AMLC podcast

In deze aflevering onderzoeken we het cashcompensatiemodel (CCM) – een witwasmethode waarbij contant crimineel geld wordt omgezet in ogenschijnlijk legitieme inkomsten via valse facturen of fictieve arbeid. Het model is eenvoudig in de kern, maar kent talloze varianten en blijkt moeilijk te detecteren.
Onze gasten:
Sanne Verhoeven (Avans) – onderzoeker naar CCM en criminele geldstromen

Peter Schimmel (BDO) – forensisch accountant met ruime ervaring in witwasbestrijding
Daarnaast maakt Ramona van de Lustgraaf haar debuut als co-host.
In deze podcast hoor je o.a.:

Wat CCM precies is en waarom het aantrekkelijk is voor criminelen: geen bank nodig, facturen creëren een schijn van legitimiteit en het systeem levert belastingvoordeel op.

Waarom ogenschijnlijk legitieme bedrijven – soms bewust, soms naïef – deelnemen aan het model.

Waarom sectoren met veel arbeidsmigranten, ambulante arbeid en contante loonuitbetaling kwetsbaar zijn.

Hoe fictieve onderaanneming, loonconstructies of BV-handel worden ingezet om contant geld te verbergen.

Indicatoren voor poortwachters: onderbouwing ontbreekt, steeds wisselende crediteuren, hoge factuurbedragen zonder specificatie, mismatch tussen bedrijfsactiviteiten en transactiestromen.

Waarom juist samenwerking tussen FIOD, politie, Arbeidsinspectie, FIU en private poortwachters essentieel is: geen enkele partij ziet het volledige beeld.

Het maatschappelijke belang: CCM heeft geen duidelijk individueel slachtoffer, maar kost de samenleving miljarden aan misgelopen belastingen en versterkt criminele structuren.
Belangrijkste inzichten

CCM bestaat al decennia, maar neemt toe nu traditionele witwasroutes sterker worden bewaakt.

Criminelen zoeken actief naar bedrijven die gevoelig zijn voor deelname; sommige administratiekantoren faciliteren bewust.

Eén alert signaal van een professional kan de hele constructie laten instorten.

Onderzoek schat dat er jaarlijks miljarden euro’s via CCM worden “gewit”.

Onderwijs en kennisdeling – zoals via Avans en het netwerk Weerbaar tegen criminele geldstromen – zijn cruciaal om poortwachters beter toe te rusten.

Voor wie is deze podcast interessant?
Accountants, banken, administratiekantoren, toezichthouders, CDD-professionals en iedereen die wil begrijpen hoe ogenschijnlijk kleine onregelmatigheden kunnen wijzen op een grootschalig witwasmodel.

Bestuurlijke weerbaarheid en witwaspreventie: waar netwerken risico’s worden
In deze tweede aflevering van de AMLC-podcast tweeluik over netwerkcorruptie staat bestuurlijke weerbaarheid centraal. Te gast zijn Marije van Hal (gemeente Eindhoven) en Nicolien Badura (gemeente Rotterdam), beiden gespecialiseerd in integriteit en weerbaarheid binnen het lokaal bestuur.
We bespreken hoe gemeenten kwetsbaar kunnen worden voor netwerkcorruptie: een subtiele vorm van beïnvloeding waarbij privé-, informele en professionele netwerken door elkaar gaan lopen. Juist omdat netwerken onmisbaar zijn in het bestuurlijk en ambtelijk werk, schuilt het risico vaak niet in bewuste corruptie, maar in onbedoelde belangenverstrengeling.
Aan bod komt:
Wat bestuurlijke weerbaarheid precies inhoudt

Hoe druk, tijdgebrek en maatschappelijke polarisatie kwetsbaarheid vergroten

Waarom netwerkcorruptie een reëel witwasrisico vormt

Hoe vergunningen, subsidies en besluitvorming onbedoeld witwassen kunnen faciliteren

Het belang van cultuur, tegenspraak en psychologische veiligheid binnen organisaties

Concrete maatregelen zoals weerbaarheidsscans, advies bij nevenfuncties en het vier-ogen-principe

De aflevering laat zien dat effectieve witwasbestrijding niet alleen begint bij detectie en opsporing, maar juist aan de voorkant, in integere besluitvorming en weerbare organisaties.

Onderzoek dat verband legt tussen langdurige macht, bestuurlijke verantwoordelijkheid en (de kans op) corrupt gedrag of verminderde responsiviteit tegenover kritiek of publieke controle.Dit blijkt uit een heel aantal onderzoeken. Het beste wordt het samengevat in het boek The Moral Organization van Naomi Ellemers en Dick de Gilder. Een toegankelijk boek (met uiteraard goede bronvermelding) .Tevens aangetroffen in:
1. Marko Klašnja (2015)
Corruption and the Incumbency Disadvantage: Theory andEvidence (Journal of Politics) samenvatting enreferentiepagina:
https://www.jstor.org/stable/26288984(JSTOR)
2. Tsur (2022)Political tenure, term limits and corruption (EconomicsLetters /PII-model):
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348(ScienceDirect)

In deze aflevering spreekt Erik Reissenweber met Willeke Slingerland, Lector Sociale Cohesie en de Democratische Rechtsstaat (Hogeschool Utrecht), over de vaak onzichtbare rol van netwerken bij corruptie. Waar traditionele corruptie draait om omkoping, laat netwerkcorruptie zien hoe loyaliteit, wederkerigheid en gesloten kringetjes kunnen leiden tot ernstige integriteitsrisico’s — vaak zonder dat iemand expliciet ‘fout’ wil zijn.
We bespreken onder meer:
Hoe netwerkcorruptie werkt en waarom het moeilijk te herkennen is

Waarom netwerken soms kritische tegenspraak onderdrukken

Voorbeelden uit binnenlands bestuur én internationale casussen zoals FIFA en Uber

De link met witwassen: hoe criminele geldstromen de bovenwereld binnenkomen

Waarom bestaande anti-corruptiewetgeving tekortschiet

Het belang van influence peddling en de Europese richtlijn

Wat een poortwachter, toezichthouder of opsporingsprofessional nú al kan doen

Zelfreflectie: hoe organiseer je je eigen tegenmacht?

Deze aflevering is onderdeel van een tweeluik. In deel 2 zoomen we in op concrete casussen uit gemeenten en lokale netwerken.
Links naar bronnen, zoals besproken in de podcast:
Agreement reached on the first EU-wide criminal law rules against corruption | News | European Parliament: https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251201IPR31697/agreement-reached-on-the-first-eu-wide-criminal-law-rules-against-corruption

Council and European Parliament reach deal on new EU law to step up fight against corruption - Consilium: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/12/02/council-and-european-parliament-reach-deal-on-new-eu-law-to-step-up-fight-against-corruption/

De kamervragen van van Nispen (3 maart 2025):https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-1472.html

“Tien jaar witwasbestrijding door de ogen van experts”
Deze 100e aflevering moest een bijzondere aflevering worden. Dus blikken we met een reeks sleutelfiguren uit de witwasbestrijding terug op tien jaar ontwikkelingen én kijken we vooruit naar de komende vijf jaar. Wat is er wezenlijk veranderd? Waar staan we nu? En wat moet er anders om witwassen effectiever aan te pakken?
Onder meer aan het woord:
Het hoofd van de FIU-Nederland

Het afdelingshoofd Strategische Intelligence van de FIOD

Een teamleider van het AMLC

De CCO van een internationale bank

Onderzoekers en adviseurs uit toezicht, zorg en beleid

Een officier van justitie
Thema’s in deze aflevering

De professionalisering van poortwachters

De opkomst van crypto en digitale geldstromen

Voortdurende innovatie door criminelen

De noodzaak van internationale gegevensdeling

Van reactief naar preventief witwassen bestrijden

Misbruik van rechtspersonen en zorgfraude

De groei van publiek-private samenwerking

Knelpunten rondom privacy, bevoegdheden en capaciteit

Wat écht impact heeft in het afpakproces

Waarom deze aflevering relevant isDeze bloemlezing laat haarscherp zien waar we staan in de witwasbestrijding: verder dan ooit, maar de uitdagingen worden groter. De inzichten van de gasten zijn direct toepasbaar voor iedereen die werkt in toezicht, opsporing, compliance of beleid.

Das Strohman-Kartell: hoe kwetsbare mensen het schild vormen van grensoverschrijdende fraude
In deze aflevering duiken we diep in:
„Das Strohmann-Kartell.  Dienstleister für die Mafia“,
de documentaire van de Duitse onderzoeksjournalisten Adrian Bartocha en Jan Wiese, werkzaam bij Rundfunk Berlin-Brandenburg. Hun onderzoek laat overtuigend zien hoe kwetsbare, vaak verslaafde mannen uit Oost-Europa worden ingezet als katvangers voor tientallen bedrijven tegelijk — en daarmee het zicht op complexe fraude- en witwasnetwerken volledig blokkeren.
We bespreken onder meer:
hoe stroman-handelaren werken en waarom er een “voorraad” stroman-directeuren bestaat

de rol van notarissen, tussenpersonen en schijnbedrijven in Duitsland

hoe btw-carrousels, sociale zekerheidsfraude en grensoverschrijdende witwasconstructies samenkomen

de rol van het Europees Openbaar Ministerie bij onderzoeken die landsgrensoverschrijdend moeten opereren

hoe een Instagram-influencer onbedoeld hielp het netwerk bloot te leggen

de maatschappelijke schade van deze industriële vorm van economische criminaliteit

Deze aflevering is essentieel voor iedereen die zich bezighoudt met witwasbestrijding, financiële integriteit, toezicht of ketenonderzoek.
Link naar de documentaire:
https://www.youtube.com/watch?v=kdH2-O6FbQw
en op:
https://www.ardmediathek.de/video/story/das-strohmann-kartell-dienstleister-fuer-die-mafia/rbb/Y3JpZDovL3JiYl9kMDcyMzVlYS1hYjQyLTRkNmMtYTYwOC0yMDNhMGJkZDIwNzdfcHVibGljYXRpb24