Hoezo Jazz?!

In deze aflevering van Hoezo Jazz?! Brengen Kika en Koen een ode aan de basgitaar. Het instrument dat vaak in de schaduw staat, maar in werkelijkheid de motor van de muziek vormt.
Van de vroege dagen van de Fender Precision Bass in de jaren ’50 tot de revolutionaire groove van James Jamerson bij Motown: de aflevering laat horen hoe de basgitaar zich ontwikkelde van begeleidingsinstrument tot onmisbare stem in soul, funk en jazz.

Luister hier de playlist:

https://open.spotify.com/playlist/6I5IKkVdMm7gkSLZgEp7hG?si=f01d6ad06611411c

Mats Eilertsen - Åpning (00:00 - ...) 
https://tidal.com/track/462098970/u 

Larry Graham & Mark King – Live at North Sea Jazz 2013 (45:00-45:35) 
https://www.youtube.com/watch?v=cgGN4X4LdXc 
 
Richard Bona – solo (1:51-2:14) 
https://www.youtube.com/watch?v=6PnYOZyRL74

Ook komen grootheden voorbij als Larry Graham, de grondlegger van het slappen, Bootsy Collins met zijn explosieve funkstijl bij George Clinton en Parliament-Funkadelic, en natuurlijk Jaco Pastorius, die de basgitaar definitief tot soloinstrument verhief binnen de jazzfusion.
Daarnaast hoor je hoe spelers als Marcus Miller, Steve Swallow en moderne artiesten als Kinga Głyk elk op hun eigen manier de grenzen van het instrument blijven verleggen.
Een aflevering vol grooves, legendes en vergeten helden — en de vraag die uiteindelijk blijft hangen: is de basgitaar misschien wel het belangrijkste instrument van allemaal?

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering gaan Koen en Kika op ontdekkingstocht door het eigenzinnige universum van Thelonious Monk — misschien wel de meest ongrijpbare figuur uit de jazzgeschiedenis. Monk is een muzikale buitenstaander die juist het hart van de jazz heeft gevormd. Met zijn hoekige spel, onverwachte stiltes en onnavolgbare composities zette hij de piano volledig naar zijn hand. In zijn tijd werd hij vaak niet begrepen, maar nu geldt hij als een van de grote vernieuwers van de bebop en moderne jazz.

Kijk deze podcast: 
https://youtu.be/MdswYUiZzYQ 
Beluister hier de Playlist: 

https://open.spotify.com/playlist/5u57JrFTWNDjSfmzSU1nUh?si=5cedb0faa57d4e96
Drifting on a Reed - Coleman Hawkins (Drifting on a Reed) 
https://www.youtube.com/watch?v=6NDCTIwxBsY

Bright Mississippi – Thelonious Monk 
https://www.youtube.com/watch?v=FT9VeJBcEBM

Ugly Beauty (live) - Thelonious Beauty (Parijs, 1969) 
https://www.youtube.com/watchv=ifVxkOgrQ7Q&list=RDifVxkOgrQ7Q&start_radio=1

Quote Charlie Rouse 
https://www.youtube.com/watch?v=FT9VeJBcEBM

Jason Moran on Monk (1:51-2:17) 
https://www.youtube.com/watch?v=bPhSg1faCGU 

Epistrophy – Thelonious Monk
https://www.youtube.com/watch?v=K1DE7PllFjE 

Well You Needn't – Hans Groiner (2:33-3:06) 
https://www.youtube.com/watch?v=51bsCRv6kI0 
 
Koen en Kika volgen zijn reis van de New Yorkse jazzclubs als Minton’s Playhouse, waar de bebop geboren werd, tot zijn doorbraak bij Blue Note en zijn latere succesjaren met het iconische kwartet in de jaren ’60.
Ook hoor je hoe Monk streed met onbegrip, een geblokkeerde carrière door een ingetrokken cabaret card, en zijn comeback in The Five Spot naast onder anderen John Coltrane. Ondertussen blijven zijn composities — zoals Round Midnight, Well You Needn’t en Epistrophy — echte jazzstandards, gespeeld door generaties muzikanten.
En natuurlijk gaat het over zijn unieke stijl: ruw, speels, soms bijna onbeholpen, maar altijd briljant doordacht. Een pianist die niet probeerde mooi te spelen, maar waarachtig.

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering hebben Kika Sprangers en Koen Graat het over jazzsolo’s in bekende en minder bekende popsongs. Geen diepgaande bespiegelingen of muzikale analyses, maar vooral heel veel lekkere solo’s. Jazz en pop zijn immers al decennialang met elkaar verweven.

Kijk deze aflevering op YouTube: https://youtu.be/2Ucn0VDzuAA

Beluister hier de bijbehorende playlist:

https://open.spotify.com/playlist/2zDs7XKvB5qkruJ1D9B3i6?si=a23843f6603b4460

Candy Dulfer/Pink Floyd:
Pink Floyd – Shine on Your Crazy Diamond 
https://www.youtube.com/watch?v=NSDgAQjbA6Y 

Rolling Stones ft. Joshua Redman – Waiting on a Friend: 
https://www.youtube.com/watch?v=DltGvCatNwA 

Koen en Kika nemen je mee langs een reeks iconische momenten: van Englishman in New York van Sting, met een sterke rol voor Branford Marsalis, tot Aja, waarin Wayne Shorter een legendarische solo speelt. En natuurlijk vergeten ze pianist Kenny Kirkland niet, met zijn weergaloze solo tijdens een live-uitvoering van Bring on the Night.
En wat was eigenlijk de bijdrage van de saxofonisten Sonny Rollins en Joshua Redman bij The Rolling Stones? Herbie Hancock werkte samen met Stevie Wonder, en Chet Baker met Elvis Costello.
Daarnaast hoor je verrassende uitstapjes, zoals Buckshot LeFonque, een jonge Candy Dulfer bij Pink Floyd, en een moderne brug naar het heden met Thomas Azier en saxofonist Maarten Hogenhuis.
Kortom: een aflevering vol herkenning, verrassingen en vooral… heel veel goede solo’s.

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

“And now for something completely different”…free jazz.
Een stroming die misschien niet meteen het grootste publiek trekt, maar wél een enorme invloed heeft gehad op hoe we naar jazz kijken. Want zeg het woord jazz en de kans is groot dat iemand denkt aan óf brave achtergrondmuziek, óf juist dat beruchte “piep-knor” geluid. In deze aflevering duiken Kika Sprangers en Koen Graat in dat laatste — en ontdekken ze dat er veel meer achter zit dan alleen chaos.

Kijk op YouTube: https://youtu.be/udt5Z_QAna8

Beluister hier de bijbehorende playlist:
https://open.spotify.com/playlist/3HH2ba5HMQBzTTPtnrN648?si=97ff47a0329c4f60

The Peter Brötzmann Octet – Machine Gun  
https://www.youtube.com/watch?v=uXN4JgsWcwI 

Micha Mengelberg & Han Bennink – ICP Duo 
https://www.youtube.com/watch?v=wVeTxfvdLb4 

Aan de hand van pioniers als Ornette Coleman en Cecil Taylor verkennen ze het ontstaan van free jazz eind jaren vijftig. Maar ook minder bekende voorlopers komen voorbij, zoals de visionaire pianist Lennie Tristano, die al vroeg experimenteerde met vrije improvisatie.
Je hoort hoe deze muziek brak met vaste akkoorden, vormen en toonladders, en waarom het daarbij niet alleen om noten draait, maar juist om klank, energie en emotie. Van de lyrische vrijheid van Lonely Woman tot de rauwe intensiteit van Free Jazz: A Collective Improvisation en de explosieve kracht van Machine Gun van Peter Brötzmann.

Ook de bredere context komt aan bod: de link met de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten, de rol van collectieven als de Association for the Advancement of Creative Musicians in Chicago, en de levendige Europese scene met onder anderen Han Bennink en Misha Mengelberg.
Kika en Koen bespreken daarnaast de vooroordelen rond free jazz — “ze doen maar wat” — en stellen de vraag: hoe vrij is vrije improvisatie eigenlijk? En misschien nog belangrijker: hoe luister je hiernaar?
Tot slot kijken ze naar het heden. Want hoewel free jazz ooit radicaal en confronterend was, zijn de invloeden inmiddels overal terug te horen — vaak subtiel verweven in een veel breder muzikaal landschap. Met als voorbeeld hedendaagse artiesten als Anna Webber, die moeiteloos schakelen tussen genres.

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering van Hoezo Jazz?! staat het bijzondere samenwerkingsproject van gitarist en producer Blake Mills en meesterbassist Pino Palladino centraal. Aanleiding is hun recente album That Wasn’t a Dream, een intrigerende plaat waarin jazz, folk, artrock en groove op een eigenzinnige manier samenkomen.

Kijk op YouTube: https://youtu.be/byJRLMIyk5U

Beide muzikanten hebben hun sporen ruimschoots verdiend als veelgevraagde sessiemuzikanten. Blake Mills werkte onder meer met John Legend, Bob Dylan en Fiona Apple, terwijl Pino Palladino bekend werd door zijn karakteristieke basspel bij onder anderen D’Angelo, Elton John en The Who. Samen maakten ze eerder al Notes With Attachments – een album dat opviel door zijn bijzondere klankwereld en experimentele productie. Koen en Kika bespreken de creatieve werkwijze van Mills en Palladino: muziek die vaak ontstaat vanuit jams, spontane ideeën en een bijna huiselijke intimiteit in de studio.

En stellen Koen en Kika elkaar de vraag: Is het jazz? Misschien. Misschien ook niet. Maar juist dat maakt deze muziek zo spannend. Ontdek waar jazz vandaag de dag allemaal naartoe kan bewegen.
In de aflevering hoor je ook over de invloed van drummer Chris “Daddy” Dave, een van de meest vernieuwende drummers van dit moment, die bekendstaat om zijn virtuositeit en unieke groove. 

Saxofonist Kika Sprangers en jazzkenner Koen Graat gaan in Hoezo Jazz?! op zoek naar prachtplaten, opvallende artiesten, verrassende subgenres en de manier waarop jazz altijd verweven is met de wereld om haar heen.

🎧 Beluister hier de bijbehorende playlist:
https://open.spotify.com/playlist/4JDdJv4ZA1EB9rHdEMeJud?si=f3d982223a054966

The Other Side of The Game – Erykah Badu  
https://www.youtube.com/watch?v=AhWpUP-0ue8&list=RDAhWpUP-0ue8&start_radio=1 

Chris Dave Medley 
https://www.youtube.com/watch?v=ViHmnR4OXUc

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe