Omgevingsmanagement, de podcast

Dit keer geen verhaal over asfalt en beton, maar wel het indrukwekkende parcours van een industriële site in dialoog met een druk bewoonde omgeving. En zo begrijp je meteen waarom dit verhaal zijn plaats heeft in deze podcast. Want Umicore heeft al een lange weg afgelegd in het opbouwen van de “maatschappelijke goedkeuring” voor haar operationele activiteiten.
 
Steven Keustermans vertelt uitgebreid welke maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat de omgeving en de industriële activiteiten van het bedrijf met elkaar verzoend worden. Zo gaat het bijvoorbeeld over windschermen die eerst in een digital twin worden gesimuleerd vooraleer ze worden geplaatst. Zo is het bedrijf er zeker van dat de maatregelen die ze nemen, ook de gewenste effecten hebben in de omgeving. We hebben het ook over de metingen die helpen om de gezondheid van de kinderen in de nabije omgeving op te volgen. En hoe die metingen uiteindelijk ook een van de triggers waren om begin 2020 nog een stap verder te zetten, en een groene zone aan te leggen tussen het bedrijf en de buurtbewoners. Alleen, in die zone stonden zo’n 200 huizen en woonden mensen.
 
De groene zone is vandaag een feit, maar het proces met de omgeving is nooit af, benadrukt Steven. “We blijven voortdurend op zoek naar verbeteringen, en naar nieuwe investeringen met minder impact op de buurt.” Een knap verhaal dus, dat de moeite van het luisteren meer dan waard is! Ben je geïnspireerd geraakt, of wil je iets kwijt over deze aflevering? We lezen het graag in de comments of via DM. 

Vriend van de show worden? Kijk voor meer informatie op Vriend van de show | Onbeperkt Omgevingsmanagement de Podcast

Hoe voorkom je dat mensen 2 uur in de file staan als je de weg afsluit? Dit is het dilemma waar Eric Eussen en zijn collega's voor stonden, bij de voorbereidingen van de eerste weekendbreek voor de verbreding van de A2 over een afstand van 18 km tussen de knooppunten Het Vonderen en Kerensheide. Met een veelomvattende communicatiestrategie zorgde Rijkswaterstaat ervoor dat er geen enkele file ontstond, omdat gemiddeld 65% van de weggebruikers de auto liet staan. Hoe zorg je dat de heilige koe dat weekend in de stal blijft staan?

Eric licht de communicatieaanpak van het project uitgebreid toe in deze aflevering, waarbij en passant ook de bezetting van het kantoorpand van Rijkswaterstaat door Extinction Rebellion voorbij komt.

Wat communicatiemomenten van het project bekijken?
Reclamefilmpje over geanticipeerde spijt: https://www.youtube.com/watch?v=nhrsFBzhGoM
Reportage over schatgraven langs de A2: https://www.l1nieuws.nl/nieuws/2782295/schatgraven-langs-de-a2-dit-kon-wel-eens-een-mooie-dag-worden
Dronebeelden van de werkzaamheden: https://www.youtube.com/watch?v=-bnG3-GmnmI

Word vriend van de show via: http://onbeperktomgevingsmanagement.nl/vriend

Al jaren doet Nobian aan mijnbouw in Groningen: ze winnen namelijk zout. Waar de technische activiteit van de zoutwinning vrij constant is, is de omgeving in verandering. Het publieke sentiment rondom werken in de ondergrond in Groningen is de afgelopen tien jaar veel gevoeliger komen te liggen. En ook de Omgevingswet is in werking getreden. Dit maakte dat Nobian, als één van de eerste Nederlandse bedrijven in de chemische sector, aan de slag is gegaan met participatie en omgevingsmanagement. Tegen welke issues loop je aan bij een zoutwinningsproject? En hoe bed je omgevingsmanagement in in een organisatie, waar de term BLVC volledig nieuw is? Ellen de Waard vertelt er alles over in deze aflevering.

In Antwerpen wordt hard gewerkt aan de bouw van de Scheldetunnel. Deze nieuwe tunnel onder de Schelde maakt deel uit van de Oosterweelwerken, een van de meest uitdagende infrastructuurwerken in West-Europa op dit moment.
 
De bouw van de Scheldetunnel is een uitzonderlijk project, niet alleen technisch — met acht gigantische tunnelelementen die vorig jaar op de bodem van de Schelde werden afgezonken — maar het is ook organisatorisch en communicatief bijzonder uitdagend. Omgevingsmanager Jonas Rabaey neemt ons mee in de complexiteit van een werf die zich tegelijk afspeelde in Zeebrugge, op linkeroever, op rechteroever én op het water.
 
Jonas’ eerste uitdaging bestond erin een divers en gevarieerd stakeholderlandschap in kaart te brengen. Hij vertelt hoe hij dat stap voor stap, met voortschrijdend inzicht heeft aangepakt.
 
Ook het werken op de Schelde zelf komt uitgebreid aan bod. Waar je op het land nog een omleiding kan voorzien, is dat op een waterweg een heel ander verhaal. Een eenvoudige stremmingsupdate per mail groeide uit tot een onmisbaar instrument om iedereen — van binnenvaart tot havenbedrijven — tijdig en correct te informeren.
 
Minstens even boeiend is zijn blik op de samenwerking met de aannemer. Waar de aannemer pas wil communiceren als hij volledige informatie heeft en de omgeving vooral snelle informatie nodig heeft, ontstaat soms spanning. Jonas legt uit hoe je in die context toch tot eenduidige communicatie komt.
 
Het gesprek biedt een mooie inkijk in hoe omgevingsmanagement werkt op het hoogste niveau: balanceren tussen techniek en menselijkheid, tussen planning en realiteit, tussen belangen die niet altijd vanzelfsprekend samenlopen. En bovenal toont Jonas hoe belangrijk dossierkennis is om vertrouwen te behouden en rust te brengen in een complex project.

Professor Sigrid De Bois (Universiteit Antwerpen) vertelt in deze aflevering over de oorsprong en toekomst van omgevingsbemiddeling.

Sigrid legt uit hoe deze discipline ontstond vanuit Anglo‑Amerikaans onderzoek naar klimaatverandering. Grote ruimtelijke transities bleken daar onvermijdelijk, terwijl klassieke procedures en regelgeving steeds vaker vastliepen op weerstand. Omgevingsbemiddeling groeide uit die nood: een manier om dialoog mogelijk te maken wanneer verandering dwingend is.
 
We bespreken hoe dit gedachtegoed zijn weg vond naar Vlaanderen en Nederland, en wat omgevingsbemiddeling onderscheidt van klassieke bemiddeling of mediation.
Er zijn twee belangrijke verschillen:
Een omgevingsbemiddelaar is onafhankelijk, maar niet neutraal — hij of zij denkt actief mee.
Het werk start preventief, door mogelijke conflicten al in een vroeg stadium te identificeren.

Sigrid benadrukt ook het belang van deskresearch, waarmee je inzicht verwerft in buurttrauma’s of historische spanningen die de dialoog kunnen blokkeren nog voor ze goed en wel begint.
En over de term NIMBY is ze duidelijk: in een van de meest dense regio’s van Europa is elke ingreep voelbaar. Het gaat niet over tegenstand, maar over mensen die geraakt worden in hun leefomgeving. Net dan biedt een omgevingsbemiddelaar de nodige verlichting.