Het Data Doelwit

Er gaat bijna geen dag voorbij zonder nieuws rondom generatieve AI. Zo wordt je bijna overspoeld door artikelen, interviews en social media posts die allemaal beloven dat AI de wereld op zijn kop gaat zetten en de mogelijkheden eindeloos zijn.
Toch zit er aan generatieve AI een schaduwzijde die vaak niet de aandacht krijgt die het verdient. Zo zijn generatieve AI-modellen vaak gebaseerd op illegaal verkregen data, zijn ze van nature bevooroordeeld en bieden ze ook kwaadwillende nieuwe mogelijkheden die vergaande gevolgen kunnen hebben.
In deze nieuwe aflevering van Het Data Doelwit duiken we diep in de wereld van generatieve AI. Zo staan we stil bij hoe generatieve AI eigenlijk werkt, welke rol onze persoonlijke data hierin heeft en – niet onbelangrijk voor onze persoonlijke data – de businessmodellen van de AI-ontwikkelaars.

Het was misschien wel de eerste keer dat het grote publiek leerde hoe een bedrijf Facebook data gebruikte om ons gedrag te beïnvloeden. Het jaar was 2017 en het bedrijf droeg de naam Cambridge Analytica.



Inmiddels hebben we een goed beeld van de werkwijzen van Cambridge Analytica en hoe zij psychologische profielen aan de hand van Facebook data gebruikte om, onder andere, verkiezingen te beïnvloeden.



In deze aflevering van Het Data Doelwit duiken we dieper in het Cambridge Analytica schandaal en ontdekken we hoe Cambridge Analytica te werk ging en wat daar de resultaten van zijn geweest. Want hoewel Cambridge Analytica niet meer bestaat, worden de werkwijzen en technieken die door hen ontwikkeld zijn nog steeds volop gebruikt zonder dat we dit doorhebben.

In deze aflevering van Het Data Doelwit stappen we even uit het vertrouwde format, want deze keer ben ik niet alleen aan het woord maar hebben we een ware gast in de podcast!
Niemand minder dan Ernst Visser – Data Privacy Officer bij Privinity - kwam digitaal langs voor een interview waarin we inzoomde op de wet- en regelgeving rondom privacygevoelige gegevens en hoe het soms lijkt dat organisaties zomaar van alles over ons mogen verzamelen.
Er komt in deze aflevering heel wat aan bod:
🇪🇺 Zo komt – hoe kan het ook anders – de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) voorbij en wat dit betekent voor consumenten en bedrijven
🌎 Staan we stil bij de verschillen in het verwerken van privacygevoelige gegevens in Amerika en Europa
🎉 Bespreken we de toename in privacy bewustzijn onder consumenten
👮‍♂️ En – misschien wel het belangrijkste onderwerp – benoemen we wat je zelf kan doen om meer grip op je eigen privacygevoelige data te krijgen.
Oftewel, een hele mooi gevulde aflevering vol inzichten en tips op het gebied van dataprivacy!

Dataprivacy is dood! Althans dat is wat de meeste Big Tech bedrijven je willen laten geloven.
Want, zolang jij jouw persoonlijke gegevens niet deelt is het onmogelijk om de disruptieve innovaties die jouw leven gaan verbeteren te ontwikkelen.
Maar, zijn deze innovaties onze persoonlijke data wel waard? En, hebben ze echt zo’n impact op ons leven als dat ze beloven? 
In deze aflevering van Het Data Doelwit gaan we op zoek naar de kern achter deze, en andere uitspraken, die Big Tech CEO's maar al te graag onder de aandacht brengen. 
En we kijken hierbij verder dan alleen Big Tech. Want ook overheden verzamelen en gebruiken steeds meer van onze privacygevoelige data. En die zetten weer andere sleutelwoorden in om hun toegang tot onze gegevens te verbreden, namelijk veiligheid en fraudebestrijding.

Shownotes
More Speech and Fewer Mistakes, https://about.fb.com/news/2025/01/meta-more-speech-fewer-mistakes/
Mark Zuckerberg blindsided Meta's oversight board with move to ax content moderation policies, https://nypost.com/2025/02/21/business/meta-oversight-board-blindsided-by-mark-zuckerbergs-content-move/
Google Settles Class-Action Lawsuit Over Tracking Chrome users in 'Incognito' Mode, https://www.bitdefender.com/en-us/blog/hotforsecurity/google-settles-class-action-lawsuit-over-tracking-chrome-users-in-incognito-mode
Google to delete search data of millions who used 'incognito' mode, https://www.npr.org/2024/04/01/1242019127/google-incognito-mode-settlement-search-history

De afgelopen weken was Meta - het moederbedrijf van Facebook - regelmatig in het nieuws te vinden. Zo bleek tijdens een rechtszaak in januari dat Meta haar AI-modellen trainde op de inhoud van illegaal verkregen boeken en artikelen, en probeerde ze met man en macht de publicatie van het boek "Careless People" tegen te houden, waarin Sarah Wynn-Williams - het voormalige hoofd global policy van Facebook - de vele mistappen en onethische keuzes van het bedrijf beschrijft.
Toch is deze situatie niet nieuw voor Meta, want sinds de oprichting van het grootste sociale netwerk ter wereld is het van het ene controversiële schandaal in het andere beland, met enorme gevolgen van dien.
In deze aflevering van Het Data Doelwit duiken we in de geschiedenis van Facebook, en zien we hoe deze organisaties alles op alles zet om activiteit op haar platform te maximaliseren, zonder verantwoordelijkheid te nemen over de gevolgen hiervan.

Shownotes & leestips
The Battle for Facebook, https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/the-battle-for-facebook-242989/
How The Social Network Got It Wrong: Facemash and the Dangerous Propagation of the Myth of Network Scarcity, https://archive.blogs.harvard.edu/dlarochelle/2010/11/16/how-the-social-network-gets-it-wrong-facemash-and-the-dangerous-propagation-of-the-myth-of-network-scarcity/
Hot or Not? Website Briefly Judges Looks, https://www.thecrimson.com/article/2003/11/4/hot-or-not-website-briefly-judges/
MASH, https://www.thecrimson.com/article/2003/11/6/mash-for-the-most-monastic-undergraduates/
Facemash Creator Survives Ad Board, https://www.thecrimson.com/article/2003/11/19/facemash-creator-survives-ad-board-the/
Facebook's Zuckerberg Says Privacy No Longer A 'Social Norm', https://www.huffpost.com/entry/facebooks-zuckerberg-the_n_417969
Experimental evidence of massive-scale emotional contagion through social networks, https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1320040111
Facebook Revenue and Usage Statistics 2025, https://prioridata.com/data/facebook-statistics/
Inside Big Tech's Bid to Sink the Online Kid Safety Bill, https://www.wsj.com/politics/policy/meta-google-lobbying-child-online-safety-bill-5ee63dcc
Techgigant Meta stop samenwerking met factcheckers in de VS, https://nos.nl/artikel/2550872-techgigant-meta-stopt-samenwerking-met-factcheckers-in-de-vs

Sheera Frenkel - An Ugly Truth, Inside Facebook's Battle for Domination - https://www.bol.com/nl/nl/f/an-ugly-truth/9200000119757444/
Roger Mcnamee - Zucked, Waking Up to the Facebook Catastrophe - https://www.bol.com/nl/nl/p/zucked-waking-up-to-the-facebook-catastrophe/9200000118573760
Eli Pariser - Beware online "filter bubbles" TED Talk, https://www.ted.com/talks/eli_pariser_beware_online_filter_bubbles
Tristan Harris - Brain hacking 60-minutes interview, https://www.youtube.com/watch?v=ML55uumQgzA
Netflix - The Social Dilemma - https://www.netflix.com/nl-en/title/81254224
The Social Network - Film