Hoezo Jazz?!

Kika en Koen vervolgen het verhaal van Blue Note Records en laten ze horen hoe het legendarische label zich vanaf de jaren zestig steeds opnieuw wist uit te vinden. Waar Blue Note bekend werd met hardbop, blijkt al snel dat het muzikale spectrum veel breder is. Met artiesten als Jimmy Smith ontstaat een nieuw geluid: souljazz, waarin het hammondorgel een hoofdrol speelt. Tegelijkertijd blijft het label vernieuwen met grote namen als Wayne Shorter en Freddie Hubbard. Als de populariteit van jazz onder druk komt te staan door rock, soul en funk, zoekt Blue Note nieuwe richtingen. Dat leidt tot avontuurlijke uitstapjes in de avant-garde, met onder anderen Andrew Hill en Ornette Coleman. Na het vertrek van Alfred Lion en het overlijden van Francis Wolff volgt er een onverwachte wederopstanding van het label. Met vocalisten als Cassandra Wilson en Norah Jones bereikt Blue Note opnieuw een groot publiek. Het Blue Note archief wordt door producers als J Dilla en A Tribe Called Quest binnenste buiten gekeerd.

Luister hier de Playlist: https://open.spotify.com/playlist/1i8YLWkNpXPxgyKofV0dgu?si=54424f9729144b53

Liever kijken naar de podcast? 
https://youtu.be/OADz9KOuI4g

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering van Hoezo Jazz?! nemen Kika en Koen je mee in het verhaal van een van de meest legendarische jazzlabels ooit: Blue Note Records. Wat begon als een idealistisch initiatief van de Duitse immigrant Alfred Lion groeide uit tot een label met een ongeëvenaarde reputatie — gebouwd op vrijheid, integriteit en een compromisloze liefde voor jazz.

Luister hier de Playlist: https://open.spotify.com/playlist/4TEDdQ5mUdLHFAmygVryM9?si=01828f3b97b04083

Liever kijken naar de podcast?
YouTube: https://www.youtube.com/@vproVrijeGeluidenextra/featured

Ze vertellen hoe Lion in de jaren ’30 via Berlijn en uiteindelijk New York in aanraking kwam met de jazzscene, en hoe hij in 1939 zijn eerste opnames maakte met pianisten Meade Lux Lewis en Albert Ammons. Vanuit een klein netwerk van bevriende platenzaken ontstond langzaam maar zeker een label dat geschiedenis zou schrijven.
Aan de hand van vroege opnames van onder anderen Sidney Bechet laten ze horen hoe Blue Note begon in de traditie van New Orleans en swing — en hoe het label na de Tweede Wereldoorlog meebewoog met de opkomst van bebop. Namen als Thelonious Monk en Bud Powell markeren die belangrijke overgang.
Ook komt de unieke werkwijze van Blue Note aan bod: van betaalde repetities voor muzikanten tot de baanbrekende opnametechniek van Rudy Van Gelder. Met muziek van onder anderen Art Blakey, Lee Morgan en Horace Silver wordt duidelijk hoe Blue Note uitgroeide tot hét gezicht van hardbop en moderne jazz.

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

Deze aflevering gaat over grote orkesten, grote ideeën — en een componist die de bigband opnieuw heeft uitgevonden voor de 21e eeuw: Maria Schneider.

Luister hier de Playlist:
https://open.spotify.com/playlist/76LngGIn8jVw87bi9pHIFz?si=21b6a7731445489d

Liever kijken naar deze podcast?
YouTube: 

Bob Brookmeyer New Art Orchestra – The Door (2:14-2:51) 
https://www.youtube.com/watch?v=XZm0ijN1Ssg 
 
Maria Schneider Orchestra – American Crow (00:32-01:42) 
https://www.youtube.com/watch?v=LLkCeVL7oTo 

Maria Schneider Orchestra – American Crow (8:51-9:32) 
https://www.youtube.com/watch?v=LLkCeVL7oTo 
 
Maria Schneider Orchestra – American Crow (6:32-7:11) 
https://www.youtube.com/watch?v=LLkCeVL7oTo 

Maria Schneider is volgens Koen en Kika een van de meest invloedrijke stemmen in de hedendaagse bigband jazz. Eerst wordt kort teruggeblikt op de geschiedenis van de bigband.
Daarna volgt de stap naar Schneider zelf, die met haar orkest een heel eigen, filmisch idioom ontwikkelde. Haar debuut Evanescence en stukken als Some Circles laten horen hoe ze de bigband transformeert tot een ademend, gelaagd klanklandschap.
Het hart van de aflevering is American Crow: een lange, gelaagde compositie waarin kraai-achtige motieven, dissonanten en verstilde passages samen een muzikaal beeld schetsen van een verdeeld Amerika. De muziek beweegt tussen woede, vervreemding en uiteindelijk een vorm van hoop.
Tot slot wordt ingezoomd op Schneider’s positie in de digitale muziekwereld: haar strijd tegen streaming platforms, haar Artist Share-principes en de vraag hoe kunst zich verhoudt tot AI en online distributie.

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering van Hoezo Jazz?! Brengen Kika en Koen een ode aan de basgitaar. Het instrument dat vaak in de schaduw staat, maar in werkelijkheid de motor van de muziek vormt.
Van de vroege dagen van de Fender Precision Bass in de jaren ’50 tot de revolutionaire groove van James Jamerson bij Motown: de aflevering laat horen hoe de basgitaar zich ontwikkelde van begeleidingsinstrument tot onmisbare stem in soul, funk en jazz.

Luister hier de playlist:

https://open.spotify.com/playlist/6I5IKkVdMm7gkSLZgEp7hG?si=f01d6ad06611411c

Mats Eilertsen - Åpning (00:00 - ...) 
https://tidal.com/track/462098970/u 

Larry Graham & Mark King – Live at North Sea Jazz 2013 (45:00-45:35) 
https://www.youtube.com/watch?v=cgGN4X4LdXc 
 
Richard Bona – solo (1:51-2:14) 
https://www.youtube.com/watch?v=6PnYOZyRL74

Ook komen grootheden voorbij als Larry Graham, de grondlegger van het slappen, Bootsy Collins met zijn explosieve funkstijl bij George Clinton en Parliament-Funkadelic, en natuurlijk Jaco Pastorius, die de basgitaar definitief tot soloinstrument verhief binnen de jazzfusion.
Daarnaast hoor je hoe spelers als Marcus Miller, Steve Swallow en moderne artiesten als Kinga Głyk elk op hun eigen manier de grenzen van het instrument blijven verleggen.
Een aflevering vol grooves, legendes en vergeten helden — en de vraag die uiteindelijk blijft hangen: is de basgitaar misschien wel het belangrijkste instrument van allemaal?

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe

In deze aflevering gaan Koen en Kika op ontdekkingstocht door het eigenzinnige universum van Thelonious Monk — misschien wel de meest ongrijpbare figuur uit de jazzgeschiedenis. Monk is een muzikale buitenstaander die juist het hart van de jazz heeft gevormd. Met zijn hoekige spel, onverwachte stiltes en onnavolgbare composities zette hij de piano volledig naar zijn hand. In zijn tijd werd hij vaak niet begrepen, maar nu geldt hij als een van de grote vernieuwers van de bebop en moderne jazz.

Kijk deze podcast: 
https://youtu.be/MdswYUiZzYQ 
Beluister hier de Playlist: 

https://open.spotify.com/playlist/5u57JrFTWNDjSfmzSU1nUh?si=5cedb0faa57d4e96
Drifting on a Reed - Coleman Hawkins (Drifting on a Reed) 
https://www.youtube.com/watch?v=6NDCTIwxBsY

Bright Mississippi – Thelonious Monk 
https://www.youtube.com/watch?v=FT9VeJBcEBM

Ugly Beauty (live) - Thelonious Beauty (Parijs, 1969) 
https://www.youtube.com/watchv=ifVxkOgrQ7Q&list=RDifVxkOgrQ7Q&start_radio=1

Quote Charlie Rouse 
https://www.youtube.com/watch?v=FT9VeJBcEBM

Jason Moran on Monk (1:51-2:17) 
https://www.youtube.com/watch?v=bPhSg1faCGU 

Epistrophy – Thelonious Monk
https://www.youtube.com/watch?v=K1DE7PllFjE 

Well You Needn't – Hans Groiner (2:33-3:06) 
https://www.youtube.com/watch?v=51bsCRv6kI0 
 
Koen en Kika volgen zijn reis van de New Yorkse jazzclubs als Minton’s Playhouse, waar de bebop geboren werd, tot zijn doorbraak bij Blue Note en zijn latere succesjaren met het iconische kwartet in de jaren ’60.
Ook hoor je hoe Monk streed met onbegrip, een geblokkeerde carrière door een ingetrokken cabaret card, en zijn comeback in The Five Spot naast onder anderen John Coltrane. Ondertussen blijven zijn composities — zoals Round Midnight, Well You Needn’t en Epistrophy — echte jazzstandards, gespeeld door generaties muzikanten.
En natuurlijk gaat het over zijn unieke stijl: ruw, speels, soms bijna onbeholpen, maar altijd briljant doordacht. Een pianist die niet probeerde mooi te spelen, maar waarachtig.

Presentatie – Koen Graat & Kika Sprangers
Redactie – Melchior Huurdeman
Audio – Hans Brouwer
Video – Nina van der Velde
Productie – Nanouk Wouters & Olivier Schuringa
Eindredactie – Sakti Khedoe