Macro met Boot en Mujagić | BNR

In de ministerraad wordt vandaag gesproken over de eerder uitgelekte plannen waarmee het kabinet tegemoet wil komen aan de gevolgen van die duurdere energie. De accijnzen gaan niet omlaag, maar de reiskostenvergoeding voor werknemers gaat wel omhoog. ‘Een lappendeken’ aan maatregelen, zegt ABN AMRO-econoom Aggie van Huisseling. ‘Maar in dit geval een begrijpelijke keuze.’
Meerdere rapporten wezen deze week op de impact van de oorlog in het Midden-Oosten op de economie. Zo wees het Centraal Planbureau op nadelige gevolgen voor de koopkracht in ons land, mede door de gestegen energieprijzen. ‘Het was een interessante week’, denkt Van Huisseling.
De gevolgen van de hoge energieprijzen zijn nu vooral op specifieke plekken zichtbaar, bijvoorbeeld aan de pomp. Op de energierekening merken veel mensen daar nog weinig van, omdat meer dan de helft van de Nederlanders een vast energiecontract heeft. ‘Daarom kiest het kabinet voor verschillende maatregelen, zodat de steun terechtkomt bij de mensen die die nu nodig hebben en niet zomaar in de economie verdwijnt’, aldus Van Huisseling.
In totaal komt er een steunpakket van bijna 1 miljard euro om de economische gevolgen van de oorlog te verzachten. Maar volgens Van Huisseling moet ook worden gekeken naar manieren om de vraag naar energie te beperken. ‘Door het conflict in het Midden-Oosten is een aanbodschok ontstaan’, aldus de econoom. ‘Als maatregelen er niet toe leiden dat consumenten minder verbruiken, werken ze elkaar juist tegen.’
Daarnaast moeten ook de ontwikkelingen in de buurlanden in de gaten worden gehouden. In Duitsland is vorige week besloten de accijnzen op brandstof te verlagen. Met België kan het prijsverschil oplopen tot zo’n 55 cent, wat ertoe kan leiden dat mensen in de grensregio ervoor kiezen om over de grens te tanken in plaats van in Nederland.
‘Het blijft altijd een politieke keuze’, zegt Van Huisseling. ‘Maar Nederland lijkt de zorgen van zowel het CPB als het IMF mee te nemen in zijn beslissing.’ Het IMF heeft deze week de groeiprognose voor de wereldeconomie met twee tienden verlaagd en waarschuwt tegelijkertijd voor oplopende schulden.
Dat kan op langere termijn ook voor Nederland relevant worden. ‘In beginsel staat Nederland er goed voor, maar op termijn wordt wel rekening gehouden met een verslechtering.’ In de scenario’s van het CPB wordt vooral de koopkracht geraakt.
‘De Nederlandse economie is behoorlijk weerbaar. De effecten van de inflatie zullen zich beperkt doorvertalen in de economische groei’, denkt de econoom. ‘Nederlanders hebben veel gespaard en de lonen zijn de afgelopen tijd flink ingelopen op de inflatie. Dus in beginsel staat de Nederlandse economie er goed voor.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De nieuwste ramingen van het IMF schetsen een somber beeld van de wereldeconomie: lagere groei en hogere inflatie. ‘Dat is precies de combinatie die je niet wilt zien’, zegt macro-econoom Edin Mujagić. Extra pijnlijk is dat de ramingen zonder de oorlog in het Midden-Oosten juist omhoog zouden zijn bijgesteld. ‘Met andere woorden: er is een stuk economische groei verloren gegaan.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een belangrijk punt in de World Economic Outlook van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zijn de defensie-uitgaven. De conclusie: investeren in defensie is goed voor de veiligheid en mogelijk voor de groei op korte termijn, maar het extra effect op de economie blijft uit. Op langere termijn leidt dit gemiddeld tot hogere overheidstekorten. Ook het Centraal Planbureau kwam eerder tot een soortgelijke analyse. Triodos-hoofdeconoom Hans Stegeman kan zich in die conclusie vinden.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zogeheten ‘human capital model’ van het Centraal Planbureau moet een oplossing bieden voor een oude klacht in de politiek: onderwijs wordt vaak als kostenpost gezien en niet als investering. Macro-econoom Arnoud Boot is verheugd dat het model er eindelijk is.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Morgen komen de World Economic Outlook en het Global Financial Stability Report van het IMF uit. Daarover is in ieder geval één ding al zeker: onzekerheid is het nieuwe normaal. ‘De groei gaat omlaag en de inflatie omhoog’, zegt macro-econoom Edin Mujagic.
Hoe reageren landen op die economische tegenwind?
Bij veel landen bestaat de neiging om daarop te reageren met het idee dat als je er maar genoeg geld tegenaan gooit, het probleem zichzelf oplost. Heel concreet zie je dat bij het compenseren van mensen en bedrijven voor hogere energierekeningen. Daarachter zit een idee dat de afgelopen jaren populair is geworden: begrotingstekorten en staatsschulden doen er niet toe, je kunt onbeperkt geld bijdrukken en meer uitgeven dan er binnenkomt zonder nadelen. Wel de lusten, niet de lasten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.