De Gedachtestreep

Johan Braeckman spreekt met Koos Knol over zijn boek 'Ik droomde dat je kwam' (Uitgeverij Noordboek, 2026).
Over het boek:Na het succes van 'Papua Blues' (2024) keert antropoloog en schrijver Koos Knol met 'Ik droomde dat je kwam' terug naar zijn geliefde Papua. In dertig nieuwe verhalen reist de lezer met hem door deze Indonesische provincie: van de Raja Ampat-eilanden naar de Asmat en van Yapen naar de Vogelkop, op zoek naar mooie etnografische objecten, oude vrienden, goede verhalen en bovenal avontuur. De diepe liefde en het respect voor West-Papua en haar inwoners spat van de pagina’s. Met zijn terloopse stijl en aanstekelijke vertelplezier neemt hij je mee naar een onbekende wereld en lijkt het alsof Knol je de verhalen persoonlijk vertelt. Met een fotokatern van gerenommeerd kunstenaar Roy Villevoye.
Over de auteur:Koos Knol is antropoloog. Hij verzamelde in Nieuw- Guinea niet alleen etnografica maar ook verhalen.En verder?:Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Lode Lauwaert over zijn boek 'AI, wat niemand ons vertelt' (Uitgeverij Prometheus, 2025).Als AI nóg krachtiger wordt, hoe zal de toekomst er dan binnen vijftig jaar uitzien?Het is niet uitgesloten dat Trump en Poetin beslissen om slimme technologie te gebruiken voor kernwapens. Terroristen kunnen met AI virussen maken die niet te detecteren zijn en wanneer slimme technologie fouten maakt in de financiële sector is de schade mogelijk niet te overzien. De ontwikkeling van zogeheten Artificial General Intelligence (AGI) door bijvoorbeeld OpenAI kan leiden tot ongeziene machtsconcentratie en dus tot ongezien machtsmisbruik. En is het nog altijd nonsens dat we mogelijk controle verliezen over AI? Slimme systemen kunnen zich nu al vermenigvuldigen en chanteren mensen wanneer ze ‘vermoeden’ te worden afgezet.Volgens Lode Lauwaert mogen we ons niet blindstaren op de voordelen van AI, maar ook niet op problemen rond discriminatie en privacy. Hij beroept zich daarvoor op filosofie, wetenschap en sciencefiction. Hij zoomt in op de AI-race, de geschiedenis en recente doorbraken. De rode draad is de gelijkenis tussen de wereld van AI in de eenentwintigste eeuw en de wereld ten tijde van Oppenheimer en de Koude Oorlog.Lode Lauwaert is professor techniekfilosofie aan de KU Leuven, waar hij houder is van de Chair Ethics and AI. Hij was gastonderzoeker in Boston, Stellenbosch, Wenen en Hongkong. Met zijn boek 'Wij, robots' won hij de Prijs voor Wetenschapscommunicatie.Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Jan De Meyer over zijn boek 'Maak kennis met Laozi' (Otheo Books, 2025).Niet-doen zodat alles wordt gedaan. Vertrouwen op de sterkte van het allerzwakste. Steeds meer bezitten door steeds meer weg te geven. Vooraan komen te staan door jezelf achteraan te plaatsen. Het zijn enkele van de paradoxaal aandoende technieken die worden aangeleerd in de Laozi, ook bekend als de Daodejing, het Schrift van de Weg en de Kracht.Al ruim drieëntwintig eeuwen fascineert de Laozi, genoemd naar de schimmige figuur – de Oude Meester – die als zijn auteur wordt beschouwd. Oorspronkelijk bedoeld als handleiding voor de heerser, is het boek ook een onuitputtelijke inspiratiebron bij het cultiveren van de eigen persoon. Met zijn nadruk op vrouwelijke waarden, op spontaneïteit, op geweldloosheid en niet-storend ingrijpen in natuurlijke processen, is de aforistische wijsheid van de Laozi actueler dan ooit.Jan De Meyer (1961) is sinoloog en literair vertaler. Hij schreef 'Leyuan. De tuin van het geluk' en 'Wat kan ik leren van de taoïsten?' en vertaalde onder meer de daoïstische klassieken 'Liezi' en 'Wunengzi' ('Nietskunner').Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Vincent Scheltiens Ortigosa over zijn boek 'Onvoltooid verleden' (Ertsberg, 2025).Over het boekVijftig jaar geleden overleed de Spaanse generaal Francisco Franco, een van de langst regerende dictators van Europa. Na een burgeroorlog en bijna vier decennia dictatuur werd Spanje na diens dood een parlementaire monarchie. Winnaars en verliezers van de burgeroorlog waren stilzwijgend overeengekomen om het traumatische verleden achter zich te laten. De zwarte bladzijde werd omgeslagen zonder dat ze collectief gelezen was.Internationaal werd deze overgang geroemd als een volwassen consensus tussen twee daarvoor pal tegenover elkaar staande Spanjes. Binnen Spanje leidde die consensus ook tot straffeloosheid voor de misdaden die werden begaan tijdens de burgeroorlog en de dictatuur. Daarnaast ligt het aan de basis van systeemfouten waar het land nog steeds mee worstelt.Vandaag zijn er weinig landen waar het onverwerkte verleden zo vaak en fel opspeelt in de politieke en maatschappelijke actualiteit als in Spanje. Om dat te begrijpen moet dat traumatische verleden, de in het buitenland grotendeels vergeten dictatuur, verteld worden. In 'Onvoltooid verleden' blikt Vincent Scheltiens terug op dat overgangsproces van midden jaren 70 tot begin jaren 80, met alle mogelijke uitlopers tot vandaag.In een tijdsgewricht waarin democratische en sociale rechten en vrijheden wereldwijd door autocratische krachten geviseerd worden, stelt zich de vraag of een transitie zoals de Spaanse zich ook in omgekeerde richting kan voltrekken: door amnestie en amnesie consensueel van democratie naar dictatuur schuiven.Over de auteurVincent Scheltiens Ortigosa (1962) is doctor in de geschiedenis, als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan het Power in History-Centre for Political History van de Universiteit Antwerpen waar hij ook gastprofessor is. Hij schrijft over nationalisme en rechtsradicalisme, politieke geschiedenis van België, de geschiedenis van de linkerzijde en de hedendaagse geschiedenis van Spanje.En verderLees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Kristof Smeyers over zijn boek 'Uitdrijven' (Otheo Books, 2025).Over het boekMet de Verlichting dreef West-Europa zijn demonen uit. Demonische bezetenheid werd als bijgeloof verbannen naar de vuilbak van de geschiedenis. Maar dat was buiten de duivel gerekend. Zoals paus Franciscus in 2024 zei: 'Door de deur verdreven, is de duivel door het raam teruggekeerd.'Alle wensdromen van de moderniteit ten spijt bleef de vraag naar exorcisme – de rituele uitdrijving van de duivel en zijn dienaren – sinds de negentiende eeuw gestaag toenemen. In de laatste twintig jaar zag de katholieke wereld een ongeziene heropleving van de controversiële rite.Om te begrijpen waarom dit gebeurt, moet je 'Uitdrijven' lezen, een cultuurgeschiedenis van het exorcisme. Uitdrijven gaat over de kracht van een rite en de macht van een Kerk, maar ook over de limieten van die macht. Tussen rite en praktijk toont zich een geloofswereld in beroering. Vanuit de marges raakt deze geschiedenis aan een aantal grote vraagstukken die de moderniteit aanstuurden: over goed en kwaad, over lichamelijke en geestelijke autonomie, over geloof en twijfel.Over de auteurKristof Smeyers is historicus aan de KU Leuven. Hij doet er onderzoek naar de geschiedenis van religie, magie en wetenschap. Hij schrijft ook over fauna, flora en folklore.En verderLees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.