De Jortcast

Om gezond menselijk contact te onderhouden, heb je de vaardigheid empathie nodig, want hoe je reageert op een ander bepaalt ook of je in ‘de groep’ kunt blijven. En de mens is een groepsdier en heeft die kudde om zich heen nodig. Empathie leer je in je jeugd en je blijft bijleren, ook op hogere leeftijd. Dr. Max van Duijn onderzoekt het menselijk vermogen om zich in anderen in te leven en kijkt dan vooral naar kinderen. Zij zitten namelijk nog in het begintraject van deze vaardigheid onder de knie krijgen. Ook onderzoekt hij AI en hoever de modellen al zijn om ook empathisch te reageren. Volgens Van Duijn is AI al veel verder dan dat we dachten dat ze ooit zouden zijn, maar hoe beïnvloedt dat ons gedrag vandaag de dag? Wat betekent het dat jongeren steeds vaker ten rade gaan bij een chatbot ipv bij een mens?

Versplintering op rechts, een geflopt Schoof-I en niet-ingeloste migratiebeloftes: rechts heeft het verprutst. Hoe kan het dan dat links hier niet van profiteert? Heeft Pro überhaupt nog toekomst? Of is een brede linkse beweging niet meer van deze tijd? Te gast erover is parlementair journalist Leonard Ornstein. Samen met fotograaf Bart Maat schreef hij het boek 'Het kabinet dat van niemand was', over Schoof-I, dat vandaag op 1 september verschijnt. Jort blikt met hem terug op het vorige kabinet en vraagt welke lessen de linkse oppositie hieruit kan trekken. Wat voor linkse beweging moet Pro worden om een breed electoraat aan te spreken? En hoe komen ze af van hun elitaire en moralistische imago?

Dit is de gehele uitzending van Dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over de krimpflatie. Te gast is drs. Leonard Ornstein die als parlementair journalist en Fortuyn-kenner een blik werpt op de nieuwe rechtse partijen en uitlegt waarom links daar niet van profiteert. Onze jonge dr. Guido Jonker deed onderzoek naar de micrometeoriet die je ook in je eigen dakgoot kunt vinden. En hoe belangrijk is empathie en verleren we dat door AI, met dr. Max van Duijn (tevens voorzitter van De Jonge Akademie van de KNAW).

In deze nazit praat Jort Kelder met cultuurfilosoof em. prof. dr. Maarten Doorman en staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans over de vooruitgang. We willen voorwaarts, georganiseerder en beter, maar lukt dat wel? Sommige wetenschappers trekken die vooruitgangsgedachte in twijfel, maar een bekende voorstander hiervan is de wereldberoemde psycholoog professor Steven Pinker (Harvard) die onlangs nog een gastcollege gaf bij Voermans in Leiden. Hoe kijken Voermans en Doorman naar zijn ideeën over vooruitgang? Zijn we te negatief over onze samenleving en vooral, zijn onze politici en wel optimistisch genoeg?

Je zou denken dat de filosofische stroming van de Verlichting iets is uit de 18e eeuw, maar nee, we leven nog steeds in de nadagen van deze periode volgens cultuurfilosoof prof. dr. Maarten Doorman. De Verlichting heeft ons dankzij mensen als Kant, Rousseau en Voltaire het gelijkheidsdenken en het ‘sociale contract’ gegeven, maar hoe houdbaar is dat nog in deze tijd waar identiteitspolitiek weer populairder wordt? Volgens Doorman moeten we de idealen van de Verlichting zoals het zelf kritisch nadenken, koesteren en weerstand bieden aan de grootste bedreiging hiervan, de Big Tech. De filosoof schreef hierover een boek in de serie ‘Elementaire Deeltjes’ dat ook de titel draagt ‘De Verlichting’ en legt uit waarom deze stroming juist nu zo actueel is.