Het Uur

We houden een gevaarlijke mythe in stand over geld volgens Thomas Bollen. „Ik had altijd het idee dat er een vaste hoeveelheid geld is die rondgaat,” zegt hij, maar zo werkt het systeem niet. „De geldpers staat bij commerciële banken”, al merkt Bollen op dat dat nauwelijks bekend is. Het beeld van geld als een stuk metaal met intrinsieke waarde noemt hij „ideologisch”. In werkelijkheid is geld geen neutraal ruilmiddel, legt hij uit, maar „geld is een sociale afspraak over de verdeling van economische zaken en daarmee ook een machtsmiddel.”
Bollen heeft het met eigen ogen gezien: je banksaldo ligt niet in een kluis. „Je hebt je geld uitgeleend aan de bank”. Als iedereen het tegelijk wil opnemen, „dan blijkt dat het geld er niet is en dan stort het systeem in”. Toch worden banken gesteund met publiek geld. Bollen benadrukt dat dit het moment is om nieuwe afspraken te maken. „De wereld die we heel lang voor lief hebben genomen met Amerika als bondgenoot wordt wankel. Op zo'n moment gaan de deuren open." Nu is het moment dat er volgens hem echte verandering kan plaatsvinden.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Al 6,5 jaar drinkt Jeanneke Scholtens niet meer. Niet omdat ze verslaafd was, maar omdat ze steeds bezig was met „het volgende glas”. Ze dronk „elke dag”, totdat ze op een ochtend „met bloeddoorlopen ogen” wakker werd nadat ze ’s avonds „een fles had geledigd”, terwijl de kinderen op bed lagen. De vraag: „Wat was er gebeurd als er brand was uitgebroken?” gaf haar een diep schuldgevoel dat ze besloot aan te gaan.
Als futurologe zegt Scholtens: „We behandelen onze toekomstige zelf net zo slecht als een volslagen vreemde.” Ze vindt het een verdienste dat haar kinderen haar niet zullen herinneren met een glas wijn in haar hand. Daarom zocht ze een alternatieve roes, die niet afhankelijk is van het middel.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘De stem van een nieuwe protestgeneratie’ is een titel waar punkzanger Abel van Gijlswijk zelf niet bepaald blij mee is: „Je geeft me zoveel macht. Dat is super gevaarlijk.” In plaats daarvan roept hij op tot zelfstandig nadenken en tot vraagtekens zetten bij wat ons als realiteit wordt gepresenteerd. „Ik geloof geen enkele waarheid 100%,” zegt hij: „Werkelijkheid is wat mensen projecteren op chaos.”
De machthebbende bepaalt volgens de zanger het narratief. „Alternatieven daarvoor bedenken wordt ons steeds lastiger gemaakt, doordat het kapitalisme onze verbeelding kaapt. Dat komt tot uiting in hoe wij als maatschappij korten op cultuur." Hij merkt op dat kritiek op het systeem vaak als complottheorie bestempeld wordt om het te ondermijnen. „Dat is een tool van macht om het tegengeluid in diskrediet te brengen.” Hij vindt het bijna naïef om te denken dat die theorieën allemaal niet waar zijn. „Kijk naar de Epstein-files: wat is dat als het geen elitenetwerk van pedofielen is?”
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Humor is mijn manier om de werkelijkheid te verwerken,” zegt Arjen Lubach. Tijdens dagelijkse televisie ging hem dat goed af: „De werkelijkheid werd gekneed naar een wereld die ik aankan door relativerende opmerkingen en grapjes van mijn redactie.” Maar na een seizoen valt dat collectief weg en dat leidde zelfs een keer tot „zwarte wolken”.
Voor het komende seizoen ziet Lubach grote uitdagingen. Er staat veel in beweging: Groenland, Venezuela, Cuba, Colombia, Oekraïne, Taiwan. „Dat is een opgave: doen we Iran een keer twintig minuten op een donderdag, of wekenlang elke dag vijf minuten?” Te veel ernst achter elkaar werkt niet volgens hem. „Als ik elke dag zeg: vanavond Soedan, dan wordt het Nieuwsuur.” Lubach vindt het een angstig idee dat zijn voorbeelden in de Verenigde Staten, zoals Jimmy Kimmel, met censuur te maken kregen. „Amerika voelt als ons voorland: dat wat er daar gebeurt, gebeurt hier vijf jaar later. Het gebeurde met McDonald's en Levi's 501. Waarom niet met het fascisme?”
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een leven tussen Zuid-Afrika, Groot-Brittannië, Frankrijk en Leiden maakte van Simon Kuper een wereldburger. „In deze tijd van nativisme en Geert Wilders is dat geen populair ding." Toch voelt hij zich verbonden met Nederland, met name met ons voetbal: „Mijn hart slaat voor Oranje. En dat is raar, want ik ben nooit Nederlander geworden.” Als kosmopoliet raakt hij gefrustreerd als hij Nederlanders hoort klagen: „Dan denk ik: je moet je bewust zijn van waar je over klaagt.”
Kupers liefde voor voetbal sluit kritiek op haar misstanden niet uit. Mussolini, Videla, Poetin, Trump... „Het uitleveren van het WK aan dictators zat er vanaf het begin al ingebakken.” Toch moet je toeschouwers het plezier niet ontzeggen: „Veel van die mensen hebben weinig plezier in hun leven.” En het WK verbindt volgens Kuper. Bij Nederland–Uruguay in 2010 keek driekwart van de bevolking. „Dat is waarschijnlijk het meest gemeenschappelijke moment dat Nederland statistisch gezien ooit heeft gehad."
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Pieter van der Wielen
Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Foto: NRC
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.