De Jortcast

De Verenigde Staten bestaan 250 jaar. In 1776 verklaarden de Amerikanen zich vrij van de greep van het Britse Rijk. Een historisch moment met een historisch document: The Declaration of Independence. Maar hoe uniek is dat stukje papier eigenlijk? Niet zo, zou onze gast dr. Geerten Waling zeggen, historicus en schrijver van het onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'. Tweehonderd jaar eerder schreven Nederlanders een ander document met verdacht veel overeenkomsten, namelijk het Plakkaat van Verlatinghe. In deze tekst nemen de opstandige Nederlanders van 1581 afstand van de Spaanse koning Filip II. Naast een aantal erg vergelijkbare passages, is er ook inhoudelijk overlap: De documenten benadrukken de tirannie van de (Spaanse en Engelse) koningen en het recht van diens volken om in opstand te komen. Hoewel Waling geen direct bewijs vindt dat ons Plakkaat de Founding Fathers heeft geïnspireerd, vindt hij tijdens zijn zoektocht wel allerlei historische parallellen. Hoe Nederlands is Amerika eigenlijk, vroeger en nu?

Er blijkt geld naar een christelijke club Nederland te vloeien vanuit het Amerikaanse Project 2025. Hoe moeten wij het oerconservatieve en tegelijk radicale verband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten begrijpen? En zal deze ideologie ook in Nederland meer politieke voet aan de grond krijgen? Te gast hierover in de Jortcast is dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker politiek, recht en religie aan de Universiteit van Cambridge. Van der Tol ziet een transnationaal netwerk van religieuze influencers, radicale denktanks en rechtse politici. Groeit dit gedachtegoed in Nederland dankzij steun van Trumps MAGA-beweging?

Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en schrijver voor EW Magazine. Hij was bij ons te gast over een ander onderwerp, zijn nieuwe boek, ‘Amerika, dat zijn wij’. De podcast hierover verschijnt aanstaande donderdag.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder in gesprek gaat met dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker te Cambridge, over het samenwerkingsverband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten. We bellen met onze jonge dr. Tjitske Kooistra (NIOZ) over hoe zandsuppleties in het Waddengebied de lokale fauna beïnvloedt. Ook te gast is historicus en schrijver dr. Geerten Waling, die ons bijpraat over de overeenkomsten tussen de Nederlandse opstand van 1581 en de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776. Dit is tevens het onderwerp van zijn onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'.

In deze nazit op de zeer warme namiddag praat Jort Kelder met dr. Peter Malcontent, onderzoeker van de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict, waarover al jaren een verhit debat wordt gevoerd. Waarom lukt het ons niet bedaard over dit onderwerp te spreken en waarom is de woede erover zo groot, ook in landen als Nederland, ver van het conflict vandaan?

De waardering van SpaceX is meer dan honderd keer de omzet en het bedrijf maakt verlies. Toch leek de beursgang de eerste dagen een groot succes. Ook OpenAI en Anthropic hebben hun beursgang aangekondigd. Barst de AI-bubbel straks? En wat betekent dat voor de beurs? Te gast hierover is dr. Dirk Gerritsen, universitair hoofddocent bij de sectie Finance, verbonden aan de Utrecht University School of Economics. Gerritsen weet alles van de beurs: ga niet voor de korte termijn en houd het hoofd koel. Maar hoe doe je dat als de adviezen van finfluencers je om de oren vliegen? Precies dat onderzocht de beurs-expert: levert luisteren naar een finfluencer iets op? Of zorgen ze er vooral voor dat je geld verliest?