellen van koffie, gepraat van de ober, gerammel met van alles. Alsof je bij ze in het café zit en het gesprek afluistert.
Met dank aan: Wim T. Schippers (1942-2026), Café Scheltema
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/wim-t-schippers
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan

Atelier in een mobiele podcaststudio
Om inspiratie op te doen ging Hester Wandel eind januari naar het Female Podcasters Netwerkevent. Door de verbouwing van het nieuwe huis was er geen tijd voor podcasten.

Gelukkig stond daar de Mobie! De mobiele podcaststudio van Jacqueline van den Berg van Aconcept Pro Media.

En wat bleek: Jacqueline is naast zakenvrouw ook schilder. Dus doken ze samen de Mobie in om een aflevering op te nemen. En daarvan gingen de ogen van Jacqueline stralen, terwijl ze sprak over haar atelier. De podcast werd dankzij Janine de Widt van Voiceboost ge-edit door Milou van Rooijen.
Aan het eind van de podcast hoor je een geluid uit een atelier. Als je raadt wat het is, kun je gratis kaarten winnen voor Juwelen aan de IJssel op 16 en 17 mei in Dieren.

Met dank aan: Female Podcasters Network, Jacqueline van den Berg, Janine de Widt en Milou van Rooijen
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/jacqueline-van-den-berg
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
www.hetateliervan.info
www.jacqueline-art.com
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan

Atelier in de etalage
Van een atelier aan de Zaan naar een atelier in het hart van een dorp in de Achterhoek. Sarah Kobak deed dat. Met haar gezin en haar ouders streek ze in 2021 neer in het hart van Beltrum. Ze kochten een voormalige winkel, die elke Beltrummer kent. In de etalage bouwde Sarah een groot atelier waarin ze juwelen maakt en les geeft.
En ondertussen leerde ze het dorp kennen en het dorp haar. Want verbinding is wat Sarah zoekt.

Bij haar koop je niet zo maar een ring, maar krijgt de klant een sieraad met zijn of haar verhaal erin verwerkt. Dat kan zelfs met het goud uit een erfenis. Dat smelt ze om en voorziet het van haar eigen signatuur: gekleurde edelstenen, parels en granules, kleine bolletjes goud. En dan heb je een echte Kobak.

Hester Wandel reist af naar Beltrum om het atelier te zien en te praten over Juwelen aan de IJssel, waaraan Sarah meedoet op 16 en 17 mei. Op deze exclusieve en intieme juwelenbeurs in het prachtige pand van Villa Artwerk in Dieren, kun je het werk van Sarah zelf bewonderen, maar ook van andere edelsmeden, een beeldend kunstenaar en een modeontwerper.
Kijk op www.juwelenaandeijssel.nl

Met dank aan: Sarah Kobak, Juwelen aan de IJssel, Simone Carree
Muziek: Paul Glazier
Gratis naar Juwelen aan de IJssel? Abonneer je op mijn nieuwsbrief, dan stuur ik je een kortingscode: https://hetateliervan.info/nieuwsbrief/
Luister op:
https://hetateliervan.info/sarah-kobak
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info
www.sarahkobak.nl
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan/
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan