Geschiedenis voor herbeginners

WAARSCHUWING: SCHANDALIGE AFLEVERING! We duiken in het meest ophefmakende schandaal van de moderne geschiedenis. Vermeende spionage, antisemitisme, complotdenken en doofpotoperaties polariseren Frankrijk en Europa. De Dreyfusaffaire verdeelt de staat én de straat.

WIJ ZIJN: Jonas Goossenaerts (inhoud en vertelstem), Filip Vekemans (montage), Benjamin Goyvaerts (inhoud) en Laurent Poschet (inhoud).
MET BIJDRAGEN VAN: Prof. Martin Kohlrausch (Europese politieke geschiedenis - KULeuven), Kristien Maes (intro), Laurens Luyten (kroniek), Sam De Meulder (Emile Zola), Alessandro Cangelli (Alfred Dreyfuss), prof. Jelle Haemers (bordereau).
WIL JE ONS EEN FOOI GEVEN? Fooienpod - Al schenkt u tien cent of tien euro, het duurt tien seconden met een handige QR-code.

KOOP ONZE BOEKEN!
- De Koude Oorlog voor herbeginners.
De Koude Oorlog voor herbeginners (Paperback) door Geschiedenis voor herbeginners, Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet, Filip Vekemans | Lannoo Uitgevers Groep
- Dagboek van de geschiedenis.
Dagboek van de geschiedenis (Paperback) door Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet | Lannoo Uitgevers Groep
WIL JE ADVERTEREN IN DEZE PODCAST? Neem dan contact op met adverteren@dagennacht.nl
MEER WETEN? Onze geraadpleegde en geciteerde bronnen:

Boeken:
Harris, R. (2011). Man On Devil'S Island. Alfred Dreyfus and the Affair that Divided France. Penguin Books. Londen.
Aanbevolen lectuur Musée d'Art en d'Histoire du Judaïsme: https://www.mahj.org/en/node/31475

Websites:
VRT - Roman Polanski verfilmt Dreyfus-schandaal; waarover ging die "affaire" en hoe actueel is ze nog? https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/11/08/roman-polanski-verfilmt-de-dreyfus-affaire-wie-sprak-de-gevleug/
VRT - "J’accuse": waarom deze historische woorden ruim 125 jaar later nog steeds brandend actueel zijn. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/05/20/_j_accuse-_-historisch-woorden-ruim-125-jaar-later-nog-steeds-br/
Historiek.net - Alfred Dreyfus. https://historiek.net/alfred-dreyfus-1859-1935/1438/
Ingesproken bronfragmenten Musée d'Art en d'Histoire du Judaïsme: https://www.mahj.org/en/node/31397

Podcasts:
The Rest is History - 12 Days: Death of Edward the Confesor and the Dreyfus Affair. https://podcasts.apple.com/be/podcast/the-rest-is-history/id1537788786?i=1000546958115
Dan Snows History - The Dreyfus Affair: The Spy Scandal that Shook France. https://podcasts.apple.com/be/podcast/dan-snows-history-hit/id1042631089?i=1000703749370
In Our Time - The Dreyfus Affair. https://podcasts.apple.com/be/podcast/in-our-time/id73330895?l=nl&i=1000623288451
Long Reads - The slippery truth of the Dreyfus Affair. https://podcasts.apple.com/be/podcast/the-slippery-truth-of-the-dreyfus-affair/id1699572716?i=1000737822768&l=nl&r=1291
See omnystudio.com/listener for privacy information.

We reizen de halve wereld rond, in het spoor van Noormannen en -vrouwen. We zijn getuige van plundertochten en vreemde rituelen, luisteren naar oude sagen en kronieken en vragen ons af of Vikingen wérkelijk de gehoornde terreur van de middeleeuwen waren.

WIJ ZIJN: Jonas Goossenaerts (inhoud en vertelstem), Filip Vekemans (montage), Benjamin Goyvaerts (inhoud) en Laurent Poschet (inhoud).
MET BIJDRAGEN VAN: Prof. Peter Petré (Engelse en algemene taalkunde, UAntwerpen - Anglo Saxon Chronicle), Niels Engelen (vertaling kronieken en getraumatiseerde monniken), Ward Bal (bijnamen en mythes), Greet Moonen (vikingreis), Leví Sigmarsson (Ijslandse tekst), prof. Brigitte Meijns (middeleeuwse geschiedenis, KULeuven - kritische lectuur tekst).
WIL JE ONS EEN FOOI GEVEN? Fooienpod - Al schenkt u tien cent of tien euro, het duurt tien seconden met een handige QR-code.

KOOP ONZE BOEKEN!
- De Koude Oorlog voor herbeginners.
De Koude Oorlog voor herbeginners (Paperback) door Geschiedenis voor herbeginners, Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet, Filip Vekemans | Lannoo Uitgevers Groep
- Dagboek van de geschiedenis.
Dagboek van de geschiedenis (Paperback) door Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet | Lannoo Uitgevers Groep

WIL JE ADVERTEREN IN DEZE PODCAST? Neem dan contact op met adverteren@dagennacht.nl
MEER WETEN? Onze geraadpleegde en geciteerde bronnen:
Barraclough, E. (2025). Verborgen levens: Wat de nieuwste vondsten ons vertellen over de Vikingtijd (C. van Paassen & W. van Paassen, vert.). Omniboek.
Brink, Stefan, & Price, N. (Eds.). (2008). The Viking World. London, UK: Routledge.
Byock, Jesse. (2001). Viking Age Iceland. London, UK: Penguin Books.
Price, Neil. (2002/2019). The Viking Way: Magic and Mind in Late Iron Age Scandinavia. Oxford, UK: Oxbow Books.
Price, Neil. (2020). Children of Ash and Elm: A History of the Vikings. New York, NY: Basic Books.
Ibn Fadlan. (2012). Ibn Fadlan and the Land of Darkness: Arab Travellers in the Far North. (P. Lunde & C. Stone, Trans.). London, UK: Penguin Classics. (Origineel werk ca. 10e eeuw)
See omnystudio.com/listener for privacy information.

We gaan na hoe en wanneer de eerste maçonnieke loges ontstonden. Bijgestaan door een echte vrijmetselaar willen we weten waar de vrijmetselarij voor staat en welke geheimen de beweging al dan niet verbergt.

WIJ ZIJN: Jonas Goossenaerts (inhoud en vertelstem), Filip Vekemans (montage), Benjamin Goyvaerts (inhoud) en Laurent Poschet (inhoud).
MET BIJDRAGEN VAN: Prof. em. Jean Paul Van Bendegem (wiskundige, filosoof, vrijmetselaar - Vrije Universiteit Brussel), Bert Pelgrims (Engelse vrijmetselaarsregels), Filip Vekemans (website vrijmetselaars) en Louis Van de Merckt (initiatief en research aflevering).
WIL JE ONS EEN FOOI GEVEN? Fooienpod - Al schenkt u tien cent of tien euro, het duurt tien seconden met een handige QR-code.

KOOP ONZE BOEKEN!
- De Koude Oorlog voor herbeginners.
De Koude Oorlog voor herbeginners (Paperback) door Geschiedenis voor herbeginners, Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet, Filip Vekemans | Lannoo Uitgevers Groep
- Dagboek van de geschiedenis.
Dagboek van de geschiedenis (Paperback) door Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet | Lannoo Uitgevers Groep

WIL JE ADVERTEREN IN DEZE PODCAST? Neem dan contact op met adverteren@dagennacht.nl
MEER WETEN? Onze geraadpleegde en geciteerde bronnen:
- Boeken:
Biasi, de, J.L. (2012). Geheimen, symbolen en rituelen van de vrijmetselarij. Uitgeverij Ankhhermes. Utrecht.
Dickie, J. (2021). The Craft. How the Freemasons Made the Modern World. Hoddor & Stoughton. Londen.
Kirk MacNulty, W. (2006). Vrijmetselarij. Symbolen, geheimen, betekenis. Altamira. Amsterdam.
Koppen, J. (2009). De essentie. Vrijmetselarij. Uitgeverij Luster. Antwerpen.
Koppen, J. (2014). De paradox van vrijmetselarij. Heden en toekomst van de loge in België. Uitgeverij Houtekiet. Antwerpen.
Koppen, J. (2015). Het licht scheen in de duisternis, Lichtsymboliek en erfgoed van de vrijmetselarij. Verschenen in: Tijd-Schrift. Heemkunde en lokaal-erfgoedpraktijk in Vlaanderen. Jaargang 5, nr. 2. Mechelen.
- Websites:
Encyclopedie van de Vlaamse Beweging - vrijmetselarij : https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/vrijmetselarij
The Constitutions of the Free-Masons (1734). An Online Electronic Edition. James Anderson A.M. Right Worshipful Fraternity of Accepted Free-Masons https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1028&context=libraryscience
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarin we vanop een spectaculaire wereldtentoonstelling een laatste keer terugblikken op ons verhaal van de lange negentiende eeuw, Parijs als een stad van extremen leren kennen en een zenuwachtige internationale concurrentiestrijd met argusogen volgen.

WIJ ZIJN: Jonas Goossenaerts (inhoud en vertelstem), Filip Vekemans (montage), Benjamin Goyvaerts (inhoud) en Laurent Poschet (inhoud).
MET BIJDRAGEN VAN: Laurens Luyten (kroniek, programmaboekje expo, getuigenis expo).
WIL JE ONS EEN FOOI GEVEN? Fooienpod - Al schenkt u tien cent of tien euro, het duurt tien seconden met een handige QR-code.

KOOP ONZE BOEKEN!
- De Koude Oorlog voor herbeginners.
De Koude Oorlog voor herbeginners (Paperback) door Geschiedenis voor herbeginners, Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet, Filip Vekemans | Lannoo Uitgevers Groep
- Dagboek van de geschiedenis.
Dagboek van de geschiedenis (Paperback) door Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet | Lannoo Uitgevers Groep

WIL JE ADVERTEREN IN DEZE PODCAST? Neem dan contact op met adverteren@dagennacht.nl
MEER WETEN? Onze geraadpleegde en geciteerde bronnen:
- Boeken:
Altena, D. (2003). Vrijheid en rede. Geschiedenis van de westerse samenlevingen (1750-1989). Uitgeverij Verloren. Hilversum.
Blom, P. (2008). De duizelingwekkende jaren. Europa 1900-1914. De Bezige Bij. Amsterdam.
Evans, R. J. (2016). De eeuw van de macht: Europa 1815–1914. Hollands diep. Amsterdam.
Draye, G. (e.a.) (2009). De negentiende eeuw. 1815-1914. Uitgeverij Averbode. Averbode.
Ginderachter, Van, M. (2025). Arm Vlaanderen. Honger, ziekte en globalisering in het midden van de 19de eeuw. Horizon. Antwerpen.
Kalifa, D. (2021). The Belle Époque: A Cultural History, Paris and Beyond. Columbia University Press. New York, NY.
Mabire, J.-C. (2000). L'exposition universelle de 1900. L'harmattan. Parijs.
Mandell, R.D. (1967). Paris 1900. The great World's Fair. University of Toronto Press. Toronto.
Osterhammel, J. (2022). De metamorfose van de wereld. Een mondiale geschiedenis van de 19de eeuw. Atlas Contact. Amsterdam.
Palmer, R. R., Colton, J., & Kramer, L. (2013). A History of Europe in the Modern World. McGraw Hill Higher Education. Columbus, Ohio.
- Websites:
The Exposition Universelle of 1900. The Eclectic Light Company. https://eclecticlight.co/2020/06/04/finale-the-exposition-universelle-of-1900-1/? (Geraadpleegd op 16/01/2026.)
Van fictie naar werkelijkheid. National Geographic. https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-archeologie/a63219344/jules-verne (Geraadpleegd op 16/01/2026.)
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarin we een überburgerlijk dagje in het laatnegentiende-eeuwse Wenen doorbrengen en, tussen een opera en enkele koffietjes door, proberen door te dringen tot het mens- en wereldbeeld van de bourgeoisie.

WIJ ZIJN: Jonas Goossenaerts (inhoud en vertelstem), Filip Vekemans (montage), Benjamin Goyvaerts (inhoud) en Laurent Poschet (inhoud).
MET BIJDRAGEN VAN: Prof. Kaat Wils (geschiedenis humane en biomedische wetenschappen, onderwijsgeschiedenis, religiegeschiedenis, cultuurgeschiedenis 19de eeuw - KULeuven), Prof. Henk De Smaele (cultuurgeschiedenis 19de eeuw, politieke geschiedenis, geschiedenis van gender en lichamelijkheid - UAntwerpen), Alejandra Theus (etiquetteregels), Robbie Cleiren (documentairestem opera) en Michiel Clerckx (literaire bronfragmenten).
WIL JE ONS EEN FOOI GEVEN? Fooienpod - Al schenkt u tien cent of tien euro, het duurt tien seconden met een handige QR-code.

KOOP ONZE BOEKEN!
- De Koude Oorlog voor herbeginners.
De Koude Oorlog voor herbeginners (Paperback) door Geschiedenis voor herbeginners, Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet, Filip Vekemans | Lannoo Uitgevers Groep
- Dagboek van de geschiedenis.
Dagboek van de geschiedenis (Paperback) door Jonas Goossenaerts, Benjamin Goyvaerts, Laurent Poschet | Lannoo Uitgevers Groep

WIL JE ADVERTEREN IN DEZE PODCAST? Neem dan contact op met adverteren@dagennacht.nl
MEER WETEN? Onze geraadpleegde en geciteerde bronnen:

Historische werken en bronnen:
Altena, D. (2003). Vrijheid en rede. Geschiedenis van de westerse samenlevingen (1750-1989). Uitgeverij Verloren. Hilversum.
Armstrong, G. (red.) (2010). The Pocket Enquire Within. A Guide to the Niceties and Necessities of Victorian Domestic Life. Random House Books. Londen.
Evans, R. J. (2016). De eeuw van de macht: Europa 1815–1914. Hollands diep. Amsterdam.
Draye, G. (e.a.) (2009). De negentiende eeuw. 1815-1914. Uitgeverij Averbode. Averbode.
Kalifa, D. (2021). The Belle Époque: A Cultural History, Paris and Beyond. Columbia University Press. New York, NY.
Palmer, R. R., Colton, J., & Kramer, L. (2013). A History of Europe in the Modern World. McGraw Hill Higher Education. Columbus, Ohio.

Literaire en filosofische bronnen:
Flaubert, G. Editions de la correspondance - 21 augustus 1853 à Louise Collet. Gustave Flaubert Université de Rouen. 21 août 1853 – de Gustave Flaubert à Louise Colet · Centre Gustave Flaubert Schnitzler, A. (1981–2000). Tagebuch 1879–1931. Austrian Academy of Sciences Press. Wenen. Om het standpunt van Herbert Spencer weer te geven, hebben we geparafraseerd uit volgende werken: Spencer, H. (1884). The Man versus the State. Online Library of Liberty. The Man versus the State (1885 ed.) | Online Library of Liberty Spencer, H. (1887). The Principles of Ethics. Online Library of Liberty. The Principles of Ethics, vol. 2 (LF ed.) | Online Library of Liberty
Zweig, S. (vert. Van Toorn, W.) (2022). De wereld van gisteren. Herinneringen van een Europeaan.(Oorspr. titel: Die Welt von Gestern. Erinnerungen eines Europäers. 1942.) De Arbeiderspers. Amsterdam.

Aanvulling. Het verschil tussen agnosticisme en atheïsme is in onze bespreking niet duidelijk uitgewerkt. Een agnost meent dat het niet met zekerheid te weten is of God al dan niet bestaat. De realiteit geeft alleszins geen aanleiding om het bestaan van God aan te nemen. Misschien bestaat God, maar z'n bestaan kan je uit feitelijkheden niet afleiden. Een atheïst ontkent resoluut het bestaan van God. Kort samengevat: Het agnosticisme gaat over de onzekerheid van kennis over God, en het atheïsme over ongeloof in het bestaan van God.
Erratum. De crinoline was een opvallend modeverschijnsel in de periode 1850-1870, niet in de vroege 19de eeuw.
See omnystudio.com/listener for privacy information.