De Jortcast

Is het moreel superieure Europa stiekem blij met de aanvallen op Iran? Of weegt de economische malaise niet op tegen het mogelijke vertrek van de ayatollahs? Te gast over de geopolitieke situatie en haar economische gevolgen is dr. Rem Korteweg, verbonden aan het Clingendael Instituut en gespecialiseerd in handel, geopolitiek en de Verenigde Staten. Hoe lang duurt het voordat iedereen de gevolgen in zijn portemonnee voelt van de situatie in het Midden-Oosten? Volgens Korteweg kunnen handelsverdragen soelaas bieden in deze sombere tijden. Is Europa op de goede weg met de twee akkoorden die deze week gesloten zijn met Australië en de VS? Of duurt het veel te lang voordat 'de Nederlander' hier profijt van heeft?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Mariëtte patijn (PRO) over de ongelijke verdeling van (huishoudelijke) werk bij mannen en vrouwen wat leidt tot burn-outs, vooral bij vrouwen tussen de 31 en 40 jaar oud. Te gast is dr. Rem Korteweg (Clingendael) over hoe Europa beter uit de oorlog met Iran kan komen en waarom dus juist nu snel handelsdeals moeten sluiten. Onze jonge dr. Welmoed Wagenaar (RUG) heeft onderzoek gedaan naar fanfictie dat bijna een religie is voor de liefhebbers. En Jort stipt het fenomeen 'lobby' aan. Hoe machtig is de Nederlandse lobby, juist nu we een minderheidskabinet hebben? Hierover is dr. Arco Timmermans (Universiteit Leiden) te gast.

Wat zijn de parallelen tussen de klassieke oudheid en onze moderne tijd vol crises? Dat vraagt Jort Kelder in deze nazit aan classicus dr. Koen Vacano en transitiehoogleraar prof. dr. Jan Rotmans. Wat hebben 'sterke leiders' als Trump en Poetin afgekeken van de oudheid?  

Crisis is vaak noodzakelijk voor maatschappelijke vooruitgang. Zo trekt Rotmans vergelijkingen met het verval van het Romeinse Rijk en de huidige ecologische en politieke uitdagingen in Europa en de Verenigde Staten. Vacano legt de fascinatie voor de 'hero's journey' uit wat je tegenwoordig weer veel terug ziet in de populaire cultuur en in de politiek. Een verhaallijn van heldendaden die de wereldleiders van nu ook gebruiken.

Als je zijn sociale media moet geloven, is Andrew Tate de stoïcijnse meester van de 21e eeuw. Men kan zich afvragen of hij met al zijn Bugatti’s, Ferrari’s en horloges zich goed heeft verdiept in de niet-materialistische aard van de Stoa. Maar Tate is niet alleen, ook rechtse politici maken gebruik van het klassiek cultureel erfgoed. Zo vaardige Trump een decreet uit - Making Federal Architecture Beautiful Again – waardoor overheidsgebouwen alleen nog in Grieks-Romeinse stijl gebouwd mogen worden. Ook Baudet haalde inspiratie uit de klassieken met een Latijnse maidenspeech en zijn ‘Uil van Minerva’. Classicus dr. Koen Vacano, verbonden aan de Universiteit Utrecht, vertelt in de Jortcast waarom de klassieke oudheid vaak terugkomt in deze conservatieve, radicaal-rechtse kringen.

De oorlog in het Midden-Oosten ontpopt zich tot een energie-oorlog, met verstrekkende gevolgen voor de wereldeconomie. Nederlanders merken het al aan de pomp, en naar verwachting wordt alles nog veel duurder. De oorzaak? Een jarenlange afhankelijkheid van buitenlandse grondstoffen. Volgens prof. dr. Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft Europa zitten slapen. China loopt inmiddels tien jaar op ons voor. Nederland is een land zonder plan: en daar moet verandering in komen, aldus Rotmans. Is deze chaos de wake-up call die Europese leiders nodig hadden? Of is de achterstand van de EU niet meer in te halen? Jort gaat in gesprek met de hoogleraar die al jaren pleit voor structurele verduurzaming.