Macro met Boot en Mujagić | BNR

Het kernwoord van de hele coalitievorming was volgens Arnoud Boot duidelijk: samen dingen doen. ‘Dan moet je werken aan zaken die belangrijk zijn, die breed gedeeld worden en waar een grote noodzaak voor is.’ Juist daarom stoort hem een passage in het regeerakkoord over een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd.
Wat stoort jou aan die passage?
Er liggen al afspraken die onderdeel zijn van het pensioenakkoord. De AOW-leeftijd ligt met ingang van volgend jaar op 67 en gaat met twee derde omhoog als de levensverwachting één jaar toeneemt. Op zichzelf klinkt dat heel redelijk, want voor pensioenfondsen is de verhouding tussen werkenden en niet-werkenden belangrijk. Als mensen langer leven, moet er ook langer gewerkt worden, maar dat hoeft niet één op één te gebeuren.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de dag dat het coalitieakkoord werd gepresenteerd is Arnoud Boot een tevreden macro-econoom. Niet alleen heeft Trump een ‘verstandige man’ voorgedragen voor de Fed en kwam het CBS met opvallend goede economische groeicijfers, ook wat er nu bekend is over de plannen van de aanstaande coalitie stemt hem tot tevredenheid.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse centrale bank heeft de huidige rentestand ongemoeid gelaten. Na drie verlagingen op rij, blijft de rente nu tussen 3,5 procent en 3,75 procent. Tijdens de persconferentie benadrukte voorzitter Jerome Powell het belang van de onafhankelijkheid van de centrale bank. Volgens macro-econoom Edin Mujagic is dat een belangrijk punt, maar moet de Fed ook naar zichzelf kijken en niet enkel en alleen naar het Witte Huis wijzen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse dollar daalt al maanden in waarde, maar de Amerikaanse president Donald Trump lijkt daar niet al te veel over in te zitten. Integendeel, hij vindt het goed nieuws. Maar daarmee maakt hij het voor de Fed alleen maar moeilijker om de rente te verlagen. Iets wat Trump juist heel graag wil.
Wat zij Trump precies, Edin?
Aan boord van het presidentiële vliegtuig, Air Force One, werd hem gevraagd naar de lage dollar. Zijn antwoord was niet alleen dat hij zich geen zorgen maakt over de waardedaling van de dollar, maar ook dat hij die juist als goed nieuws ziet.
Volgens Trump is dat positief omdat de VS in het verleden problemen heeft gehad met landen als China en Japan, die er volgens hem toe neigen de waarde van hun eigen munt te verlagen. Daardoor worden producten die zij maken en exporteren goedkoper. Een zwakkere dollar heeft volgens Trump voor de VS een vergelijkbaar effect: alles wat Amerika produceert en over de grens verkoopt, wordt goedkoper wanneer het wordt uitgedrukt in dollars of euro’s.
Maar dit is toch resultaat van zijn beleid?
Ja. En dit wijst op een duidelijke trendbreuk. Als je deze vraag aan al zijn voorgangers had gesteld – Republikein of Democraat – dan was het antwoord altijd hetzelfde: een sterke dollar is juist in het belang van de VS. Meer werd daar niet over gezegd. Wat we nu echter horen, is een volledige ommezwaai. Een sterke dollar vindt Trump blijkbaar niet langer goed; een zwakke dollar zou juist beter zijn voor de Amerikaanse economie.
Maar, hij heeft dus geen gelijk?
Ik kan me voorstellen dat wanneer de waarde van je eigen munt daalt, je producten in het buitenland goedkoper worden. Dat kan op korte termijn de economie een klein zetje geven. Maar na verloop van tijd domineren de negatieve effecten. Alles wat je importeert wordt duurder, en bij veel handel met het buitenland kan dit juist inflatie opdrijven.
In de VS, waar de inflatie al hoog is, helpt dit niet. Als inflatie structureel hoger blijft, stijgen ook de rentes. Dat lijkt misschien gunstig maar hogere rentes remmen investeringen en drukken de koopkracht van inwoners. Het beleid is dus riskant.
Bovendien is het de vraag of een zwakkere dollar echt tot meer verkoop leidt. Met handelsconflicten kan het buitenland besluiten: ja, Amerikaanse producten zijn goedkoper, maar we willen ze liever niet en kiezen voor andere handelsrelaties.
Hoe beïnvloedt dit het rentebesluit van de Fed?
De zwakke dollar hangt voor een groot deel samen met het beleid van de president. Rechtstreekse aanvallen op de onafhankelijkheid van de Centrale Bank, handelsoorlogen en oplopende schulden zijn slecht voor de munt.
Dat maakt het voor de Fed extra moeilijk om te doen waar de president op hoopt: de rente verlagen. Je zou kunnen zeggen dat de deur misschien een klein beetje openstaat voor nieuwe renteverlagingen, maar die deur gaat eigenlijk bijna volledig dicht. En dat verhoogt de kans op een nog hevigere confrontatie tussen het Witte Huis en de Centrale Bank.
Over een paar maanden krijgen we bovendien een nieuwe voorzitter van de Fed. Als die persoon de druk van de president volgt en toch de rente gaat verlagen, dan laat hij daarmee aan iedereen duidelijk zien waar de prioriteiten liggen – en dat is blijkbaar niet bij het bestrijden van inflatie. Dat zou opnieuw slecht nieuws zijn voor de waarde van de dollar.
Is een zwakke dollar en een sterke euro iets om alleen maar blij mee te zijn?
Een sterke munt kan inderdaad een soort garantie zijn voor welvaartsstijging in een land. Maar wat betekent het concreet voor Europa? Een sterkere euro helpt onze inflatie te drukken. Dat opent de deur voor de Europese Centrale Bank (ECB) om de rente eventueel te verlagen.
Tegelijkertijd klinken er al geluiden van de ECB dat men zich zorgen maakt over de sterke euro. Dat is nu al het geval.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bracht het nieuwe jaarlijkse rapport Staat van de Markt uit. Daarin uit de ACM haar zorgen over de afname van de concurrentie in Nederland in het afgelopen decennium. Volgens macro-econoom Edin Mujagić hangt dat samen met andere fenomenen waar we in Nederland mee kampen, namelijk hoge inflatie en lage arbeidsproductiviteit: ‘Ik maak me hier zorgen over.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.