De Symfonieën

De ‘Onvoltooide’ is een mysterie: niemand weet waarom Schubert alleen de eerste twee delen van deze symfonie componeerde en het daarbij liet. Een nog groter raadsel is hoe een onaf werk toch zo compleet kan voelen. Niet voltooid, wel volmaakt.

Als je alle symfonieën van vóór Beethoven bij elkaar vergelijkt met een stad die huis voor huis was gegroeid, dan was de ‘Eroica’ de eerste wolkenkrabber. Verbijsterend voor Beethovens tijdgenoten, lichtend voorbeeld voor iedere componist die na hem kwam.

Ruim twintig jaar lang had Brahms geploeterd op zijn Eerste symfonie. Toen hij die eenmaal af had, was één heerlijke zomer aan de Wörthersee genoeg om ook zijn Tweede op papier te zetten. Muziek uit het paradijs, die straalt van hervonden zelfvertrouwen.

Onbegrepen tijdens zijn leven, bejubeld na zijn dood: dat was het lot van Gustav Mahler. Zijn Vijfde symfonie werd zijn grootste hit, en dan vooral het langzame deel ervan: een Adagietto dat klinkt als een liefdesgedicht zonder woorden.

Ruim een eeuw voordat experimenteren met geestverruimende middelen synoniem werd met Rock & Roll componeerde Hector Berlioz al een psychedelisch meesterwerk. Zijn Symphonie fantastique is een woeste cocktail van seks, drugs en klassieke muziek.