Fixdit - Historische Klassiekers

Was Hobius een Dolle Mina avant la lettre? Dat klinkt misschien vreemd voor een vrouw die schrijft dat vrouwelijke kennis de man tot eer strekt. Maar juist dáár wordt het zo spannend, want Hobius morrelt slim, geestig en soms schrijnend aan de patriarchale grenzen van haar tijd, vertelt hertaler Maud Vanhauwaert.
Ik kán lezen en leren, ik kán studeren, laat ons vrouwen dat doen, zegt Johanna Hobius in 1643. Ze voert een stoet bijzondere vrouwen op als bewijs, net zoals Christine de Pisan dat eeuwen eerder deed.
In De Lof voor alle Eerbare Vrouwen en jongh-vrouwen, en een tegenwerpinge aen alle verachters der selver bewijst Hobius zelf hoe goed ze de retorica beheerst. Het gedicht klinkt simpel, maar zoals Vanhauwaert concludeert: dat is schijn, het zit gehaaid in elkaar. Vanhauwaert had graag een kop koffie met Hobius gedronken. Luister maar.
Johanna Hobius (1614-1642) woonde in Brouwershaven.

Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Maud Vanhauwaert, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Fijn om ernaast te houden tijdens het luisteren. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Johanna Hobius bij haar raam. 
In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Johanna Hobius. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen.

Credits
Host: Fleur Speet
Gasten: Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink
Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen).
Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs.
Meer informatie over de serie op de site van fixdit.

Verder lezen
Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn:
Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen en
het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek.

Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen: 
Christine de Pisan Het boek van de stad der vrouwen 1405: Lees dat boek!!
Simone Veld Tot lof van vrouwen? Retorica, sekse en macht in paradoxale vrouwenloven in de Nederlandse letterkunde (1578-1662) 2004
Charlotte de Huybert, 'Lofdicht ter eren van den heer mijnheer Johan van Beverwijck, op dit zijner achtb. tegenwoordig werk. Ingesteld ter ere van de ed. welgeleerde juffrouw, juffr. Anna Maria van Schurman' in: Van de wtnementheyt des vrouwelicken geslachts Johan van Beverwijck, hier op de DBNL te vinden.
Joyce Pijnenburg 'Wat wij nog van Johanna Coomans kunnen leren', de Volkskrant 7 januari 2024
Judith Brouwer en Harm Nijboer, Johanna Hobius en Arnoud van Beyeren: De koude kant van een vrouwenlof. Gen. Tijdschrift voor familiegeschiedenis, 2025, 48-53. Nina Geerdink hierover op Neerlandistiek 17 juli 2025
Fleur Speet 't Lof der vrouwen op literatuurgeschiedenis.org

Bonusauteurs bij aflevering 3 van Historische Klassiekers.
Literatuurwetenschapper Evi Dijcks vertelt over Judith Lubbers, Antoinette Bourignon en Alida Bruno, die in dezelfde tijd schreven als Tesselschade Roemers, die centraal staat in aflevering 3. Allemaal eigenzinnige vrouwelijke auteurs uit de vroegmoderne tijd (1500-1800).
Klik op Historiek voor een artikel met meer informatie over deze drie auteurs.
Of beluister aflevering 3 over Tesselschade Roemers om meer over deze periode en schrijvende vrouwen te weten te komen. Met wetenschapper Olga van Marion en auteur en hertaler Ilja Leonard Pfeijffer.
Meer informatie over de hertaalde gedichten door Ilja Leonard Pfeijffer vindt u hier.
Voor informatie over de serie Historische Klassiekers, zie de website van Fixdit.
Voor het grafdicht van Alida Bruno op de DBNL, klik hier.
Hier vindt u de dissertatie van Mirjam de Baar over Antoinette Bourignon, 'Ik moet spreken'. Het spiritueel leiderschap van Antoinette Bourignon (1616-1680), 2004.

In deze aflevering van Historische Klassiekers beklimmen we de smalle trappen van het Muiderslot. Boven, op de galmende, krakende zolder, wacht Tesselschade Roemers: dichter, denker, musicus. Buiten strijken kauwen neer in de boomgaard, binnen klinken woorden die vier eeuwen trotseerden. Hier ontvouwt zich een bestaan vol hartstocht, verlies en scherpzinnig taalspel. Zinderend liefdesverlangen botst met stoïcijnse beheersing, troostpoëzie snijdt diep, ironie blijkt een wapen. Wie goed luistert, hoort hoe Roemers haar stem verheft in een wereld die haar liever bewonderde dan begreep.
Schrijver Ilja Leonard Pfeijffer hertaalde haar geraffineerde poëzie, letterkundige Olga van Marion ontrafelt het spel van paradoxen, ironie en emotie.
Wie was Tesselschade Roemers werkelijk: muze, mythe, of een van de grootste dichters van haar tijd? Luister mee en laat je overtuigen door haar stem: helder, scherp en verrassend dichtbij.
Tesselschade Roemers (1594-1649) groeide op in Amsterdam en woonde in Alkmaar.

Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Ilja Leonard Pfeijffer, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Tesselschade Roemers. 
In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Tesselschade Roemers. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen.
Credits
Host: Fleur Speet
Gasten: Ilja Leonard Pfeijffer, Olga van Marion
Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen).
Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs.
Meer informatie over de serie op de site van fixdit.
Verder lezen
Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn:
Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen en
het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek.

Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen: 
De gedichten van Tesselschade Roemers, A.Agnes Sneller en Olga van Marion, Verloren Hilversum 1994, op DBNL
Maria Tesselschade. Leven met talent en vriendschap, Mieke Smits-Veldt, Walburg Pers Zutphen 1994.
Met man en macht. Analyse en interpretatie van teksten van en over vrouwen in de vroegmoderne tijd, A.Agnes Sneller, Kok Agora Kampen 1996
'Zij die geen Latijn kende?' Fleur Speet en Pieta van Beek, Neerlandistiek 23 juni 2025

Bonusauteurs bij aflevering 2 van Historische Klassiekers.
Literatuurwetenschapper Evi Dijcks vertelt over Johanna Coomans, Margaretha van Godewyck en Gesina Brit, die in dezelfde tijd of op dezelfde manier schreven als Anna Roemers, die centraal staat in aflevering 2. Allemaal eigenzinnige vrouwelijke auteurs uit de vroegmoderne tijd (1500-1800).
Klik op Historiek voor een artikel met meer informatie over deze drie auteurs.
Of beluister aflevering 2 over Anna Roemers om meer over deze periode en schrijvende vrouwen te weten te komen. Met wetenschapper Lieke van Deinsen en auteur en hertaler Alfred Schaffer.
Meer informatie over de hertaalde gedichten door Alfred Schaffer vindt u hier.
Voor informatie over de serie Historische Klassiekers, zie de website van Fixdit.

Anna Roemers, dichter, netwerker en glasgraveerder, adoreerde met flair. Met een kwinkslag zette ze net zo makkelijk een ander in z'n hemd, en zichzelf incluis. In de tweede aflevering van Historische Klassiekers horen we hoe Alfred Schaffer Roemers speelse, eerlijke en soms uitbundige poëzie met liefde en plezier moderniseert. Letterlijk zelfs door te verwijzen naar Virginia Woolf. Lieke van Deinsen onthult hoe Roemers opgroeide in een koopmansgezin, meerdere talen beheerste en een centrale plek veroverde in de literaire wereld. Van Roemers postume poëziebrief aan de zo bewonderde Georgette de Montenay tot haar over-the-top hulde aan Jacob Cats en Daniël Heinsius: Roemers laat zien dat hoe je de regels beheerst én naar je hand zet. Wat gewaagd is, maar ook hartveroverend humoristisch. 
Anna Roemers (1584 en 1651) leefde in Amsterdam, Alkmaar en Leiden.

Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Alfred Schaffer, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Anna Roemers. 
In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Anna Roemers. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen.
Credits
Host: Fleur Speet
Gasten: Alfred Schaffer, Lieke van Deinsen
Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen).
Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs.
Meer informatie over de serie op de site van fixdit.
Verder lezen
Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn:
Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen en
het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek.

Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen: 
Georgette de Montenay, Emblemes ou devises christiennes, 1567.
Gedichten van Anna Roemersdochter Visscher, Riet Schenkeveld- van der Dussen, Annelies de Jeu, 1999.
M.A. Schenkeveld-van der Dussen, 'De canonieke versus de ‘echte’ Anna Roemersdochter Visscher' DBNL
Marie le Jars de Gournay, Les Advis Ou Les Présens de la Demoiselle De Gournay, 1634, zie ook: Filosofie Magazine
Anne Carson, bijvoorbeeld Men in the Off Hours, Autobiography of Red, of Antigonic