Ware Misdaad

Een moordlied is een bijzonder genre binnen de Nederlandse volks- en straatliederen. In een tijd waarin er nog geen kranten of radio voor iedereen beschikbaar waren, fungeerden deze liederen als een soort zingende krant. Straatzangers trokken van markt tot kermis, begeleid door draaiorgel of viool, en bezongen waargebeurde misdaden: een brute roofmoord, een kind dat om het leven was gebracht, een vrouw die haar man had vergiftigd. Het publiek luisterde ademloos naar de vaak sensationeel vertelde verhalen.

De liederen hadden een dubbele functie: enerzijds boden ze vermaak en gruwelplezier, anderzijds moesten ze ook waarschuwen en moraliserend werken. Het refrein was dikwijls een oproep tot godsvrucht of een waarschuwing tegen de zonde. In de Nederlandse Liederenbank zijn honderden moordliederen geregistreerd. De meeste volgen een vast patroon: introductie van het slachtoffer, de moord zelf met bloederige details, opsporing van de dader, proces en tenslotte straf en moraal. In deze aflevering van Ware Misdaad bespreken we drie uiteenlopende moordliederen: De Moord op Marietje Kessels, De Moorden van Koekange en de parodie De Moorden van Raamsdonk.

Script, stem, opname, montage: Patrick Bernauw. Teksten van de moordliederen behoren tot het publiek domein, ze werden op muziek gezet met Suno.

Become a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/ware-misdaad--5433901/support.

De Duivelseilanden van Patrick Bernauw is een boek dat alles te maken met de podcast serie van Ware Misdaad, De Duivelseilanden. Alle info over paperback en ebook: https://www.bernauw.com/p/de-duivelseilanden.html  De boeken van Patrick Bernauw zijn verkrijgbaar in iedere plaatselijke of online boekhandel, zoals Bol of Standaard Boekhandel.  

This episode includes AI-generated content.

In het begin van de jaren zeventig verscheen in de iconische Zwarte Beertjes pocket reeks Dodencel 2455, een autobiografische estseller geschreven door Caryl Chessman, die terechtgesteld werd op 2 mei 1960. Hij zat al in de dodencel sinds 1948, toen hij tot de gaskamer veroordeeld werd omdat hij de Bandiet met het Rode Licht zou zijn geweest, die in de Amerikaanse staat Californië jonge koppeltjes op afgelegen plekken overviel. De man gebruikte een rood zwaailicht om zich als politieagent voor te doen, beroofde zijn slachtoffers en ontvoerde ook enkele van de vrouwen om ze seksueel te misbruiken. Chessman hield tot zijn laatste snik zijn onschuld staande.

De moeder van striptekenaar en illustrator Caryl Strzelecki vernoemde haar zoon naar deze crimineel, kort na diens executie, geraakt als zij was door de wereldwijde discussie die daarop volgde, over schuld, straf en menselijkheid. Een discussie die nu overigens opnieuw zeer actueel is geworden door de mislukte executie van Christa Pike en het voornemen om de executie van Nidal Hasan openbaar te maken. Voor haar stond de naam Caryl symbool voor mededogen en twijfel. Dat hij vernoemd werd naar Chessman, zou voor de illustrator nog een geheel onvoorzien gevolg krijgen, toen hij door de Belgische staat werd opgeroepen om zijn legerdienst te vervullen...

De moeder van Caryl (Strzelecki) stelde een dossier samen over Chessman, bestaande uit tal van krantenknipsels en het boek Dodencel 2455. Caryl bezorgde dit materiaal aan Patrick Bernauw, en hij zag er meteen stof in voor een podcast. Patrick schreef het scenario en presenteert het verhaal, daarin bijgestaan door Karin De Greeve en Antoine Derksen, die ook de montage en het sound design verzorgde. In de podcast vertelt Caryl zelf hoe hij aan zijn voornaam kwam, en welke gevolgen dit had. De cover is uiteraard van zijn hand.

De muziek is van Adobe Stock Audio: Discordant and Terror Piano, Death Rituals Stinger, Amazon Flow of Life Death. U hoort ook een fragment uit NBC News over de zaak Chessman (Youtube). Geluidseffecten: freesound.org. 

Become a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/ware-misdaad--5433901/support.

De Duivelseilanden van Patrick Bernauw is een boek dat alles te maken met de podcast serie van Ware Misdaad, De Duivelseilanden. Alle info over paperback en ebook: https://www.bernauw.com/p/de-duivelseilanden.html  De boeken van Patrick Bernauw zijn verkrijgbaar in iedere plaatselijke of online boekhandel, zoals Bol of Standaard Boekhandel.

De eerste aflevering van In de Zevende Hemel eindigde als volgt:

Marilyn zag het met ongelovige ogen aan, Rooie Rita beet haar roodgelakte nagels stuk van de spanning en Hein Maegerman zat met zijn handen in zijn schaarse haren. Hij begreep er niets meer van. De enige min of meer redelijke verklaring die hij kon bedenken voor deze betreurenswaardige gang van zaken, was dat meneertje Van Stichelen in zijn lange leven zoveel rotzooi naar binnen had gewerkt, zowel in vloeibare als in vaste vorm, dat hij er min of meer immuun voor geworden was. Het leek volslagen ongeloofwaardig, maar meneertje Van Stichelen moest in werkelijkheid wel zo'n beetje een man van staal zijn, met ingewanden van gewapend beton. De bedorven maatjes, het gemalen glas en de antivries hadden eenzelfde effect op hem als champagne en kaviaar op een doorgewinterde courtisane…

MYSTERIES VAN ROODE of... Hoe moeilijk kan het zijn om een moord te plegen?

Er bestaan misdaadverhalen die zo onwaarschijnlijk zijn dat zelfs de meest ervaren romanschrijver ervoor terugschrikt om ze te vertellen, omdat ze zo ongeloofwaardig klinken. Toch zijn het vaak precies deze verhalen die waar gebeurd zijn. De geschiedenis van de misdaad zit vol moorden, verdwijningen, oplichterijen, obsessies en complotten die de wildste verbeelding tarten. Een aantal ervan zijn zo vreemd dat ze alleen konden plaatsvinden in uw en mijn werkelijkheid...

Met Mysteries van Roode bevind ik mij opnieuw op het terrein waar ik al een heel schrijversleven vertoef: op de dunne grens tussen feit en fictie. Elke aflevering in deze reeks vertrekt vanuit een waargebeurde misdaadzaak, maar eenmaal aangekomen in Roode ondergaat die werkelijkheid een merkwaardige transformatie. Roode zul je vruchteloos zoeken op een kaart, toch is de kans groot dat je - als bewoner van de Lage Landen - het provinciestadje herkent. Want het is opgebouwd uit herinneringen, anekdotes, lokale legenden, vergeten krantenberichten en de schaduwen van tientallen echte gemeenten. Het ligt ergens tussen (ook) jouw werkelijkheid en mijn verbeelding in. Wie er eenmaal arriveert, ontdekt dat achter elke gevel een geheim schuilgaat...

Deze ingreep is niet gebeurd om de waarheid te verbergen, maar om haar zichtbaar te maken. Fictie laat ons soms scherper kijken naar de realiteit dan een letterlijk verslag ooit zou kunnen. Door afstand te creëren ontstaat ruimte voor verbeelding, ironie, tragiek en menselijkheid. Zo werd In de Zevende Hemel - over een moord die maar niet wil lukken - geïnspireerd door de zaak van Tony Marino en "de man die niet wilde sterven", Michael Malloy. Het decor: een clandestiene kroeg in de New Yorkse wijk de Bronx van de jaren 30, de periode van de Drooglegging en de Grote Depressie, maar ook van alom bekende gangsters als Al Capone. In de twee afleveringen van deze reeks loopt parallel met het misdaadverhaal in de Zevende Hemel van Roode een "murder ballad" mee over Tony Marino en Michael Malloy, die als een voorafschaduwing kan gelden voor wat gebeurt in het verhaal over Mooie Mina - ook Marilyn geheten -, begrafenisondernemer Hein Magerman en "man van staal" Honoré Van Stichelen.

Meer informatie over Tony Marino en Michael Malloy en links naar The Ballad of Tony Marino vindt u op de blog van Patrick Bernauw: https://www.bernauw.com/2026/09/in-de-zevende-hemel-van-roode-de-man.html

Script, stem, opname, montage: Patrick Bernauw. Muziek: Suno.

Become a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/ware-misdaad--5433901/support.

De Duivelseilanden van Patrick Bernauw is een boek dat alles te maken met de podcast serie van Ware Misdaad, De Duivelseilanden. Alle info over paperback en ebook: https://www.bernauw.com/p/de-duivelseilanden.html  De boeken van Patrick Bernauw zijn verkrijgbaar in iedere plaatselijke of online boekhandel, zoals Bol of Standaard Boekhandel.  

This episode includes AI-generated content.

MYSTERIES VAN ROODE of... Hoe moeilijk kan het zijn om een moord te plegen?

Er bestaan misdaadverhalen die zo onwaarschijnlijk zijn dat zelfs de meest ervaren romanschrijver ervoor terugschrikt om ze te vertellen, omdat ze zo ongeloofwaardig klinken. Toch zijn het vaak precies deze verhalen die waar gebeurd zijn. De geschiedenis van de misdaad zit vol moorden, verdwijningen, oplichterijen, obsessies en complotten die de wildste verbeelding tarten. Een aantal ervan zijn zo vreemd dat ze alleen konden plaatsvinden in uw en mijn werkelijkheid...

Met Mysteries van Roode bevind ik mij opnieuw op het terrein waar ik al een heel schrijversleven vertoef: op de dunne grens tussen feit en fictie. Elke aflevering in deze reeks vertrekt vanuit een waargebeurde misdaadzaak, maar eenmaal aangekomen in Roode ondergaat die werkelijkheid een merkwaardige transformatie. Roode zul je vruchteloos zoeken op een kaart, toch is de kans groot dat je - als bewoner van de Lage Landen - het provinciestadje herkent. Want het is opgebouwd uit herinneringen, anekdotes, lokale legenden, vergeten krantenberichten en de schaduwen van tientallen echte gemeenten. Het ligt ergens tussen (ook) jouw werkelijkheid en mijn verbeelding in. Wie er eenmaal arriveert, ontdekt dat achter elke gevel een geheim schuilgaat...

Deze ingreep is niet gebeurd om de waarheid te verbergen, maar om haar zichtbaar te maken. Fictie laat ons soms scherper kijken naar de realiteit dan een letterlijk verslag ooit zou kunnen. Door afstand te creëren ontstaat ruimte voor verbeelding, ironie, tragiek en menselijkheid. Zo werd In de Zevende Hemel - over een moord die maar niet wil lukken - geïnspireerd door de zaak van Tony Marino en "de man die niet wilde sterven", Michael Malloy. Het decor: een clandestiene kroeg in de New Yorkse wijk de Bronx van de jaren 30, de periode van de Drooglegging en de Grote Depressie, maar ook van alom bekende gangsters als Al Capone. In de twee afleveringen van deze reeks loopt parallel met het misdaadverhaal in de Zevende Hemel van Roode een "murder ballad" mee over Tony Marino en Michael Malloy, die als een voorafschaduwing kan gelden voor wat gebeurt in het verhaal over Mooie Mina - ook Marilyn geheten -, begrafenisondernemer Hein Magerman en "man van staal" Honoré Van Stichelen.

Meer informatie over Tony Marino en Michael Malloy en links naar The Ballad of Tony Marino vindt u op de blog van Patrick Bernauw: https://www.bernauw.com/2026/09/in-de-zevende-hemel-van-roode-de-man.html

Script, stem, opname, montage: Patrick Bernauw. Muziek: Suno.

Become a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/ware-misdaad--5433901/support.

De Duivelseilanden van Patrick Bernauw is een boek dat alles te maken met de podcast serie van Ware Misdaad, De Duivelseilanden. Alle info over paperback en ebook: https://www.bernauw.com/p/de-duivelseilanden.html  De boeken van Patrick Bernauw zijn verkrijgbaar in iedere plaatselijke of online boekhandel, zoals Bol of Standaard Boekhandel.  

This episode includes AI-generated content.

Uit De Telegraaf van 3 november 1959:

Aan de Nieuwe Haven in Den Haag — op een paar huizen afstand van het pand, waar nauwelijks een jaar geleden Blonde Marietje werd vermoord — is gisteravond het stoffelijk overschot gevonden van mejuffrouw S. A. J. N., beter bekend als Blonde Dolly. Zij lag in bed, gekleed in een nachtjapon. 
Uit het voorlopig onderzoek van de Haagse politie is niet komen vast te staan of hier sprake is van moord, geweldpleging of een natuurlijke dood. Ook worden volgens deze voorlopige indruk geen geld of kostbaarheden vermist. Op het stoffelijk overschot, dat is overgebracht naar het hoofdbureau van politie, zal vandaag sectie worden verricht. 

Het is de start van een van de meest beruchte "cold cases" van Nederland, waarin al gauw allerlei wilde complottheorieën de ronde begonnen te doen. Haar fameuze "blauwe boekje", een eenvoudige agenda waarin Blonde Dolly de namen van haar klanten noteerde, speelde daarin een centrale rol. Omdat zij heren uit hogere maatschappelijke kringen ontving, ontstond vrijwel onmiddellijk het gerucht dat het boek namen bevatte van politici, ambtenaren, zakenlieden en andere prominenten. 

De moord op Sebilla Alida Johanna Niemans werd nooit echt en alleszins niet officieel opgehelderd. Het is daarom een meer dan geschikte zaak om te behandelen in de reeks Koude Kwesties.

Script, opname, stem en montage: Patrick Bernauw. Additionele stemmen van ElevenLabs, muziek van Suno.

Become a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/ware-misdaad--5433901/support.

De Duivelseilanden van Patrick Bernauw is een boek dat alles te maken met de podcast serie van Ware Misdaad, De Duivelseilanden. Alle info over paperback en ebook: https://www.bernauw.com/p/de-duivelseilanden.html  De boeken van Patrick Bernauw zijn verkrijgbaar in iedere plaatselijke of online boekhandel, zoals Bol of Standaard Boekhandel.  

This episode includes AI-generated content.