Centrale bankiers trokken zich deze week terug op een resort in Portugal voor het jaarlijkse Sintra-forum van de Europese Centrale Bank. Volgens macro-econoom Arnoud Boot ‘een mooi podium’ om van gedachten te wisselen, met een opvallende toespraak van ECB-baas Christine Lagarde die daar pleitte voor ‘back to basics'.
Hoe belangrijk is dat forum, Arnoud?
Het is een jaarlijkse bijeenkomst met centrale bankiers, beleidsmakers – ook van buiten Europa – en academici. Een soort retraite om na te denken over het beleid van de ECB, op een heel ontspannen locatie: een landgoed in Sintra. Omdat er tientallen journalisten rondlopen, wordt ieder woord gewogen. Toch was er dit keer niet zo heel veel nieuws.
Wat maakte die toespraak van Lagarde dan bijzonder?
Die was getiteld ‘Back to Basics’. Dat triggerde mij. Want centrale bankiers worden nu gedwongen zich terug te trekken op hun enige mandaat: inflatie bestrijden en de inflatie onder controle houden. Ze moeten zich eigenlijk weghouden van politiek gevoelige kwesties. Denk bijvoorbeeld aan de hele discussie over klimaat en verduurzaming, waar centrale bankiers zich de afgelopen jaren nadrukkelijk over hebben uitgelaten.
Maar de Nederlandse ECB-directeur Frank Elderson pleit wel voor aandacht voor verduurzaming.
Hij heeft een paar maanden geleden in NRC nog gezegd: ‘Wij moeten ons als ECB wel bezighouden met het klimaat. Anders nemen wij ons werk niet serieus. Wij gaan over prijsstabiliteit, financiële stabiliteit en gezonde, weerbare banken. Die doelstellingen kunnen we alleen behalen als we rekening houden met de klimaat- en natuurcrisis.’
Elderson is iemand die ook eerder in zijn carrière bij De Nederlandsche Bank klimaatverandering nadrukkelijk centraal heeft gesteld. Klimaat is juist cruciaal voor prijsstabiliteit. Als klimaatverandering leidt tot grote verstoringen van de wereldeconomie, waardoor het aanbod onder druk komt te staan, heeft dat directe gevolgen voor de inflatie. Daarom moet je het klimaat serieus nemen.
Daar heeft hij ook gelijk in, laat daar geen misverstand over bestaan. Maar daar gaat de discussie niet over.
Waar gaat de discussie dan wél over?
Over de vraag of een president van een centrale bank, zoals Lagarde, zich kan uitspreken over klimaat, omdat dit problematiek is die over enkele jaren haar weerslag zal hebben op het kernmandaat van de ECB.
De kern van haar back-to-basics-boodschap was dat centrale bankiers het in deze onvoorspelbare tijd weliswaar moeilijk hebben, maar dat de rente inmiddels weer positief is. Daardoor beschikken zij over een normaal monetair instrumentarium. Als we de economie willen aanjagen, kunnen we de rente verlagen. En als we de economie willen afremmen, kunnen we de rente verhogen. We bevinden ons dus weer in een normale monetaire omgeving. Dat was haar interpretatie.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Netherlands