De Dag

Nederlandse webwinkels achter merchandise die wordt gebruikt bij azc-protesten, promoten vaak ook veel extremere denkbeelden en producten, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur.

Mitchell van de Klundert vertelt in de podcast hoe het hem en zijn Nieuwsuurcollega's opviel hoeveel merchandise er zichtbaar is bij anti azc-demonstraties, meer dan bij ander type demonstraties. Ze besloten onderzoek te doen naar de wereld achter die stickers, truien en vlaggen. 

Veel van de webshops, of de eigenaren ervan, zijn ook actief op sociale media. De drie shops met de meeste volgers herplaatsen bijvoorbeeld video's over remigratie, neonazi's en geweld bij protesten in binnen- en buitenland.

Volgens criminologe Elanie Rodermond van de Vrije Universiteit spelen de verkopers daarmee een belangrijke rol in het normaliseren van extreme denkbeelden. "Als zulke ideeën mainstream worden, wordt de drempel lager om deze te uiten en voor sommigen ook om ze verder te verspreiden."

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Over precies een week gaat SpaceX naar de beurs. Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk mikt op de grootste beursgang ooit en wil daarmee tientallen miljarden ophalen. De belangstelling onder beleggers is groot. Maar de grote vraag is hoe realistisch de plannen van Musk zijn.

In deze podcast vertelt ruimtevaartkenner Philippe Schoonejans dat het bedrijf op dit moment vooral geld verdient met het wereldwijde internet-satellietennetwerk Starlink. Maar een groot deel van de nieuwe plannen in het prospectus van SpaceX is volgens Schoonejans wel erg vergezocht. Zoals het plan om een miljoen mensen op Mars te gaan wonen. "Wat moeten die mensen daar doen? En hoe moeten ze daar leven? Het is daar echt heel erg onherbergzaam", aldus Schoonejans. Toch zou de beursgang van SpaceX ook positieve dingen kunnen opleveren, denkt de ruimtevaartkenner. "Het levert veel geld op voor de wetenschap over ruimtevaart."

Ook kijken we naar de gevolgen van de megabeursgang voor beleggers en de economie in z'n geheel. Bij introductie op de beurs zal een aandeel Space X 135 dollar kosten. Dat betekent dat de waardering van het bedrijf wordt ingeschat op 1800 miljard dollar. Volgens econoom en beursanalist Corné van Zeijl is dat een "verschrikkelijk groot bedrag voor eigenlijk niet eens zo'n groot bedrijf". Het risico dat het aandeel grotendeels op lucht is gebaseerd, is er volgens de econoom zeker.

Toch staan er veel beleggers te trappelen om in te stappen. Volgens Van Zeijl is dat grotendeels een verdienste van Musk zelf. "Hij kan gewoon heel slim bedrijven maken, zoals bijvoorbeeld Tesla en SpaceX. Én hij kan heel veel dromen verkopen. Soms komen die uit, maar ook heel vaak niet".

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Designerdrugs worden in Nederland via websites, appgroepen en sociale media verkocht. Achter die handel zit een netwerk van Nederlandse importeurs, groothandels en webshops die lange tijd legaal drugs en grondstoffen uit India konden laten overkomen.

Onderzoek van NOS en Follow the Money laat zien hoe groot die handel is. Tussen 2019 en 2025 werd voor ruim 46,2 miljoen euro aan designerdrugs uit India geïmporteerd. De straatwaarde is naar schatting bijna twee miljard euro.

In deze podcast vertellen NOS-journalist Sarah Bürmann en Nikki Brands van Follow the Money, hoe de handelsroute vanuit India loopt en hoe zij die blootlegden. Ze bekeken bestellijsten van Indiase producenten en kwamen er achter dat het een enorm lucratieve business is. "Een gram 3mmc kost dertien euro in een webshop en dat kost 33 cent in India om te maken, dus het gaat zo'n 40 keer over de kop", zegt Bürmann.

Nederlandse handelaren konden jarenlang legaal stoffen importeren, die lijken op verboden drugs. Sommige handelaren die aan de slag gingen met de grondstoffen uit India, hadden wel door hoe gevaarlijk hun handel was. "Ik had een gasmasker op als ik het maakte. Zelf zou ik nooit nemen".

Reageren? Mail [email protected]
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De artikelen van Sarah Bürmann en Nikki Brands:

https://nos.nl/artikel/2617062-nederlandse-bv-s-cashen-met-import-gevaarlijke-designerdrugs-uit-india (https://nos.nl/artikel/2617062-nederlandse-bv-s-cashen-met-import-gevaarlijke-designerdrugs-uit-india)

https://www.ftm.nl/artikelen/van-indiase-labs-naar-nederlandse-webshops-de-miljarden-handel-achter-designerdrugs (https://www.ftm.nl/artikelen/van-indiase-labs-naar-nederlandse-webshops-de-miljarden-handel-achter-designerdrugs)

"De wetenschap is duidelijk. El Niño staat in de komende maanden met 90 procent zekerheid voor de deur." Met die woorden waarschuwde secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres deze week voor de terugkeer van het weerfenomeen El Niño. Meteorologen zien aanwijzingen dat het deze keer uitzonderlijk sterk kan zijn. Sommigen zelfs over een super-El Niño of een 'Godzilla'- El Niño. Het zorgt wereldwijd voor alertheid.

Wat is El Niño precies? Hoe ontstaat het? En waarom denken experts dat het dit keer extra hevig te wordt?

NOS-klimaatredacteur Rob Ramaker legt in deze podcast uit wat wetenschappers in hun weermodellen zien. "Veel modellen laten zien dat de kans groot is dat er een zware aankomt. Dat heeft te maken met de verwachtingen voor de opwarming van het zeewater, in sommige modellen loopt dat op tot wel 3 graden. Stel dat dit uitkomt, ik houd hier wel een slag om de arm, dan wordt het een record-El Niño", aldus Ramaker.

Bij een sterke El Niño zijn gevolgen zoals droogte en overstromingen ook groter. Wereldwijd wordt het gemiddeld warmer door El Niño, de verwachting is dat 2027 hierdoor een uitzonderlijk warm jaar wordt. "In Indonesië en Australië wordt het droger en in Zuid-Amerika wordt het juist natter. En zo kan ik nog wel even doorgaan", zegt Ramaker.

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Bart Tuinman

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

In Maastricht zijn steeds meer zorgen om het onderzoek naar het mogelijke skelet van de beroemde Franse musketier D'Artagnan. Er zouden grote fouten zijn gemaakt bij de opgraving, waardoor de gevonden botresten mogelijk niet meer geïdentificeerd kunnen worden. 

Frans Pollux en Vikkie Bartholomeus maken voor dagblad De Limburger een podcastserie (https://youtu.be/WrIt6hJVP44)over wat het grootste nieuws uit de regio is in lange tijd: de mogelijke vondst van deze zogeheten 'vierde musketier'. 

Toen zij de man opzochten die het skelet blootlegde, Wim Dijkman, bleek hij een verrassing voor ze te hebben...in een tupperwarebakje. Daar zaten een bovenarmbotje en twee tanden in. 

Inmiddels is er knallende ruzie tussen de gepensioneerde stadsarcheoloog Dijkman en de gemeente Maastricht en is door de chaos rondom de opgraving de vraag of er uberhaupt nog wel kan worden achterhaald wie er nou begraven lag in de kerk van de Maastrichtse gemeente Wolder.

N.b. We hebben Wim Dijkman voor deze podcast om een reactie gevraagd, maar hij wilde verder geen commentaar meer geven. 

Reageren? Mail [email protected]

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes