Semi Interessant | Wetenschap, feitjes en humor in één

Je kunt alles goed doen, elke ochtend om half zes opstaan, en toch je enthousiasme kwijtraken. Dat overkwam Lienke de Jong, oprichter van Dear Good Morning, terwijl ze vijf jaar aan een boek over enthousiasme schreef. Midden in corona verdween haar vonk volledig, juist toen ze anderen de hele dag enthousiast probeerde te houden.
Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via moneybird.nl/semi-interessant ⁠⁠⁠Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.
In De Enthousiasme-revolutie zocht Lienke uit waarom dat gebeurt. Ze sprak meer dan honderd mensen en dook met onderzoeker Rijn Vogelaar het brein in. Wat blijkt: enthousiasme kun je niet aanzetten en niet trainen, maar je kunt het wel voeden.
Lienke legt uit wat er in je brein gebeurt op het moment dat de vonk ontstaat, waarom druk zijn die vonk dooft, en hoe je een naam geeft aan de stem die je tegenhoudt. Nick en Ruben blijken die stem allebei te kennen: bij Lienke heet hij Gerda, bij Ruben Jeffrey. En de vraag die blijft hangen: kan enthousiasme ook gevaarlijk zijn?
Je leert
waarom je je enthousiasme kunt verliezen terwijl er niks mis is
dat enthousiasme iets anders is dan passie, en hoe ze elkaar voeden
wat er in je brein gebeurt op het moment dat je enthousiast wordt
hoe je een naam geeft aan de stem die je tegenhoudt
waarom druk zijn je vonk dooft
of enthousiasme ook gevaarlijk kan zijn
__
Shownotes en bronnen: https://www.semiinteressant.nl/shownotes
📬 Stuur je vragen of gasttips naar: hello@semiinteressant.nl
Volg ons:
Instagram: https://www.instagram.com/semiinteressant/
TikTok: https://www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast
Steun ons met een klein bedrag via: vriendvandeshow.nl/semi-interessant⁠
___

Hoofdstukken
00:00 Welkom terug, Lienke de Jong
00:40 Dilemma's: toxic positivity of oprechte sipheid
02:34 Waarom Lienke een boek over enthousiasme schreef
05:35 Moneybird
07:24 Alles kiezen vanuit enthousiasme
09:36 Enthousiasme versus passie
10:07 Wat enthousiasme met je brein doet
13:50 Hoe corona haar vonk doofde
18:37 Waarom we minder zijn gaan voelen
21:21 Geef je negatieve gedachte een naam: Gerda
27:51 Kun je enthousiasme trainen
34:23 Kan enthousiasme ook gevaarlijk zijn
35:46 Wanneer kinderen hun enthousiasme verliezen
38:35 Les van de week: waar word je enthousiast van

Een ochtendroutine veranderde het leven van Lienke de Jong. De oprichter van Dear Good Morning was zelf de grootste ochtendhater, nu staat ze tussen half zes en zes uur op en kan ze niet meer zonder.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via ⁠⁠moneybird.nl/semi-interessant ⁠⁠Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

Tegenover haar zit Nick: kersverse vader en zelfverklaard ochtendhater. Lienke legt uit wat er in je brein gebeurt zodra de wekker gaat, waarom snoozen en direct scrollen volgens haar voor stress zorgen, en waarom negen van de tien mensen de dag precies verkeerd begint.

Vroeg opstaan begint volgens Lienke niet om vijf uur, maar met tien minuten voor jezelf. Ze deelt haar plan ABC: drie versies van je ochtendroutine, zodat het ook lukt na een slechte nacht. En ze reageert op kritiek van luisteraar Amber: wanneer wordt zo'n routine ongezond?

Je leert
wat snoozen en direct je telefoon pakken met je brein doen
waarom je brein er alles aan doet om je in bed te houden
hoe je met tien minuten per dag een ochtendroutine opbouwt
wat het plan ABC is en waarom drie routines beter werken dan een
of vroeg opstaan ook haalbaar is met een baby
___
Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠⁠⁠⁠
📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠⁠⁠⁠
Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠⁠⁠⁠
TikTok: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant
____

Hoofdstukken

00:00 Trailer
00:41 Welkom Lienke de Jong
04:47 Dilemma's: sporten of vroeg opstaan
07:21 Van grootste ochtendhater naar ochtendroutine
09:26 Moneybird
10:47 Kan iedereen vroeg opstaan
12:31 Snoozen en telefoon verpesten je ochtend
14:48 Zo houdt je brein je in bed
18:40 De ochtendroutine van Lienke de Jong
25:50 Vroeg opstaan met een baby
29:15 Plan ABC: drie ochtendroutines tegen falen
33:52 Motivatie versus discipline
36:17 Wanneer wordt een ochtendroutine ongezond
38:59 De uitdaging en les van de week

Geld bepaalt de echte macht, en jouw stem telt minder dan je denkt. In Fantoomgroei zagen we hoe geld scheef verdeeld is. Nu laat Sander zien dat onze democratie net zo'n illusie kan zijn.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via ⁠moneybird.nl/semi-interessant ⁠Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

In zijn boek De meeste stemmen gelden niet legt Sander Heijne uit hoe een kleine economische elite meer te zeggen heeft over je leven dan het parlement. Multinationals als Google, Meta en Shell trekken zich weinig aan van wat Den Haag wil.

Ruben en Sander Heijne praten over de staat van de democratie, waarom populisme zo goed werkt en waarom Wilders en Trump met simpele taal verkiezingen winnen. Ze gaan in op de vraag of we een revolutie nodig hebben, of dat een rustige evolutie genoeg is.

Een gesprek over macht, geld en de toekomst van de democratie. Met ruimte voor hoop, want volgens Sander hebben we alles in huis om het goed af te laten lopen.

Je leert:
waarom je stem volgens Sander minder telt dan je denkt
hoe een kleine groep aan de top de dienst uitmaakt
waarom populisten met simpele taal zo makkelijk winnen
of een burgerberaad onze democratie kan redden

___
Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠⁠⁠
📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠⁠⁠
Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠⁠⁠
TikTok: ⁠⁠⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠⁠⁠

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠⁠⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant
⸻

Hoofdstukken:
00:00 Het tweede boek van Sander Heijne
01:45 Geld is macht en macht is ongelijk verdeeld
03:15 Hoe de democratie wereldwijd terugloopt
07:38 Hebben we een revolutie nodig?
09:10 Multinationals machtiger dan de overheid
10:01 Moneybird
10:52 Experimenteren met nieuwe vormen van democratie
11:24 Het stemhokje en de Zwitserse diplomaat
18:05 Trump, eieren en de macht van populisme
20:28 Kan de zittende macht dit veranderen?
26:02 Het burgerberaad als nieuwe democratie
28:51 Dictatuur versus democratie
32:54 De les van de week

Fantoomgroei beschreef in 2020 hoe economische groei niet meer bij werkenden terechtkwam. Zes jaar later is de fantoomgroei alleen maar erger geworden. Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, legt uit waarom.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via moneybird.nl/semi-interessant Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

Tussen 1945 en 1980 steeg je loon gewoon mee met de economie. Je kon een huis kopen en een pensioen opbouwen. Dat kantelde toen neoliberaal denken vanuit de Chicago School of Economics het beleid ging bepalen. Bedrijven werden steeds winstgevender. Werkenden merkten er niets van.

De woningcrisis maakt de fantoomgroei tastbaar. Beleggers kochten starterswoningen op en verhuurden ze voor het dubbele van de hypotheeklasten. De wet betaalbare huur van Hugo de Jonge, bedoeld om dat te stoppen, werd door pandjesbazen van tafel gelobbyd.

Sander vertelt hoe de lobby in Den Haag werkt, wat AI gaat veranderen aan de arbeidsmarkt, en waarom fantoomgroei op de lange termijn ook bedrijven zelf raakt.

Je leert:
hoe economische groei ontkoppeld raakte van lonen na 1990
waarom de lobby van pandjesbazen de woningcrisis in stand houdt
wat de Chicago School of Economics te maken heeft met jouw koopkracht
hoe AI de kloof tussen bedrijfswinst en loon kan vergroten

___
Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠⁠
📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠⁠
Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠⁠
TikTok: ⁠⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠⁠

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant
⸻

Hoofdstukken:
00:00 Drie dilemma's voor Sander Heijne
02:45 Kapitalisme repareren of helemaal loslaten?
04:04 De vrije markt bestaat niet zonder overheid
08:56 Moneybird
11:03 Wat is fantoomgroei?
18:10 De lobby achter de woningcrisis
23:26 Waarom je geen huis meer kan kopen
28:06 Wie financierde het neoliberalisme?
31:48 Waarom politici de fantoomgroei niet stoppen
35:19 Wat AI betekent voor fantoomgroei
40:40 Hebben we een nieuw systeem nodig?

De AMOC wordt onderzocht met een klimaatmodel dat vijf keer Groenland aan smeltwater toevoegt. Klinkt als nepnieuws. Maar het is precies hoe klimaatwetenschap werkt.

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant

In deel 2 van het gesprek met klimaatwetenschapper René van Westen (Utrecht University) gaat Ruben op de stoel van de criticus. Hoe betrouwbaar is het model? Waarom krijgen onderzoekers de gevoeligheid van de AMOC niet goed? En wat betekent het als meerdere modellen hetzelfde kantelpunt voorspellen?

René legt uit hoe klimaatmodellen worden "gekieteld" om in het juiste regime te komen. De voorspelling: rond 2060 is er 50% kans dat de AMOC kantelt. Niet morgen. Maar ook niet over duizend jaar.

Klimaatverandering gaat verder dan de AMOC. Permafrost, koraalriffen en kantelpunten die je niet terugdraait. Hoe ga je om met de sceptische oom op de barbecue? En wat kun je zelf doen?

Je leert
Waarom het AMOC-model extra smeltwater nodig heeft
Hoe klimaatmodellen worden "gekieteld" om te werken
Wanneer de AMOC mogelijk instort volgens de modellen
Wat kantelpunten zijn en waarom ze onomkeerbaar zijn
Hoe René omgaat met klimaatskeptici
Wat je zelf kunt doen tegen klimaatverandering

Hoofdstukken
00:00 Intro
00:47 Het AMOC-model onder vuur
04:30 Deugt het klimaatmodel?
08:28 Wanneer stort de AMOC in?
13:27 AMOC-onderzoek en de politiek
16:00 Klimaatverandering en skeptici
18:10 Wat kun je zelf doen?
20:32 Kantelpunten uitgelegd
25:24 Wie betaalt het AMOC-onderzoek?
28:07 De sceptische oom op de barbecue
29:47 Les van de week
___
Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠
📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠
Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠
TikTok: ⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠
⸻