Schaduwoorlog

Hoe verandert AI de wereld van cyberaanvallen? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de razendsnelle opkomst van nieuwe AI-modellen zoals Claude Code en Mythos. Waar hackers vroeger veel handwerk deden, kunnen AI-systemen nu zelfstandig kwetsbaarheden opsporen, accounts aanmaken en delen van aanvallen automatiseren.
Beveiligingsexpert Piet Kerkhofs waarschuwt dat deze ontwikkeling leidt tot een explosie aan phishing en digitale aanvallen. Tegelijk speelt er meer: achter de schermen woedt een felle machtsstrijd tussen grote Amerikaanse AI-bedrijven, waarin marketing, invloed en veiligheid door elkaar lopen. AI maakt cyberdreigingen groter én slimmer, maar kan dezelfde technologie ons ook juist beter beschermen?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo Bal
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe wereldkampioenschappen voetbal al decennialang worden gebruikt voor propaganda, politieke beïnvloeding en geopolitieke macht.
Zo bespreken ze het WK van 1978 in Argentinië, waar dictator Jorge Videla het toernooi inzette om zijn militaire regime internationaal een vriendelijk gezicht te geven, terwijl in eigen land mensen verdwenen en werden gemarteld. Met schrijver Auke Kok worden ook andere historische voorbeelden besproken, zoals Mussolini’s Italië in 1934 en Hitlers Olympische Spelen van 1936.
Daarnaast komt aan bod hoe in deze eeuw Rusland en Qatar hun WK’s binnenhaalden via corruptie, omkoping en spionage. Klokkenluiders en onderzoeksjournalisten onthulden hoe FIFA-functionarissen werden beïnvloed en hoe commerciële inlichtingendiensten werden ingezet om tegenstanders te bespioneren en critici onder druk te zetten. Ook het huidige WK in Noord-Amerika blijft niet buiten schot. De aflevering laat zien hoe sport, politiek en internationale macht steeds sterker met elkaar verweven raken.

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lois van den Noort
Artwork: Matteo Bal
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Via psychologische campagnes en fysieke provocaties probeert Rusland de westerse samenleving te ontwrichten. Aan de hand van een omvangrijk datalek van een Russische pr-bureau wordt stap voor stap blootgelegd hoe desinformatiecampagnes (zoals het nepverhaal over een miljoenenappartement van de moeder van Oekraïense president Zelensky) worden opgezet en gefinancierd onder direct toezicht van het Kremlin.

Naast digitale ‘cognitieve aanvallen’ komen in deze aflevering ook de fysieke operaties op Europees grondgebied aan bod. Huib en Annieke bespreken hoe westerse media ongewild worden ingezet om Russische sabotageacties, zoals het bekladden van Franse synagogen en het achterlaten van varkenskoppen bij moskeeën, te vergroten. Wat is het achterliggende doel van deze geraffineerde false flag-operaties, en hoe kunnen we als media en kritische burgers voorkomen dat we worden meegesleept in deze tactiek van doelbewuste polarisatie?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de omslag in de relatie met de Verenigde Staten, die onder druk van de techlobby steeds vaker opereert als een agressor in plaats van een bondgenoot. Europese pogingen om Big Tech te reguleren via de Digital Services Act (DSA) worden in Washington geframed als een ideologische strijd tegen ‘censuur’.
Samen met Jelle Postma, oprichter van de stichting Justice for Prosperity, bespreekt Huib de harde escalatieladder van deze Amerikaanse intimidatie. Wat zijn de gevolgen als je als Nederlandse handhaver of NGO op een zwarte lijst in Washington belandt, en visumverboden of het bevriezen van banktegoeden plotseling als een zwaard van Damocles boven je hoofd hangen?

Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo Bal
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van Schaduwoorlog bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe een concertpianist uit Almere en een organisatieadviseur uit Enschede betrokken raakten bij pro-Russische cyberoperaties. De FIOD hield beide mannen aan vanwege verdenkingen van het faciliteren van digitale infrastructuur voor Russische hackgroepen en het overtreden van Europese sancties. Aan bod komen DDoS-aanvallen op Europese instellingen, het mysterieuze hostingbedrijf Stark Industries van twee Moldavische broers en de rol van Nederlandse servers in hybride oorlogsvoering. Samen met Deense onderzoeksjournalist Henrik Moltke onderzocht Huib hoe een netwerk van hostingbedrijven mogelijk Russische cyberaanvallen ondersteunde vanuit Nederland.
Dit is het artikel in de Volkskrant over deze zaak.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo Bal
See omnystudio.com/listener for privacy information.