Achter de Frontlinie

'Mag ik een koe verkopen om een geweer te kopen?' Die vraag kreeg antropoloog Mirjam de Bruijn van haar Malinese vriend Amadou. Het markeert de pijnlijke transformatie van een land dat ooit haar tweede thuis werd.

In deze aflevering reist Mirjam met ons naar Mali: het muziekland waar de blues zijn wortels heeft, waar ze tientallen jaren onderzoek deed, tussen nomaden leefde en een kudde koeien en kamelen hield. 

In het West-Afrikaanse land maken jihadisten inmiddels de dienst uit en kan de antropoloog haar familie niet meer bezoeken.

Een persoonlijk verhaal over vriendschap, radicalisering en de ziel van Mali.

Redactie: Iris Hendriks | Montage: Alfred Koster | Productie: Tess Holterman | Online: Laura Hesselink & Robin Delpeut | Eindredactie: Nick Boers

Laat ons weten wat je van de aflevering vond, vinden we leuk om te lezen. Dat kan door te mailen naar frontlinie@vpro.nl, of vind ons op het Instagramkanaal @vproFrontlinie.

Afrika beleeft een historisch WK. Nog nooit plaatsten zich tien Afrikaanse landen voor het eindtoernooi. Maar voor veel landen op het continent is kwalificatie niet het einddoel. Het gaat om iets groters: erkenning. Erkenning voor een continent dat jarenlang minder WK-tickets kreeg en op het hoogste podium vaak werd onderschat. Daarom worden de successen van Marokko niet alleen in Rabat en Casablanca gevierd, maar ook in grote delen van Afrika en het Mondiale Zuiden.

Die zoektocht naar erkenning loopt opvallend parallel aan het levensverhaal van journalist, docent en voetbalkenner Mustapha Esadik. Hij groeide op in de multiculturele wijk Kanaleneiland, werd – zoals veel kinderen van migranten – regelmatig onderschat, stapelde opleidingen en behaalde uiteindelijk twee hbo-diploma's en twee masters. Zijn boek De voetbalkampioenen van Afrika gaat dan ook over veel meer dan voetbal. Het vertelt een verhaal over identiteit, migratie, leiderschap en erkenning.

In deze aflevering van Achter de Frontlinie spreken we over de opmars van het Afrikaanse voetbal, de betekenis van de prestaties van Marokko voor een heel continent én over de vraag waarom veel Marokkaanse Nederlanders zonder moeite voor Marokko juichen als het tegen Oranje speelt. Waarom is dat voor velen geen kwestie van kiezen tussen twee landen, maar juist een uitdrukking van een meervoudige identiteit?

Na drieënhalf jaar zwaait Nasrah Habiballah af als NOS-correspondent in Israël en Palestina. Een droombaan die werd gedomineerd door jaren van oorlog, crisis en permanente nieuwsdruk. Het werk liet diepe sporen na. "Ik moet afkicken en misschien zelfs een beetje genezen van dit correspondentschap". 

In deze aflevering kijken we terug op die turbulente jaren, en ook vooruit. Naar Israël dat zich opmaakt voor verkiezingen, een omstreden Iran-deal van Donald Trump en een samenleving die steeds verder polariseert.

En we hebben het ook over een verhaal dat vaak buiten beeld blijft: de Palestijnen in Israël. Ongeveer twintig procent van de bevolking behoort tot deze gemeenschap. Ook Nasrah zelf. Wat betekent het om Palestijn én Israëlisch staatsburger te zijn in een land waar openlijk wordt gesproken over loyaliteit en deportatie? En wat zegt het dat haar dochter, geboren in Nederland, niet dezelfde rechten heeft als iemand die via een Joodse familieband aanspraak maakt op de Israëlische Wet op de Terugkeer?

Een persoonlijk gesprek over oorlog, identiteit, journalistiek en de vraag waar je thuis bent als de plek waar je wortels liggen steeds verder verandert.

Op haar dertiende ontvlucht Tina Farifteh de miljoenenstad Teheran en belandt ze in Enschede, waar ze Nederland voor het eerst leert kennen. Dertig jaar later is ze een gevierd kunstenaar en maakt ze de VPRO-serie Tina in Sexbierum, waarin ze op zoek gaat naar een gevoel van thuis.

In deze aflevering spreken we over haar geboorteland Iran, de bloedig neergeslagen protesten en de oorlog die daarop volgde. Maar ook over haar persoonlijke zoektocht naar een plek om te wortelen. Kun je je ooit echt thuis voelen in een land waar je wortels niet liggen?

Muziek / Fragmenten in de podcast: 
Shahre Parvane Koshan - Roody | Dansende moeder op begrafenis van haar zoon: Arshia Barari, 21 jaar, fitness en karatekampioen en vermoord door het Iraanse regime op 8 januari 2026 in Zanjan. Nummer: Dele Dige van Amir Chitgar | Do Panjareh - Googoosh | Documentaire: Tina in Sexbierum (VPRO / Prospektor / Omrop Fryslân) | Slotnummer:  Drum- en showfanfare DSG uit de Waadhoeke

Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.

De Vlaamse journalist Ruth Vandewalle woont in Caïro, spreekt vloeiend Arabisch en trekt al jaren door het Midden-Oosten voor journalistieke verhalen. Haar carrière begon in 2011, toen ze als jonge twintiger middenin de Egyptische Revolutie terechtkwam. Sindsdien reist ze door het hele midden-oosten en naar verschillende frontlinies in Libië, Syrië, Irak, IS-gebied en de Westelijke Jordaanoever.

In Achter de Frontlinie vertelt Ruth over haar Egypte, over de verhalen van ‘gewone mensen’ uit de Arabische wereld en verslag doen over Gaza.  Een genocide dichtbij huis, waarvan we de impact in het Westen volgens haar nog altijd onderschatten.

Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.