Wynia's Week

Het is deze maand precies vijftig jaar geleden dat MAURICE DE HOND zijn eerste opiniepeiling presenteerde. Een gouden jubileum dus, en een mooie reden om in deze aflevering van Wynia’s Week TV - ook te beluisteren als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ - zowel terug als vooruit te blikken. ‘De enige manier om Nederland bestuurlijk nog te handelen, is dat er na de volgende verkiezingen een nationaal kabinet komt van de huidige drie regeringspartijen plus Pro en JA21,’ zegt De Hond in gesprek met ROELOF BOUWMAN.

Er is ontzettend veel veranderd sinds De Hond op 9 oktober 1976 in het roemruchte VARA-radioprogramma In de Rooie Haan (presentatie: Felix Meurders en Wim Bosboom) de resultaten van zijn eerste zogenoemde ‘verkiezingsonderzoek volgens de methode-De Hond’ bekendmaakte. Grote volkspartijen die rond de vijftig zetels halen - zoals destijds CDA en PvdA - bestaan niet meer. Verkiezingen winnen en premier worden kan tegenwoordig al met 26 zetels - zie Rob Jetten. Minstens zo opvallend: het aantal Tweede Kamerzetels rechts van de VVD is tussen 1998 en 2025 gegroeid van drie naar 49.

Die omwenteling, analyseert De Hond, begon bij het succes van leefbaarpartijen in Utrecht en Hilversum, en daarna in Rotterdam. ‘Dat waren nieuwe lokale partijen die pas net bestonden en out of the blue de grootste werden. Het was de start van een electorale veenbrand.’

Sinds de jaren zestig is het opleidingsniveau van de kiezers sterk gestegen. Gevolg: er wordt niet langer opgekeken tegen politieke leiders. Ondertussen is ons politieke stelsel sinds 1848 niet wezenlijk veranderd. De Hond: ‘Heel erg bepalend voor de politieke voorkeur is nu of kiezers zich zorgen maken over hun financiële toekomst. D66-kiezers doen dat bijvoorbeeld in grote meerderheid niet, PVV-kiezers juist wel.’

In de laatste peiling van De Hond staat de VVD op twaalf zetels, minder dan JA21, PVV en FVD en de laagste liberale score in achttien jaar. ‘Ik zie niet hoe de VVD nog kan terugkomen,’ zegt De Hond, die pleit voor een hergroepering van politieke partijen. ‘Er is eigenlijk geen reden waarom de VVD niet samen met Mona Keijzer, JA21 en de BBB één groep zou kunnen vormen.’

Wynia’s Week is er drie keer per week, 156 keer per jaar, vaak met video’s en podcasts en volledig vrij toegankelijk. Abonnee (gratis) wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/abonneren/ en donateur wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Wees welkom!

Rechters schrijven teveel aan de politiek voor wat ze moeten doen, de universiteiten moeten oppassen dat ze hun monopolie op de wetenschap niet kwijtraken, het maatschappelijke debat ontaardt in onverdraagzaamheid en het christendom zou best een comeback kunnen maken. Dat komt allemaal langs in dit videogesprek van professor RIK TORFS met SYP WYNIA in deze aflevering van Wynia’s Week TV, die ook te beluisteren is als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/.

Torfs was als kerkjurist verbonden aan de KU Leuven, waar hij als rector van de universiteit ook de hoogste ambtsdrager was. Maar hij neemt ook volop deel aan het maatschappelijk debat, is een Bekende Vlaming, columnist en schrijver. Sommige van zijn columns verschijnen ook in Wynia’s Week.

Torfs mag dan zelf jurist zijn, dat weerhoudt hem er niet van rechters te kritiseren, bijvoorbeeld omdat ze mensenrechten die na de Tweede Wereldoorlog marteling en onrecht moesten voorkomen nu ingezet worden tegen stikstof en voor het klimaat. Hij kritiseert ook het vooral in Nederland gangbare idee dat iedereen die het ‘algemeen belang’ inroept op grond daarvan toegang tot het recht heeft. Wat Torfs betreft moet zelfs het idee dat er een ‘algemeen belang’ zou bestaan ‘met een korreltje zout worden genomen’.

Rik Torfs, hoewel zelf mild van toon, keert zich ook tegen de afkeer van wat ‘polarisatie’ wordt genoemd. ‘Het is zelfs een beetje saai zonder polarisatie. Vroeger was dat ook geen probleem als iemand “andersdenkende” was. Nu heet zo iemand meteen “een idioot”.’ Ondertussen doet de werkelijkheid er minder toe dan de juiste mening.’

En tolerantie is wel een veel gebezigd begrip, maar zelden praktijk zegt Torfs. ‘Zoals ook “duurzaamheid” en “diversiteit” begrippen zijn die meer goed klinken dan dat ze worden gepraktiseerd.’

Het eroderen van de tolerantie ervoer Torfs afgelopen zomer ook zelf aan den lijve, toen het overwegend groene en linkse stadsbestuur van Leuven hem tegen de traditie in niet tot ereburger benoemde, in tegenstelling tot zijn opvolger als rector van de universiteit. Torfs grinnikt: ‘Ik ben nu de beroemdste niet-ereburger van Leuven.’

De universiteiten in Nederland en Vlaanderen lijden volgens Torfs ook aan gebrek aan open debat, aan het wegglijden van de vrijheid van meningsuiting (‘dat was een linkse gedachte, maar nu eerder rechts’) en zelfs aan de gigantische toeloop in vergelijking met de vorige eeuw.

De universitaire wereld moet zich bezinnen, zegt Torfs, op het gevaar af anders overbodig te worden en voorbij te worden gelopen. Diverse tendensen, zoals ook kunstmatige intelligentie en de grotere vraag naar goede loodgieters dan naar sommige academici (‘academisch proletariaat’) spelen daarbij een rol.

Torfs oppert het (her-)invoeren van mondeling examens ter afsluiting van een studie als een mogelijke remedie tegen vervalsingen met behulp van AI. En de universiteit moet geen vragen weigeren te beantwoorden, zegt Torfs. ‘Als je vragen niet mag stellen verliest de universiteit aan geloofwaardigheid. De verzwegen vraag wordt de vraag van de toekomst. Zo is het altijd geweest.’

Wynia’s Week is er drie keer per week, 156 keer per jaar, vaak met video’s en podcasts en volledig vrij toegankelijk. Abonnee (gratis) wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/abonneren/ en donateur wordt u HIER https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Wees welkom!

Lezers van Wynia’s Week kennen hem van zijn scherpe pen en onderkoelde humor. Ook in zijn nieuwe boek Helemaal van deze tijd https://www.wyniasweek.nl/product/helemaal-van-deze-tijd-onderweg-naar-de-pijnloze-samenleving/ zijn dat de belangrijkste wapens van de journalist, dichter en romanschrijver HANS VAN WILLIGENBURG. Nederland, zo signaleert hij, is de afgelopen jaren netter, gevoeliger en beter georganiseerd geworden. Maar is het daardoor ook prettiger leven? In gesprek met ROELOF BOUWMAN in deze aflevering van WWTV waagt Van Willigenburg dat te betwijfelen.

’Neem het leven in de grote steden. Vroeger kon je daar anoniem zijn en ontkomen aan de sociale controle van het platteland. Nu is het andersom. Juist in de grote steden zijn de mensen doodsbang om het verkeerde morele standpunt in te nemen. Terwijl de mensen in de buitengebieden veel relaxter zijn geworden.’

In Helemaal van deze tijd beschrijft Van Willigenburg hoe we onderweg zijn elke kans op risico, conflict en ongemak uit te bannen. En we ons stapje voorstapje uitleveren aan protocollen, evaluaties en andere controlemechanismen, die sluipenderwijs de aanval openen op spontaniteit, tegenspraak, humor en verwarring.

De mainstream literatuur, constateert Van Willigenburg, is een bijsluiter geworden van het partijprogramma van Pro en cabaret is langzaamaan synoniem geworden met ‘fatsoen’ – en dus niet langer relevant voor de openbare meningsvorming. Om over de grootstedelijke ‘debatcentra’ nog maar te zwijgen. ‘Daar wordt helemaal niet gedebatteerd. Er worden - let op het nuanceverschil - gesprekken gevoerd, uiteraard bij voorkeur in de progressief-humanistische denkrichting. Een soort kerk dus.’

Door onze hang om voortdurend binnen de lijntjes te kleuren, dreigen we volgens Van Willigenburg verzeild te raken in een steeds voorspelbaarder maatschappij, waarin we elkaars ruimte aan het afknellen zijn. Want wat blijft er voor zuurstof over als niemand in de samenleving meer enig ongemak mag voelen?

‘Helemaal van deze tijd. Onderweg naar de pijnloze samenleving’ is verschenen bij Uitgeverij Blauwburgwal, telt 224 pagina’s en kost €22,50. Het boek is onder meer HIER https://www.wyniasweek.nl/product/helemaal-van-deze-tijd-onderweg-naar-de-pijnloze-samenleving/ te bestellen.

Wynia’s Week is er drie keer per week https://www.wyniasweek.nl/abonneren/ , vaak met video’s en podcasts. En dat allemaal gratis! De duizenden donateurs maken dat mogelijk. Wynia’s Week is onafhankelijk, ongebonden en broodnodig. Doe mee! https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Hartelijk dank!

Terwijl de keuze van de kiezer steeds minder uitmaakt, neemt de greep van de staat op de burger toe, zegt SYP WYNIA in gesprek met PIM VAN GALEN in deze aflevering van WWTV. Hij verhaalt over een bezoek aan Duitsland, waar hij zich realiseerde dat de oude Bondsrepubliek aan het verdwijnen is. Veel van die ontwikkeling is ook zichtbaar in Nederland. Deze video is ook te beluisteren als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/.

De politiek is onmachtig of wordt steeds minder gelegitimeerd: door het uitsluiten van kiezersgroepen bijvoorbeeld. Maar dat verhindert die zieltogende constellatie niet om steeds meer regels, verboden, boetes en belastingen te introduceren. De greep van de kiezer op de staat neemt af, maar de greep van de staat op de burger neemt toe.

In de Ruttejaren koos Nederland rechts, maar de regering regeerde links. Dat Ruttebeleid wordt door Jetten voortgezet. Er is wel een Rutte-element aan toegevoegd: miljarden extra voor defensie. Ging het daarover bij verkiezingen? Nou, nee.

Kiezers willen minder asielzoekers, in de meeste landen om ons heen gebeurt dat ook, hier niet. Kiezers zijn gesteld op de verzorgingsstaat. Het mag zo zijn dat het uitkeringsland hier en daar gestroomlijnd moet worden, maar dan moet je niet daarop bezuinigen omwille van Defensie zonder te zeggen dat de WIA-premies in feite nodig zijn voor de Navo.

Klimaat stond nooit bovenaan de lijstjes van de meeste kiezers, wel op die van politici. Nederland heeft zich in de greep van activisten en ecologen laten brengen met het wereldwijd unieke stikstofbeleid. De lobbycratie, het NGO-complex en de rechters regeren. En dat alles tegen de achtergrond dat we de macht ook nog eens hebben weggegeven: aan EU, aan VN, aan NAVO, aan de Raad van Europa.

Kiezers reageren op eindeloos ongewenst en ongevraagd beleid door op ‘populistische’ partijen te stemmen, die vervolgens worden buitengesloten of dat zelf doen.

Het stelsel kraakt en de machtspartijen reageren daarop met (poging tot) partijverboden en inperking van de democratie. Zij maken van de populistische concurrentie het gevaar in plaats van de oorzaken bij zichzelf te zoeken en de redenen voor de populistische populariteit weg te nemen.

Wynia’s Week is er drie keer per week https://www.wyniasweek.nl/abonneren/, vaak met video’s en podcasts. En dat allemaal gratis! De duizenden donateurs maken dat mogelijk. Doe mee! https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Hartelijk dank!

Mr THEO HIDDEMA is meer dan een halve eeuw strafrechtadvocaat. In deze aflevering van WYNIA’s WEEK TV spreekt hij openhartig over zijn leermeester mr Max Moscovitch sr, over de overwoekering van het strafrecht door uitdijende rechten van slachtoffers en nabestaanden en over wat hij ziet als de échte ondermijning van de rechtsstaat.

In deze aflevering van WWTV – ook te beluisteren als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ – verhaalt Hiddema ook uitvoerig over recente pogingen van het Openbaar Ministerie om politicus Thierry Baudet en andere bestuursleden van Forum voor Democratie veroordeeld te krijgen voor aanzetten tot haat, discriminatoire belediging en groepsbelediging.

Het ging om video’s die in 2023 en 2024 door Forum online waren gezet en waarover aangifte was gedaan. Een ‘non-binaire’ jongeman stelde dat hij naar aanleiding daarvan was bedreigd en ook waren er klachten over discriminatie naar aanleiding van een video met Afrikaanse asielzoekers die aanlandden in bootje.

Hiddema trad in deze tot dusver onopgemerkte strafzaak tegen Forum op als advocaat van de partij waarvoor hij enkele jaren Kamerlid was, zowel in de Tweede als de Eerste Kamer. Hoewel de langdurige strafzaak tegen Baudet en Forum al in april van dit jaar eindigde in een sepot – het OM besloot kort voor de zitting dat er te weinig bewijs was of dat vervolging ‘niet opportuun’ was - is Hiddema in dit videogesprek nog steeds verontwaardigd over de handelwijze van het Openbaar Ministerie.

Hiddema noemt het uiteindelijk mislukte Forum-proces ‘totaal bespottelijk’: ‘Alsof je bij de gedachtenpolitie zit.’ Naar zijn zeggen duurden de verhoren op het Hoofdbureau van politie dagenlang. Volgens Hiddema zaten de rechercheurs ook omhoog met de zaak – ‘een spektakel’ - waar het OM hen op had gezet.

Wynia’s Week is er drie keer per week, vaak met een nieuwe video/podcast. Wynia’s Week is altijd vrij toegankelijk – mogelijk gemaakt door de donateurs. Doet u mee? https://www.wyniaswweek.nl/doneren/ Hartelijk dank!