Zorgklank - handvatten voor professionals in de zorg

Een afspraak maken bij de huisarts, medicijnen bestellen of een uitslag bekijken. Steeds meer zorg verloopt digitaal. Maar wat als je vastloopt? En bij wie kun je dan terecht?
In deze aflevering van Zorgklank vertelt Merlijne Sonneveld over de Helpdesk Digitale Zorg. Een initiatief dat patiënten helpt hun weg te vinden in de groeiende hoeveelheid apps, portalen en digitale toepassingen. Want niet alleen ouderen, maar ook jongeren lopen tegen problemen aan. En soms ligt dat helemaal niet aan de gebruiker, maar aan het systeem.

Inmiddels zijn zo’n 1.500 huisartsen en 50 zorginstellingen aangesloten. De ambitie is om door te groeien naar een landelijke voorziening. Want waarom zou iedere zorgaanbieder of regio zelf digitale ondersteuning organiseren?

Hoe zorgen we dat iedereen kan blijven meedoen nu de zorg steeds digitaler wordt? En wat levert gezamenlijke ondersteuning op voor patiënten én zorgverleners?

Een inwoner heeft hulp nodig. Maar de oplossing past niet vanzelf binnen de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) of de Zorgverzekeringswet. Wie kijkt er dan verder? Wie brengt de juiste mensen bij elkaar en zoekt uit wat wél kan?

In deze aflevering van Zorgklank vertelt Carina van der Hoek over haar werk bij het domeinoverstijgende loket in Friesland. Daar begint het gesprek met de vraag: hoe kunnen we helpen? Ook wie niet verzekerd is, kan er terecht. Door uit te zoomen en te onderzoeken wat iemand werkelijk nodig heeft, ontstaan mogelijkheden die vanuit één regeling of organisatie buiten beeld blijven.

Carina maakt met concrete voorbeelden duidelijk wat dat betekent. Wanneer lukt het om hulp te organiseren en waar loopt het vast? Wie betaalt de oplossing? En hoe krijg je gemeenten, zorgverzekeraars en zorgprofessionals mee als samenwerking niet vanzelfsprekend is?

Met inmiddels zo’n 1.400 casussen dit jaar laat het loket zien hoeveel vragen over de grenzen van afzonderlijke domeinen heen gaan. Een oplossing begint vaak met nieuwsgierigheid naar elkaars werk. Met elkaars taal leren begrijpen, expertise waarderen en erop vertrouwen dat je samen meer weet. Dat vraagt tijd, en mensen die bereid zijn verder te kijken dan hun eigen verantwoordelijkheid.

Wat kunnen andere regio’s van deze aanpak leren? En waar begin je als je zelf zo’n netwerk wilt opbouwen?

Carina is ervan overtuigd dat tijdig helpen grotere problemen én toekomstige zorgkosten kan voorkomen. Wat dat financieel oplevert, onderzoekt De Friesland nog. Haar vertrekpunt is alvast helder: durf nieuwsgierig te zijn naar elkaars domein. Juist daar kan een oplossing liggen.

Barbara Goezinne, directeur-generaal Curatieve Zorg, Ad Melkert, voorzitter van de NVZ, Dirk Jan van den Berg voorzitter Zorgverzekeraars Nederland en Sam Schoch, bestuurder Nederlandse GGZ,gingen op 30 september tijdens dit webinar en nu ook als podcast ‘Van plannen naar praktijk: hoe maken we de doorbraak?’ met elkaar in gesprek over de doorbraakmiddelen uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Dit webinar is een vervolg op het eerdere webinar over het AZWA. Nu staan de doorbraakmiddelen centraal. Inmiddels is een belangrijke volgende stap gezet: voor verschillende bewezen opschaalbare toepassingen zijn modelplannen vastgesteld.

De doorbraakmiddelen zijn bedoeld om toepassingen die hun waarde in de praktijk al hebben bewezen, sneller en op grotere schaal beschikbaar te maken. Denk aan spraakgestuurd rapporteren, tele- en thuismonitoring, capaciteitsplanning, digitale triage en het Mentaal Schakelpunt.

Om die opschaling te versnellen, wordt gewerkt met modelplannen. Zorgorganisaties hoeven daardoor niet zelf een volledig plan te ontwikkelen. De toepassingen, voorwaarden, KPI’s en beschikbare bedragen zijn vooraf uitgewerkt. Dat maakt het aanvraagproces eenvoudiger en zorgt ervoor dat de aandacht vooral kan gaan naar waar het uiteindelijk om draait: samen anders gaan werken in de praktijk.

We kijken daarom vooruit. Wat betekent deze aanpak voor zorgorganisaties die met een modelplan aan de slag willen? Welke rol speelt samenwerking bij landelijke opschaling? Wat vraagt dit van bestuurders en professionals? En hoe dragen de doorbraakmiddelen bij aan de bredere ambities van het AZWA?

Barbara Goezinne, Ad Melkert, Dirk Jan van den Berg en Sam Schoch bespreken de kansen, aandachtspunten en de stappen die de komende periode nodig zijn om van bewezen toepassingen ook daadwerkelijk een doorbraak te maken.

Meer informatie over de doorbraakmiddelen, de modelplannen en het webinar vind je op zorgakkoorden.nl.

Wie kanker heeft, krijgt in het ziekenhuis te maken met veel verschillende zorgverleners. Medisch is de begeleiding vaak goed georganiseerd. Maar wat gebeurt er als je weer thuis bent? Als de behandeling is afgerond, de gevolgen ervan juist dan merkbaar worden of als genezing niet meer mogelijk is?
In deze aflevering van Zorgklank praten we met Saskia Claassen, Liesbeth Schepers en Desiree Paschedag over het vaste aanspreekpunt oncologie buiten het ziekenhuis. Iemand met de juiste kennis en kunde die naast de cliënt staat, luistert naar wat er nodig is, de weg kent in de regio en helpt om passende ondersteuning te vinden.

Want buiten het ziekenhuis verandert er iets. Je bent niet alleen patiënt, maar vooral weer iemand die thuis probeert het leven op te pakken. En de vragen gaan lang niet altijd alleen over medische zorg. Hoe ga je om met vermoeidheid? Waar vind je ondersteuning? Wie kan helpen als je zelf eigenlijk nog niet weet wát je nodig hebt? En bij wie kun je terecht als verschillende problemen door elkaar lopen?

In de regio Nijmegen is hiervoor een lijnloos traject ingericht, dicht bij de cliënt en verbonden met het regionale netwerk. Ook in de regio rond Meander ontstond vanuit dezelfde gedachte een oncologisch netwerk, met inmiddels 130 gescreende eerstelijnszorgprofessionals en samenwerking tussen ziekenhuis en wijkverpleging. De behoefte is er en de eerste ervaringen zijn veelbelovend. Maar een vast stappenplan om zo’n aanpak in iedere regio neer te zetten, bestaat niet.
Daarom gaat deze aflevering ook over de praktijk. Wie heb je nodig om een goed netwerk te bouwen? Wat vraagt een vast aanspreekpunt van professionals binnen én buiten het ziekenhuis? Wanneer laat je mensen zelf hun weg vinden en wanneer is juist extra begeleiding nodig? En hoe zorg je voor korte lijnen, zodat iemand ook weer snel terugverwezen kan worden wanneer dat nodig is?

Bijzonder in deze aflevering is de stem van ervaringsdeskundigen. Uit eerste hand vertellen zij hoe zij hun traject hebben ervaren en op welke momenten een vast aanspreekpunt verschil had kunnen maken. Over gehoord worden, weten dat er iemand naast je staat en niet telkens opnieuw je verhaal hoeven vertellen.
Een vast aanspreekpunt betekent namelijk niet: alle zorg overnemen. Het gaat juist om mensen zoveel mogelijk regie geven en ondersteuning bieden waar dat nodig is. Dat helpt cliënten én professionals.

Luister naar deze Zorgklank en ontdek wat een vast aanspreekpunt oncologie kan betekenen – en wat ervoor nodig is om dit ook in andere regio’s mogelijk te maken.

Voor meer informatie: Vast Aanspreekpunt Oncologie:
Dit project is gefinancierd door: Stichting Vrienden Integrale Oncologische Zorg en KWF Kankerbestrijding.

Hoe komt bewezen effectieve zorg sneller bij patiënten terecht? En wat is ervoor nodig om goede initiatieven niet alleen lokaal te laten werken, maar ook breder toe te passen?

In deze aflevering van Zorgklank spreekt Aiko de Raaf met Sjoerd Repping, hoogleraar Zinnige Zorg aan Amsterdam UMC en voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik.

Passende, zinnige, waardegedreven of evidencebased zorg: volgens Repping gaat het in essentie om hetzelfde. Zorg bieden waar patiënten daadwerkelijk iets aan hebben, met oog voor de mensen en middelen die daarvoor beschikbaar zijn.

Goede praktijkvoorbeelden spelen daarbij een belangrijke rol. Ze laten zien dat het anders kan en brengen professionals in beweging. Om vervolgens tot brede implementatie te komen, zijn ook onderbouwing, gezamenlijke afspraken en samenwerking met wetenschappelijke verenigingen, zorgaanbieders, verzekeraars en overheid nodig.

Die gezamenlijke aanpak krijgt steeds meer vorm. Waar partijen eerder allemaal met hun eigen lijst werkten, is er nu één Landelijke Implementatieagenda Gepast Gebruik. Voor de onderwerpen op deze agenda is duidelijk wat er moet gebeuren en kunnen partijen zich richten op de vraag hoe zij dat in de praktijk voor elkaar krijgen. Volgens Repping is de implementatietijd daardoor teruggebracht van gemiddeld vijftien naar twee jaar.

Ook bespreken Aiko en Sjoerd waarom passende zorg niet altijd direct financieel aantrekkelijk is, wat anders werken vraagt van ziekenhuisbestuurders en vakgroepen, en hoe zorginkoop een transitie kan ondersteunen.

Zijn oproep aan zorgprofessionals is helder: doe mee. Sluit aan bij onderzoek, werk mee aan de implementatie van richtlijnen en blijf kritisch kijken naar het eigen handelen.