De Donkere Kamer

Dit jaar bestaat de fotografie tweehonderd jaar. In 1826 maakte Nicéphore Niépce de allereerste foto, en dat was voor uitgeverij Pelckmans de aanleiding om aan Rik Van Puymbroeck en mij te vragen of we er een boek over wilden maken. Dat werd ICONOBELGE, een boek over Belgische fotografie met impact, en vorige week stelden we het voor in het Predikheren in Mechelen.
In deze aflevering hoor je het gesprek dat uitgever Lisbeth Imbo daar met ons voerde. Ik vertel over de twee persoonlijke kruispunten die toevallig allebei in het boek zitten: de namiddag bij Herman Selleslags toen ik zeventien was, en de foto van Stephan Vanfleteren die ik uit De Morgen knipte en in mijn schetsboek stak. Rik vertelt hoe hij als journalist zijn liefde voor beeld ontwikkelde en waarom hij de teksten bij de twintig fotografen moeilijker vond dan hij dacht.
We praten over hoe je twintig namen kiest als je met honderden fotografen samenwerkt, over de voorgangers die een papieren monumentje verdienen, over de jonge generatie die staat te trappelen en over talent aan beide kanten van de taalgrens. En ik vertel waarom fotografie volgens mij belangrijker wordt nu AI zoveel generiek beeld op ons afstuurt.
Over het boek
ICONOBELGE, 200 jaar fotografie met impact (Pelckmans) is samengesteld door Kaat Celis en Rik Van Puymbroeck, naar aanleiding van tweehonderd jaar fotografie. Het boek zet twintig Belgische fotografen in de kijker die vandaag nog impact hebben op het medium, op hun collega's en op wat er fotografisch verteld wordt in de media en de maatschappij. Daarnaast staan er vijf jonge fotografen in die de generatie van morgen vormen, en een luik over de voorgangers op wiens schouders zij werken. Bij elke fotograaf schreef Rik een tekst die vertrekt vanuit hun beelden. Het boek werd vormgegeven door Tim Bisschop en is een mooi koffietafelboek om zelf te houden of cadeau te doen tijdens de feestdagen.

bestel ICONOBELGE en kom luisteren naar Lieve Blancquaert
ICONOBELGE ligt nu in de winkel. Het is een boek waar ik zelf heel trots op ben, en het is een mooi cadeau voor iedereen die van fotografie houdt, zeker met kerst en nieuwjaar in aantocht. Bestellen kan hier.
Wil je het boek liever eerst zelf in handen nemen? Op zondag 8 november om 11 uur ga ik in Het Predikheren in Mechelen live in gesprek met Lieve Blancquaert, een van de fotografen in het boek. Er is ruimte voor jullie vragen, je kan het boek er kopen en Lieve signeert het graag voor je.
Het gesprek met Lieve neem ik op als podcast, net als mijn gesprek met modefotograaf Willy Vanderperre dat volgde op deze boekvoorstelling. Die afleveringen verschijnen binnenkort.
Partners van deze aflevering
Foto Robyns Als fotograaf weet je hoe belangrijk het is dat je materiaal klopt, dat het doet wat jij nodig hebt. Foto Robyns uit Sint-Truiden is zo'n plek waar ze dat echt begrijpen. Een familiezaak met meer dan zeventig jaar ervaring die elke dag tussen fotografen staat. Ze begeleiden zowel starters als professionals en als pro-dealer van Canon, Nikon, Sony en Fujifilm kennen ze hun materiaal door en door. Je krijgt er advies dat echt vertrekt vanuit hoe jij werkt. robyns.be
Profotonet Voor mij begint een foto pas echt te leven wanneer ze geprint wordt. Daarom werk ik graag samen met Pro Foto Net voor fine art prints, fotoboeken en wanddecoratie die met veel zorg gemaakt worden en speciaal voor fotografen. Wil jij je werk ook tastbaar maken? Kijk op profotonet.com en met de code kamer-1010 krijg je 10% korting op je bestelling.
Cameranu Zij snappen als geen ander dat je als fotograaf naast creativiteit ook gewoon de juiste tools nodig hebt, of dat nu een nieuwe lens is of een camera waar je op kan vertrouwen tijdens een klantenshoot. Hun specialisten denken met je mee en geven je eerlijk advies. Omdat jij naar De Donkere Kamer luistert, krijg je 10% korting met de code DDK10 op cameranu.be.

Dit is podcast 300! Feest!
Het duurde twee jaar voor ik Nadav Kander kon overtuigen om met mij te praten. Eind juni nodigde hij me uit in zijn huis in Ibiza, waar ik een paar dagen mocht logeren, en dat hoor je terug in het gesprek: we kenden elkaar al wat beter, waardoor ik makkelijker kon doorvragen.
We praten over zijn jeugd in Johannesburg, zijn eerste donkere kamer in de badkamer van het ouderlijk huis en de twee jaar dienstplicht bij de South African Air Force waar hij luchtfoto's afdrukte. Over waarom hij na de pandemie vier jaar in zijn archief dook en ongeveer 4.000 negatieven inscande, over de elektriciteit die ontstaat tussen twee foto's die samen worden getoond, en over het moeilijke begin van elk nieuw project, dat hij zelf "het gat" noemt. We hebben het over portretten maken met Obama, waarom ontspanning een overschat woord is bij een portret, zijn liefde voor het donker en het water, en hoe zijn vrouw Nicole en de klimaatcrisis zijn blik beïnvloeden.
Een gesprek dat je niet snel loslaat, en dat ik zelf met veel plezier opnieuw heb beluisterd. Nadav staat ook op het podium van onze show in C-Mine Genk op 28 november.
Wat je leert in deze aflevering
Waarom Nadav na de pandemie vier jaar lang zijn archief doorzocht, en waarom hij liever losse beelden koppelt dan een documentaire reeks te maken

Hoe de "elektriciteit" tussen twee of meer foto's ontstaat, en waarom een tentoonstelling meer kan zijn dan een chronologisch overzicht van projecten

Waarom hij vindt dat een kunstwerk pas af is onder de blik van een kijker (de driehoek tussen maker, onderwerp en kijker), en waarom hij tijdens het fotograferen nooit aan die kijker denkt

Hoe hij een portret voorbereidt: uren licht en sfeer opbouwen voordat de persoon binnenkomt, zodat hij tijdens de sessie razendsnel kan bijsturen, ook als er maar acht minuten zijn

Waarom schoonheid zonder onvolkomenheid snel vervelend wordt, en wat hij zoekt in werk dat langer meegaat dan een maand
Wat Kaat tussendoor met je deelt
Gratis webinar: Kaat werkt met topfotografen via de podcast, masterclasses en 1:1 mentoring en ziet hoe consistent hun patronen zijn. In een gratis webinar loopt ze de vijf dingen door die fotografen die blijven groeien telkens opnieuw doen, en hoe je die op je eigen manier toepast. Vind je hier.
The Daily Frame (€10): een audioreeks van maximaal 15 minuten per werkdag, vier weken lang, met tips over creativiteit, mindset en business. Beluister hem op je ligstoel of tijdens een wandeling, zie hier.

Op 28 november staat De Donkere Kamer in C-Mine in Genk, met Nadav Kander als gast. We houden niet hetzelfde gesprek als in Amsterdam en kiezen mogelijk één thema. Heb je een onderwerp dat je graag wil horen, stuur het dan gerust door. Tickets via deze link.
Partners van deze aflevering
Foto Robyns (Sint-Truiden): een familiezaak met meer dan zeventig jaar ervaring die elke dag tussen fotografen staat. Ze begeleiden starters en professionals en kennen als pro-dealer van Canon, Nikon, Sony en Fujifilm hun materiaal door en door. Advies dat vertrekt vanuit hoe jij werkt.
Profotonet: fine art prints, fotoboeken en wanddecoratie, met zorg gemaakt en speciaal voor fotografen. Met de code kamer-10 krijg je 10% korting op je bestelling. Meer info.

Zes jaar lang trok Pie Aerts naar Chileens Patagonië om de puesteros te fotograferen, oudere gaucho's die maandenlang alleen werken op enorme ranches die niet van hen zijn. In Haarlem praatten we over zijn boek Coirón, over zijn late start in de fotografie na een burn-out, over obsessie en hard werken, en over hoe hij een boek crowdfundt zonder uitgever die de productie betaalt. Op 28/11 komt hij erover vertellen in Genk.
Wat je leert in deze aflevering
Waarom Pie het maken van het beeld en het bouwen van het verhaal als twee aparte vakken ziet, en de helft van zijn tijd aan de sequentie besteedt

Hoe hij de balans zoekt tussen inkomen en impact, en wat hij concreet teruggeeft aan de gemeenschappen waar hij werkt

Hoe een trage, observerende manier van werken op statief zijn beelden veranderde, en waarom de methode voor hem belangrijker werd dan de esthetiek

Waarom zijn Kickstarter werkte: hij nam zijn publiek al vanaf 2020 mee in het maken van het project

Waarom hij vindt dat fotoacademies meer aandacht zouden moeten geven aan jezelf verkopen en je eigen merk bouwen

Pie Aerts live in C-Mine Genk
Op 28 november komt Pie vertellen op het podium van De Donkere Kamer in C-Mine Genk. Je kan hem daar zelf aanspreken over Coirón en het boek in handen nemen, want dit is een boek dat je moet vastnemen om het helemaal te voelen. Tickets via donkerekamer.com/shows.
Werk je zelf aan een fotoproject? Op dezelfde avond pitchen drie fotografen hun project in drie minuten, en de winnaar krijgt een ondersteuningspakket. Inschrijven kan via donkerekamer.com/pitch.

Gratis webinar
De voorbije jaren zag ik in mijn samenwerking met topfotografen, in deze podcast, in masterclasses en in mijn 1-op-1 mentoring, hoe consistent hun patronen zijn. Fotografen die blijven groeien doen een paar dingen opvallend consequent. In een gratis webinar neem ik je mee door de vijf patronen die ik heb kunnen onderscheiden, en ik laat je zien hoe je ze op jouw manier toepast. Schrijf je hier gratis in.
1-op-1 mentoring
In mijn 1-op-1 mentoring werk ik zes maanden intensief met je samen aan de stukken van je fotopraktijk die je wil aanpassen, verbeteren of bijschaven. Dat kan gaan van het begeleiden van een tentoonstelling tot het finetunen van je sales en marketing of het nalopen van je portfolio. Het traject is volledig op maat: ik stem af op jouw grootste vragen en reageer persoonlijk vanuit mijn ervaring. Ik begeleid maximaal tien fotografen tegelijk, zodat er genoeg tijd en ruimte is voor iedereen. Af en toe komt er een plek vrij. Alle info vind je hier
Ook in het Engels
Naast dit Nederlandstalige kanaal heeft De Donkere Kamer ook een Engelstalig kanaal, waar al mijn Engelstalige interviews verschijnen met fotografen van over de hele wereld. Veel luisteraars weten nog niet dat het bestaat, dus abonneer je ook daar.
Partners van deze aflevering
Cameranu Ik krijg weleens de vraag hoe ik zelf mijn apparatuur kies, en het antwoord is simpel: ik ga naar Camera Nu. Zij snappen als geen ander dat je als fotograaf naast creativiteit ook gewoon de juiste tools nodig hebt, of dat nu een nieuwe lens is of een camera waar je op kan vertrouwen tijdens een klantenshoot. Hun specialisten denken met je mee en geven je eerlijk advies. Ga naar cameranu.be en gebruik code DDK10 voor 10% korting.
Profotonet Voor mij begint een foto pas echt te leven wanneer ze geprint wordt. Daarom werk ik graag samen met Pro Foto Net voor fine art prints, fotoboeken en wanddecoratie, met veel zorg gemaakt en speciaal voor fotografen. Wil jij je werk ook tastbaar maken? Kijk op profotonet.com en gebruik code kamer-1010 voor 10% korting op je bestelling.
Foto Robyns: Een familiezaak met meer dan zeventig jaar ervaring, die elke dag tussen fotografen staat. Ze begeleiden zowel starters als professionals, en als pro-dealer van Canon, Nikon, Sony en Fujifilm kennen ze hun materiaal door en door. Je krijgt er advies dat vertrekt vanuit hoe jij werkt. Foto Robyns, Sint-Truiden: robyns.be

De show in Pakhuis de Zwijger was uitverkocht, maar pas op de laatste dag. In deze aflevering vertelt Kaat eerlijk wat er achter een volle zaal zit, en wat jij als fotograaf daaruit kan meenemen voor je eigen boek, expo of project: blijf zoeken naar wat wel kan, en weet voor wie je het doet.
Wat je leert in deze aflevering
Waarom mensen vandaag meer contactpunten nodig hebben voor ze een ticket (of een boek, of een print) kopen, zelfs als je aanbod heel goed is
Waarom je niet meer op de pers kan leunen en zelf alternatieve manieren moet vinden om je werk te promoten
Hoe je je verhaal afstemt op een breed publiek, zonder vakjargon en zonder te technisch te worden
Waarom elke ruimte en elk publiek een andere aanpak vraagt, en hoe je nadenkt over jouw middelen in elke situatie
Hoe een ideale klant (een avatar met een naam en een persoonlijkheid) je helpt om de juiste visuals, reels en woorden te kiezen
Waarom kleine, haast onzichtbare aanpassingen op termijn meer opleveren dan een radicale ommezwaai

Next stop: C-Mine Genk
Op 28 november staat De Donkere Kamer in C-Mine in Genk. Op het podium: Nadav Kander, Michiel Hendryckx over schoonheid in verzet, Noortje Palmers met La Vie en Rose over dak- en thuislozen in Antwerpen, Pie Aerts met Coirón over de puesteros in Chileens Patagonië, Marieke van der Velden met de beeldkolom, een curator (meer info volgt) en drie pitchers, daarvoor kan je je trouwens nog kandidaat stellen, hierzo. Kom je met een groep van meer dan tien personen? Dan betaal je de helft. Tickets vind je hier.
Links en bronnen
Tickets show 28 november, C-Mine Genk, hier.
Aanmelden voor de pitch (tot en met 14 november): donkerekamer.com/pitch
Tentoonstelling Nadav Kander in Foam, Amsterdam (tot 31 januari)
De Donkere Kamer English (Engelstalige interviews), hier
Mentoring: donkerekamer.com/mentor
Alle info over mentoring, masterclasses en workshops: donkerekamer.com

Partners van deze aflevering
Cameranu: Naast creativiteit heb je als fotograaf ook gewoon de juiste tools nodig, of dat nu een nieuwe lens is of een camera waar je op kan vertrouwen tijdens een klantenshoot. De specialisten van Cameranu denken met je mee en geven eerlijk advies. Ga naar cameranu.be en gebruik code DDK10 voor 10% korting.
Profotonet: Voor mij begint een foto pas echt te leven wanneer ze geprint wordt. Daarom werk ik graag samen met Profotonet voor fine art prints, fotoboeken en wanddecoratie, met veel zorg gemaakt en speciaal voor fotografen. Wil jij je werk ook tastbaar maken? Kijk op profotonet.com en gebruik code kamer-1010 voor 10% korting op je bestelling.
Foto Robyns (Sint-Truiden): Een familiezaak met meer dan zeventig jaar ervaring, die elke dag tussen fotografen staat. Ze begeleiden zowel starters als professionals, en als pro-dealer van Canon, Nikon, Sony en Fujifilm kennen ze hun materiaal door en door. Je krijgt er advies dat vertrekt vanuit hoe jij werkt. Foto Robyns, Sint-Truiden.

"Er gaat bij mij niks de deur uit wat door AI geschreven is." Dat zegt Paulien Pierik, en zij is nota bene AI-trainer. Ik zit zelf in haar programma's en merk wekelijks wat dat oplevert voor De Donkere Kamer. Op haar kantoor in Eindhoven praten we over de vraag die bij veel van jullie leeft: wat moet je als creatief ondernemer met AI, en wat betekent het voor ons vak? Paulien legt uit met welke taak je best begint, waarom zoveel goede makers toch AI slop online zetten en waarom fotografen die krampachtig vasthouden aan hun beelden het moeilijkst zullen krijgen. We hebben het ook over duurzaamheid, over het oog van de fotograaf dat AI niet kan namaken en over haar droom om vrouwen in de Filipijnen te helpen.
Luisteraars van De Donkere Kamer krijgen 20% korting op Pauliens AI Content Club met de code DDK. De link staat hieronder.

Wat je leert in deze aflevering
Met welke taak je best begint met AI: een taak die je vaak doet, die veel tijd kost en die je niet graag doet

Waarom wat je over jezelf en je bedrijf vastlegt bepaalt of de AI met iets generieks afkomt of met iets dat bij jou past

Waarom je kritisch moet blijven nalezen, ook als je AI goed getraind is, want mensen zien het wel

Welke fotografen het volgens Paulien moeilijk zullen krijgen, en hoe je zichtbaar maakt wat een fotograaf meer brengt dan een AI-beeld

Hoe Paulien kijkt naar duurzaamheid, regelgeving en de schaduwkanten van AI

Gratis webinar
Wat ik de voorbije jaren zag in mijn samenwerking met topfotografen, in deze podcast, in masterclasses en in mijn 1-op-1 mentortraject, is hoe consistent hun patronen zijn. Fotografen die blijven groeien doen een paar dingen opvallend consequent. In een gratis webinar neem ik je mee door vijf patronen die ik heb kunnen onderscheiden en laat ik je zien hoe je ze op jouw manier toepast. Schrijf je hier gratis in via

Online masterclass op 28 oktober
Wil je leren van een expert, zoals vandaag? Op 28 oktober is de Tsjechisch-Nederlandse straatfotograaf Julie Hrudová te gast in mijn online masterclass. Ze vertelt hoe haar blik gevormd werd en wat ze van anderen leerde, ze toont haar werkwijze met eigen voorbeelden en legt uit hoe je een eigen stijl ontwikkelt op straat, waar alles al eens gedaan lijkt. Ze geeft je ook praktische manieren om weer op gang te komen als de inspiratie even weg is. Je kan Julie vragen stellen in de live Q&A, en achteraf is er een replay. De masterclass is in het Engels. Verzeker je plekje hier
Partners van deze aflevering
Cameranu Naast creativiteit heb je als fotograaf ook gewoon de juiste tools nodig, of dat nu een nieuwe lens is of een camera waar je op kan vertrouwen tijdens een klantenshoot. De specialisten van Cameranu denken met je mee en geven eerlijk advies. Ga naar cameranu.be en gebruik code DDK10 voor 10% korting.

Profotonet Voor mij begint een foto pas echt te leven wanneer ze geprint wordt. Daarom werk ik graag samen met Profotonet voor fine art prints, fotoboeken en wanddecoratie, met veel zorg gemaakt en speciaal voor fotografen. Wil jij je werk ook tastbaar maken? Kijk op profotonet.com en gebruik code kamer-1010 voor 10% korting op je bestelling.
Foto Robyns (Sint-Truiden) Een familiezaak met meer dan zeventig jaar ervaring, die elke dag tussen fotografen staat. Ze begeleiden zowel starters als professionals, en als pro-dealer van Canon, Nikon, Sony en Fujifilm kennen ze hun materiaal door en door. Je krijgt er advies dat vertrekt vanuit hoe jij werkt. Foto Robyns, Sint-Truiden.