De Wereld | BNR

Donald Trump heeft, sinds het eerste schot op 28 februari, 39 keer het bereiken van een wapenstilstand, vrede of – in zijn terminologie – een ‘deal’ met Iran aangekondigd. Nu ook Iran zegt dat er vrijdag in Genève een overeenkomst wordt ondertekend, kunnen we de Amerikaanse president in elk geval het voordeel van de twijfel geven. Maar wat er wordt getekend is niet meer dan een ‘memorandum of understanding’ van twee pagina’s met 14 punten, waarover daarna twee maanden wordt onderhandeld. Zo’n MoU is een niet meer dan een intentieverklaring.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oekraïne heerst een lichte euforische stemming, nu Oekraïne Rusland steeds harder weet te raken, ziet Alle Dorhout, scheidend ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, maar we moeten wel waakzaam blijven. 'Dat mag ons niet afleiden van wat nodig is, doorgaan met steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland'. Hij is, samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn, te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen'
Volgens Doorhout keert de dynamiek aan het front langzaam in Oekraïens voordeel en is de eigen defensie-industrie, vooral op dronegebied, uitgegroeid tot een ‘lichtend voorbeeld’ voor Europa. 'De deep strike capability van Oekraïne is steeds groter geworden', zegt Doorhout, ambassadeur in Oekraïne. Hij wijst op het verzadigen van de Russische luchtverdediging en de inzet van langeafstandsraketten als Flamingo, die doelen diep in Rusland en op de Krim raken.
Luister ook | Hup hup hup, tijd voor de terugkeerhub - 2 juni 2026
De kansen voor het Europese asiel- en migratiepact
Het Europese asiel- en migratiepact treedt vrijdag in werking. En hoewel er veel kritiek is op de uitwerking daarvan ziet CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers vooral kansen. 'Het Europees migratiepact is objectief een verbetering ten opzichte van de chaos van de afgelopen tien jaar', zegt Lenaers, die ook vicevoorzitter van de Europese Volkspartij-fractie is. Hij verwacht binnen een jaar ‘zichtbare tekenen van verbetering’ dankzij snellere procedures aan de buitengrenzen, strengere terugkeerregels en afspraken met derde landen. Volgens Lenaers moet het pact ervoor zorgen dat mensen uit veilige landen een versnelde procedure krijgen en direct worden teruggestuurd, zodat de druk op landen als Nederland vermindert.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump schittert in afwezigheid op WK | Postma in Amerika
President Trump zal niet aanwezig zijn bij de openingswedstrijd van de Verenigde Staten tegen Paraguay op het WK voetbal. En dat roept meteen veel vragen op, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 21 oktober 1983 kwamen bij een aanslag op een kazerne op het vliegveld van Beiroet 231 Amerikaanse mariniers om het leven. Het is voor het corps mariniers nog steeds de meest dodelijke dag sinds de slag om Iwo Jima, een Japans eilandje, in februari en maart 1945. De aanslag in Beiroet werd gepleegd door een groep die zichzelf ‘Islamitische Jihad’ noemde. In 1985 werd de naam gewijzigd in Hezbollah.
In mei 2003 vonniste een Amerikaanse rechtbank dat Iran verantwoordelijk en aansprakelijk was voor de aanslag in Beiroet, aan de hand van bewijs dat de orders en de financiën uit Teheran kwamen. Dat alles maakt Hezbollah een aardsvijand van de VS. Het verklaart de houding van president Trump tegenover de Israëlische premier Netanyahu. Trump is woest over de verbreking van het staakt-het-vuren door Israël en Iran. Maar over de noodzaak van een bestand tussen Israël en Hezbollah is hij iets milder. Hij vindt dat het moet, maar snapt ook de koppigheid aan Israëlische kant wel. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken, en Netanyahu heeft de illusie dat hij die vijand kan uitschakelen, nu weer met een aanval op de stad Tyrus.
In oktober zijn er in Israël verkiezingen, en Netanyahu’s kansen nemen volgens de peilingen af. Door opnieuw de kaart van de ‘veiligheidspremier’ te trekken, hoopt hij met de slag tegen Hezbollah de kiezer aan zijn kant te houden. Ook dat voelt Trump mee, want zijn partij dreigt bij de tussentijdse verkiezingen van november de meerderheid in het Congres kwijt te raken.
Dat maakt het voor Trump een binnenlands politiek probleem. Iran laat keer op keer zien de slimste te zijn. Trump heeft geen enkele van zijn doelstellingen bereikt, maar de energiecrisis als gevolg van de afsluiting van de Straat van Hormuz zet de economie van zo ongeveer de hele wereld op haar kop. Als de brandstofprijzen niet snel dalen, en als Trump zijn belofte – geen lange oorlogen – breekt, verliest hij op z’n minst het Huis van Afgevaardigden, en ziet terecht het gevaar voor een derde poging tot impeachment. Niet dat hij dan echt wordt afgezet – dat is in de Amerikaanse geschiedenis nog nooit gebeurd – maar hij vreest in zijn laatste twee jaar vooral te moeten vechten tegen het imago van de loser.
Dat alles maakt het vrijwel zeker dat hij bij een langduriger bestand met Iran zal meegaan in de eis dat dan ook de strijd met Hezbollah eindigt. De aanslag in Beiroet op 231 Amerikaanse mariniers blijft een pijnpunt, maar als Trump moet kiezen, kiest hij voor zichzelf. Zoals Netanyahu dat ook altijd probeert, maar die zal uiteindelijk aan het kortste eind trekken.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Libanon en Israël zijn het eens geworden over een staakt-het-vuren en het geleidelijk uitschakelen van Hezbollah als krijgsmacht. Toch blijft ook dit bestand zeer broos, want Hezbollah wijst het akkoord af. Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het somber in. Ook rond Iran. Hij is te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici'
'We zijn nu slechter af dan op 27 februari', zegt Bolder. 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen. Er was namelijk bijna een deal, maar Trump vond het niet goed genoeg.' Dat Trump en zijn adviseurs niet aan zagen komen dat Iran de Straat van Hormuz zou kunnen inzetten als wapen noemt Bolder ook een blunder.
Tussen Israël en Hezbollah is de situatie gecompliceerder. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken als reactie op de verdere inname van het zuiden van Libanon door Israël. Bolder legt uit dat Hezbollah onder meer een speciale drone gebruikt die verbonden is met een glasvezelkabel. Daardoor is die moeilijker te verstoren.
Lees ook | Brussel voert druk op Beijing op: vier Chinese bedrijven riskeren sancties vanwege steun aan Rusland
Dreigende handelsoorlog tussen Europa en China
Europa en China dreigen in een handelsoorlog terecht te komen. Dit naar aanleiding van uitspraken van de Europese Commissie. Eurocommissarissen Sefcovic en Sejourné noemen de handelsrelatie tussen de EU en China 'onhoudbaar'. China dreigt met tegenmaatregelen. Actie vanuit Europa is hard nodig vindt D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg, lid van de liberale Renew Europe-fractie in het Europees Parlement.
Luister ook | Amerika Podcast
Slaapt Trump? | Postma in Amerika
Er is veel te doen over de gezondheid van Trump, want de president doet wel heel veel gezondheidstests. En valt hij nou in slaap tijdens kabinetsvergaderingen? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Israël en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden.
Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Israëliërs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige erfenis voor Trump is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische geluiden, is hij verdwaald in een doolhof en heeft geen idee waar de uitgang is.
Eén factor zou zijn kans op een vergelijk met Iran kunnen vergroten, en dat is beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Dat gaat de goede kant op, zei hij optimistisch, want Israël heeft afgezien van het plan om een deel van Beiroet te bezetten. Daaruit werd door sommigen geconcludeerd Israël ook bereid zou zijn zich uit de bezette zone tussen de grens en de Litani-rivier terug te trekken, en uit andere posities, zoals de Beekaa Vallei. Daarop is voorlopig geen uitzicht. Netanyahu stelt dat Hezbollah bij lange na niet is verslagen en het noorden van Israël belaagt met zwermen drones, als een soort clusterbommen, en van een type drones dat met een glasvezelkabel wordt aangestuurd en daarmee onzichtbaar is voor radar en afweersystemen.
Netanyahu wil best even dimmen, maar peinst er niet over om de strijd op te geven, en dat is nu precies wat Trump van hem eist. Vandaar dat het telefoongesprek dat zij deze week voerden geen conversatie tussen vrienden was maar een ordinaire scheldpartij. ‘You’re fucking crazy’ sprak de president van de Verenigde Staten. ‘Ik probeer je te redden. Iedereen haat je. Iedereen haat Israël hierom.’
Hij had ook kunnen zeggen: als je niet door de knieën gaat, verliezen we allebei deze oorlog, en daarmee onze beider verkiezingen. Want de kans daarop is reëel. Intussen slaan Xi Jinping en Vladimir Poetin zich op de knietjes van de pret. Om nog maar niet te spreken van Mohamed Qalibaf, de parlementsvoorzitter en feitelijke leider van Iran.
See omnystudio.com/listener for privacy information.