Studio Energie

Met de Tweede Kamer terug van reces, het nieuwe parlementaire jaar dat bijna begint en de energietransitie die piept en kraakt, is het hoog tijd voor een aantal welgemeende adviezen aan het kabinet. Daarvoor schuiven in café Luden drie gasten aan: Paul Nillesen, energie-econoom en partner bij PwC, Chris de Ruyter van Steveninck, CEO van ONE-Dyas en Marinus Tabak, COO van RWE Generation en country chair RWE Nederland.

In deze aflevering hebben Jilles van den Beukel en Remco de Boer het onder meer over de veranderende machtsverhoudingen op de oliemarkt. Hadden de olieproducerende OPEC-landen lange tijd de touwtjes in handen, sinds het begin van de Straat van Hormuz-crisis blijkt hoe groot de macht van China als ’s werelds belangrijkste olie-importeur inmiddels is.

En over die crisis gesproken: volgens Jilles is het niet zozeer een oliecrisis, maar vooral een olieproductencrisis. En dus duiken ze in de wereld van raffinaderijen en de crack spread: het verschil tussen de prijs van ruwe olie en die van geraffineerde producten. Wat zegt die over de huidige markt? En hoe kwetsbaar is Europa nu zijn eigen raffinagecapaciteit afneemt en de afhankelijkheid van import groeit? Ook kijken ze naar Rusland, waar Oekraïense aanvallen de ene na de andere raffinaderij treffen en inmiddels lange rijen bij tankstations ontstaan.

Verder bespreken ze waarom het de Verenigde Staten wél lijkt te lukken hun afhankelijkheid van China voor kritieke grondstoffen te verkleinen, terwijl Europa daar veel minder in slaagt. Wat doen de Amerikanen anders? Tot slot is er kort nieuws over een miljardeninvestering in Argentijnse schalieolie door de illustere Harold Hamm en over Iraanse hackers die naar verluid vier dagen lang een Britse energiecentrale hebben platgelegd.

In deze aflevering hebben Jilles van den Beukel en Remco de Boer het onder meer over de vraag hoeveel verstoring het wereldwijde energiesysteem nog aankan. Nu de Houthi's zich nadrukkelijker in de oorlog mengen, kijkt de markt steeds meer naar de Straat van Bab el-Mandeb en de Rode Zee. Staat de wereld nu écht aan de vooravond van de grootste energiecrisis ooit?

Ook werpen ze een blik onder de motorkap van Shell. Hoe er in Nederland tegen het bedrijf wordt aangekeken, is genoegzaam bekend. Maar hoe kijkt de internationale olie- en gaswereld naar de voormalige 'koninklijke'? Daarnaast bespreken ze de aanstaande kwartaalcijfers van Big Oil.

Verder is er kort nieuws, onder meer over het nieuwe Europese sanctiepakket tegen Rusland, dat na veel politiek gesteggel alsnog is aangenomen, en over de Europese methaanregels die op 1 januari ingaan. Zullen die inderdaad de import van olie en gas bemoeilijken, zoals de sector waarschuwt?

In Search of Europe’s Energy Future gaat Remco de Boer weer in gesprek met Hans van Cleef, dé marktanalist van Nederland en Hoofd Energie Onderzoek bij Eqolibrium.

China gebruikt z’n dominante positie in kritieke grondstoffen steeds vaker als wapen. Ook Europa staat onder steeds grotere druk, zowel economisch als politiek. Zonder ingrijpen zal de Chinese macht alleen maar groter worden. Tijd dus, voor actie.
Wat Europa kan doen, staat in het rapport ‘Beijing’s critical raw material weapon – And how to dismantle it’ (https://www.iss.europa.eu/publications/chaillot-papers/beijings-critical-raw-material-weapon-and-how-dismantle-it). Ik praat erover met de auteur, Joris Teer, analist bij het EU Institute for Security Studies.