NIVOZ Podcast

Marion van der Burg, programmamanager inclusie bij Stichting BOOR en ten tijde van opname docent op Mytylschool de Brug, en Kristel Fidder, educatieprogrammeur bij Jeugdtheater Hofplein, schuiven aan bij host Marco Martens (NIVOZ) en vaste tafelgast adviseur Michelle Ouwerkerk (KCR). De Mytylschool de Brug is een school in cluster 3 van het gespecialiseerd onderwijs, waar leerlingen op zitten waar veel óver wordt gepraat, maar te weinig mét. In deze aflevering bespreken we hoe je met theaterlessen de stem van de leerling zelf de ruimte kan geven.Leerlingen Mik en Elynn trappen de aflevering af met hun eigen ervaringen.Edit: Femke BosmaRedactie: Jitze de Vries en Marco Martens

"Je wil dat de school onderdeel wordt van het hele leven dat daarbuiten afspeelt. En dat de leerlingen er heel actief in worden meegenomen, en op een andere manier betekenis kunnen geven aan wat er gebeurt in zo’n wijk."Marjolein van Hal, coördinator cultuur en burgerschap op De Hef vmbo mavo, en Eline van der Stoep, educatieprogrammeur bij Theater Zuidplein, schuiven aan bij host Marco Martens (NIVOZ) en vaste tafelgast adviseur Michelle Ouwerkerk (KCR). Marjolein en Eline werken al jaren samen, en hebben in die tijd een uitgebreid cultuurprogramma neergezet. Ze vertellen over de visie achter hun leerlijnen, en over hoe ze de leerlingen de wijk in brengen. Wat betekent het om burgerschapsonderwijs in te richten in 'het hart van Zuid'?Leerlingen Mariam en Mikey openen de aflevering met hun ervaringen in dit project.Edit: Femke BosmaRedactie: Jitze de Vries en Marco Martens

Kenniscentrum Cultuuronderwijs Rotterdam en Stichting NIVOZ onderzoeken samen hoe je met cultuuronderwijs vorm kan geven aan burgerschapsonderwijs. Met host Marco Martens (NIVOZ) en vaste tafelgast adviseur Michelle Ouwerkerk (KCR) bespreken we hoe kunst en cultuur leerlingen helpen hun plek te vinden in de diverse metropool Rotterdam. Aan de hand van drie inspirerende projecten gaan we in op thema's als identiteit, de wijk en de stem van de leerling in het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs. En we horen de leerlingen zelf. Hoe helpt cultuuronderwijs hen na te denken over henzelf, de ander en hun omgeving?In deze aflevering schuiven Coen Göebel, docent en interne cultuurcoördinator op basisschool de Zalmplaatschool in Hoogvliet en Marleen Rozenbrand, senior coördinator educatie bij het Wereldmuseum aan. In hun project "vieren met hoofd, hart en handen" is er samengewerkt aan het thema burgerschap rondom de kapstok ‘vieren’. Wat voor verschillende manieren van vieren komen er voor in zo een diverse klas, en wat zijn overeenkomsten hiertussen? Hoe leren de leerlingen ook reflecteren op minder leuke levensevenementen, zoals de dood? En hoe is deze burgerschapsvisie eigenlijk tot stand gekomen?Leerling Jehneo Roseval bijt het spits af en vertelt wat dansen voor hem betekent.Edit: Femke Bosma | Redactie: Jitze de Vries en Marco Martens

Janusz Korczak (1878-1942) was een Pools-Joodse kinderarts die zijn leven wijdde aan kinderen zonder rechten. In zijn weeshuis in Warschau richtte hij een kinderparlement en kinderrechtbank op – waar ook hijzelf werd aangeklaagd. Al in 1919 formuleerde hij drie grondrechten voor kinderen, zeventig jaar vóór het VN-Kinderrechtenverdrag. In dit gesprek vertelt Arie de Bruin, voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting, over het leven en gedachtegoed van deze bijzondere pedagoog – en waarom zijn ideeën juist nu zo actueel zijn.Arie de Bruin is voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting. Hij was 45 jaar werkzaam in het onderwijs: als onderwijzer, directeur van een basisschool, leraar pedagogiek aan de pabo en locatiedirecteur. In 1985 kwam hij voor het eerst in aanraking met het werk van Korczak via het boek Hoe houd je van een kind? – een ontmoeting die hij beschrijft als 'thuiskomen'. Sindsdien zet hij zich in voor het verspreiden van Korczaks gedachtegoed.Bronnen en meer lezen:Boeken van Janusz KorczakKorczak, J. (2010). Hoe houd je van een kind. Het kind in het gezin. Amsterdam: Uitgeverij SWP. (Vertaling en bewerking R. Görtzen)Korczak, J. (2007). Het recht van het kind op respect. Amsterdam: Uitgeverij SWP. (Vertaling en bewerking R. Görtzen)Korczak, J. (2012). De republiek der kinderen. Amsterdam: Uitgeverij SWP. (Vertaling en bewerking R. Görtzen)Over KorczakBerding, J. (2020). Janusz Korczak: Educating for Justice. Springer.Lifton, B.J. (2005). The King of Children: The Life and Death of Janusz Korczak. American Academy of Pediatrics.ArtikelenStevens, L. & Stevens, M. (2025). 'Korczaks grondrechten in deze tijd: Vergelijk mij niet met anderen.' In: Korczak Jaarboek 2025: Het recht op de dag van vandaag. Janusz Korczak Stichting / Uitgeverij SWP.De Bruin, A. (2015). 'Janusz Korczak: inspirator voor mensen in het onderwijs.' NIVOZ. nivoz.nlBerding, J. 'Janusz Korczak en de wet van respect.' NIVOZ. nivoz.nlWebsitesJanusz Korczak Stichting Nederland: korczak.nlKorczak Digital Repository (internationaal archief): korczak.ckc.uw.edu.pl

"In de opvoeding zal blijken of wij genoeg van de wereld houden."Op 4 december is het precies 50 jaar geleden dat Hannah Arendt overleed. Een bijzonder moment om stil te staan bij een denker wier ideeën over onderwijs actueler zijn dan ooit.Ter gelegenheid van deze sterfdag maakte Jan Jaap Hubeek een podcast met twee belangrijke Nederlandse Arendt-kenners:Joop Berding – auteur van meerdere boeken over Arendt, waaronder Het gepassioneerde leven van Hannah Arendt. Hij publiceerde daarnaast veel over opvoeding en onderwijs. Zijn kennismaking met Arendt, bijna 25 jaar geleden, noemt hij 'transformatief'.Hanke Drop – hogeschoolhoofddocent aan Hogeschool Utrecht, werkzaam bij het lectoraat Normatieve Professionalisering. Ze is actief in liberal arts onderwijs en gefascineerd door Arendts grensoverschrijdende manier van denken.Samen spraken we over liefde voor de wereld, de school als tussenruimte, en de vraag die we te weinig stellen: waartoe leiden we eigenlijk op?Aan bod komen onder andere:*Amor mundi – de liefde voor de wereld als pedagogische opdracht*Nataliteit – kinderen als nieuwkomers die we moeten toerusten, niet vormen naar ons beeld*De school als tussenruimte – tussen de privésfeer van het gezin en de publieke wereld*De tafel van de wereld – hoe verschillende perspectieven in de klas samenkomen*De waartoe-vraag – waarom we niet alleen moeten vragen 'wat werkt?', maar 'waartoe?'Citaat"Verantwoordelijkheid is een heel belangrijk pedagogisch begrip. De zorg voor kinderen betekent ook dat je heel actief inzet om hen iets te leren. We kunnen kinderen niet zomaar aan henzelf overlaten. Het is veel meer een 'wijzen op', een 'verwijzen naar' de dingen die wij als volwassen generatie door willen geven." — Joop BerdingMeer lezen*Hannah Arendt, Tussen verleden en toekomst (met daarin 'De crisis in de opvoeding')*Hannah Arendt, Vita Activa / De menselijke conditie*Joop Berding, zijn werk over Arendt: https://joopberding.com/arendt/*Pedagogische Canon op NIVOZ: Hannah Arendt en de school als tussenruimte: https://nivoz.nl/nl/hannah-arendt-en-de-school-als-tussenruimte-onderwijs-is-er-niet-om-de-wereld-te-verbeteren-maar-om-cultuur-door-te-geven