De Wereld | BNR

Geen veto meer in de Veiligheidsraad, andere stemverhoudingen in de Algemene Vergadering en een betere handhaving van besluiten. Het zijn drie hervormingen waar oud-diplomaat Ron Keller voor pleit in het boek Project Wereld – blauwdruk voor een nieuwe wereldorde, dat hij samen schreef met politicoloog Paul van der Werve.
Luister ook | 'Dreiging Rusland nog niet voorbij bij oplossing conflict Oekraïne'
Keller, die zelf jarenlang ambassadeur was in onder meer Rusland, Oekraïne, China en Turkije, ziet dat de VN geen antwoord heeft op de prangende kwesties die nu spelen. Die moeten volgens hem met name gaan over veiligheid, klimaat en migratie. ‘In toenemende mate zijn dat de onderwerpen waar ook Nederlanders problemen ervaren. Maar de kansen om dat op te lossen liggen door de globalisering ook steeds meer in het buitenland.’, ziet Keller.
De VN moet dus drastisch hervormd worden wat Keller en Van der Werve betreft. ‘Landen voelen zich niet echt goed vertegenwoordigd. Grote landen hebben te veel macht in de veiligheidsraad en in de Algemene Vergadering hebben kleine landen te veel macht omdat elk land één stem heeft. En dan zeggen de grote landen sorry hoor, maar daar gaan we ons niet aan houden.’ De auteurs van het boek pleiten dan ook voor andere stemverhoudingen en het afschaffen van het vetorecht om de daadkracht van de VN te vergroten. Alleen dan kan het gevoel wat mensen bij de VN hebben herstellen.
Luister ook | EXTRA | Navo-baas Rutte: ‘Russische dreiging bewijst Poetins paniek’
Rusland waarschuwt Navo
Rusland waarschuwt de Navo voor een conflict rondom de Russische enclave Kaliningrad. In een diplomatiek memo wordt volgens persbureau Reuters zelfs gedreigd met de inzet van kernwapens. In een reactie roept Navo-baas Mark Rutte Rusland op om te stoppen met dit soort nucleaire dreigementen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat we weten over dat Russische dreigement.
Kijk ook | Zelensky verklapt overdracht Noord-Koreaanse krijgsgevangenen, Zuid-Korea reageert woedend
Ruzie tussen Zuid-Korea en Oekraïne loopt uit de hand
De diplomatieke rel tussen Oekraïne en Zuid-Korea loopt verder uit de hand. President Zelensky maakte vorige week bij de Verenigde Naties bekend dat zijn land 2 Noord-Koreaanse krijgsgevangenen aan Zuid-Korea heeft uitgeleverd. Zuid-Korea reageert woest op die ontboezeming. Volgens Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden, is dat merkwaardig en schuilt er iets anders achter: ontspanning met Noord-Korea.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump voert campagne voor midterms met overheidsgeld | Postma in Amerika
Er is ophef ontstaan over campagnespotjes waarin Trump de hoofdrol speelt voor de midterms. De vraag is hoe legaal die zijn. Amerika-correspondent Jan Postma denkt er het zijne van en laat enkele spotjes horen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bekend verhaal, maar altijd weer verrassend. In 1880 vraagt een groep boeren in het Ierse Ballinrobe aan hun rentmeester om verlaging van de pacht omdat de aardappeloogst al twee jaar achtereen is mislukt. De rentmeester ontsteekt in grote woede en stuurt een deurwaarder om de pacht te innen. Het gevolg is grote verontwaardiging onder de bevolking en het bedrijfsleven, dat weigert nog zaken te doen met de rentmeester. Er wordt zelfs een poging tot moord op hem gedaan.
De rentmeester heette Charles Boycott, en zijn naam werd als werkwoord en zelfstandig naamwoord aan vele talen toegevoegd. De boycot tegen Boycott werkte, maar hoe zit het met boycots in het algemeen? Matig, maar ongeveer een kwart heeft succes, meestal omdat de animo om mee te doen ontbreekt, of omdat het bedrijf of land dat het doelwit is de verkoop via andere kanalen voortzet.
Een ding staat vast: met een boycot raak je zelden de personen tegen wie de actie is bedoeld. De boycot tegen producten uit de door Israël bezette gebieden, bijna allemaal agrarisch, treft ongetwijfeld een aantal kolonisten, maar vooral Palestijnse kwekers van dadels, avocado’s, druiven en kruiden. Bibi Netanyahu en de ministers die zijn bezettingsbeleid steunen, merken er niets van.
De sancties zijn bovendien financiële peuters. De Nederlandse uitvoer naar de bezette gebieden bedraagt enkele tientallen miljoenen, de invoer nog geen 15 miljoen. De totale uitvoer naar Israël beloopt 5 miljard euro, de invoer 2 miljard, waarvan meer dan een kwart aan wapens.
Het gaat dus om symboliek. En die heeft meteen grimmige vormen aangenomen. Israël wijst de diplomaten uit die Nederland in Ramallah vertegenwoordigen, Nederland geeft de Israëlische ambassadeur een diplomatieke veeg uit de pan.
Van een aankomend Israëlisch vliegtuig op Schiphol werden 15 passagiers door de douane gecontroleerd op het meebrengen van spulletjes uit bezet gebied, wat in Israël leidde tot een waarschuwing voor reizen naar Nederland. Het Israëlische frame: voor het doodrijden van een zwangere vrouw krijg je in Nederland 8 maanden, op het meebrengen van doosje dadels uit de Golan of West Bank staat 6 jaar. Dat is onzin, maar zo kijkt de Israëliër naar Nederland.
Het doel van de actie is het in het nauw brengen van Netanyahu en het ondermijnen van diens positie bij de verkiezingen van 27 oktober. Het navrante is dat een ruime meerderheid in Israël het met dat doel eens is. Het is jammer dat Nederland het zoekt in boycotsymboliek, en niet meer moeite doet om de contacten met de oppositie te verstevigen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is een exclusief interview met Navo-baas Rutte met Bernard Hammelburg voor BNR, bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Meerdere inlichtingendiensten waarschuwen voor Russische hybride aanvallen op Europa. Volgens Mark Rutte, bewijst dit ‘Poetins paniek’.
De dreiging vanuit Rusland is een belangrijk gespreksonderwerp bij de VN beaamt Rutte. ‘Daar moeten we niet naïef over zijn.’ Tegelijkertijd probeert hij iedereen gerust te stellen. ‘Als het gaat om hybride, daar zijn we op voorbereid. We hebben alle antwoorden die nodig zijn.’ Volgens hem is het probleem dat je dat aan de buitenwereld niet altijd kan laten zien, omdat elke situatie anders is. ‘Het is niet altijd dat als Rusland iets hyride doet, dat we dan precies zo reageren en dat we dan aan journalisten kunnen laten zien dat dit het antwoord van Europa is. Maar ik zeg tegen mijn collega’s: jongens blijf kalm. Wij zijn sterker.’
Bernard stipt bij Rutte ook de actuele situatie rond de Straat van Hormuz en Groenland aan. ‘Wat je gelukkig ziet is dat Europa heeft geluisterd naar Trump en dat je meer landen ziet die daar helpen met ontmijnen.’ Hij verwijst daarbij onder meer naar de Baltische staten die er hardop over praten. Wel onderkent Rutte dat de situatie in de Rode Zee met de Houthi’s kan uitdraaien op een ‘economische ramp’ voor Europa. De Navo zal hier volgens Rutte niet zelf bij betrokken raken, omdat het geen Navo-gebied is. ‘Maar wat wij als Navo doen is altijd proberen als geallieerden buiten ons gebied iets te doen.’
Vlak voordat de VN-vergadering deze week begon kwam het nieuws naar buiten dat de VS en Denemarken een deal hebben gesloten over Groenland. Volgens Rutte is deze deal wel degelijk anders dan de deal die er al lag vanuit 1951. ‘Eén, het is nu eeuwig en twee, als Groenland ooit onafhankelijk wordt binnen het koninkrijk Denemarken, dan blijven alle afspraken overeind. Dat was niet het geval bij het verdrag uit 1951.’
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

De dreiging vanuit Rusland stopt niet zodra er een einde komt aan de oorlog in Oekraïne. Daarvoor waarschuwt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen. Hij is te gast in BNR De Wereld die deze week in zijn geheel afkomstig is vanaf de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.
Luister ook | Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur'
Berendsen ziet die signalen nog niet. ‘We hebben tot op heden onvoldoende gezien dat Rusland aan tafel wil komen praten over een oplossing.’ Daarom is volgens hem meer druk op Rusland nodig. ‘Wat daar ook belangrijk in is, is bijvoorbeeld premier Modi van India die publiekelijk voor de camera Poetin heeft aangesproken op deze oorlog. Dat zijn kleine stappen, maar wel hele belangrijke.’ Wat daar volgens hem ook bij hoort is steun aan Oekraïne. ‘We moeten ze blijven steunen. Als we Oekraïne niet steunen, dan verdwijnt Oekraïne.’
Het is niet het enige onderwerp waarmee Berendsen naar de VN is afgereisd. Een belangrijk onderdeel vormde een grote maritieme veiligheidsconferentie die Nederland samen met onder meer de EU, Japan en de Filipijnen. Landen die hier niet bij waren zijn onder meer de Verenigde Staten, China, Rusland en Iran. Toch de veroorzakers van het probleem. Berendsen denkt toch dat dit soort ontmoetingen zin hebben, ook al zijn de grote partijen er niet bij. ‘Je laat hiermee zien dat een oplossing voor iets als de Straat van Hormuz niet iets is wat alleen speelt tussen de VS en Iran, maar dat het iets is waar de hele internationale gemeenschap bij meekijkt en iets van vindt en daarmee ook druk uitoefent.’
Lees ook | ‘Europese passiviteit bij burgeroorlog Soedan is een politieke keuze’
Minister Sjoerdsma: ‘Nieuwe sancties op grondstoffen Soedan onderzoeken’
Nederland wil met andere Europese landen onderzoeken of er naast goud ook sancties kunnen worden ingesteld op andere grondstoffen uit Soedan. Dat zegt Sjoerd Sjoerdsma, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. 'Wij willen drukken op de oorlogseconomie die is ontstaan om ervoor te zorgen dat landen steeds minder profijt kunnen hebben van de handel hierin', zegt Sjoerdsma.
De burgeroorlog in Soedan gaat tussen het regeringsleger en de paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF). Naar schatting kampt meer dan de helft van de bevolking – zo'n dertig miljoen mensen – met voedseltekorten. Zeker dertien miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen. 'Soedan is de grootste humanitaire ramp op aarde op dit moment, als je ziet hoeveel slachtoffers daar vallen, maar ook op welke barbaarse wijze', schetst Sjoerdsma de situatie. Hij verwijst daarbij naar het bloedbad van El-Fasher. 'De hele stad werd maandenlang omsingeld en vervolgens werd iedereen op een brute manier vermoord. Je krijgt er kippenvel van.'
Het ergste vindt Sjoerdsma nog dat niemand ernaar kijkt. 'Ik vind dat we ons dat niet kunnen veroorloven.' Dat wegkijken heeft volgens hem niet alleen te maken met politieke belangen. 'Het is ook een kwestie van moraal. Wat zegt het over ons als dit niet genoeg is voor ons, als er ondraaglijk en onnoemelijk lijden is, om iets te doen?'
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen en vijanden heeft – geen vrienden, al noemt hij leiders van andere landen routinematig ‘een goed vriendje van me’. Bijvoorbeeld Xi Jinping.
Xi wordt vandaag door Trump met alle egards ontvangen voor een driedaags staatsbezoek. De kans dat ze echte doorbraken bereiken is minimaal. Over heffingen komt er wellicht een akkoord omdat Amerika niet buiten schaarse Chinese aardmetalen kan, over het doorontwikkelen van AI zijn ze het eens, maar voor een steuntje in de rug bij de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne hoeft Trump niet op Xi te rekenen. De hoge brandstofprijs vindt Xi een probleem dat Trump zelf heeft gecreëerd, dus die lost het dan zelf ook maar op. Dat Trump een tik krijgt op de midterm verkiezingen vindt Xi stiekem goed nieuws, maar op een dictator die zelf geen last heeft van hinderlijke complicaties zoals verkiezingen, maakt het weinig indruk.
Het opmerkelijke van het staatsbezoek is dat de VN-jaarvergadering erdoor in de schaduw komt. Behalve de toespraak van Trump gisteren, komt het erop neer dat de grote mogendheden niet echt zin hebben in het VN-circus, en dus een beetje voor spek en bonen meedoen. Xi is er niet bij, evenmin als premier Modi van India en president Ramaphosa van Zuid-Afrika, Macron is er maar één dag.
Een evergreen-onderwerp als de hervorming van de Veiligheidsraad – dat al decennialang op de agenda staat – wordt weer een jaartje doorgeschoven, kwesties als mensenrechten, milieu en gender blijven de hartelijke steun krijgen van een groep goedwillende landen, zoals Nederland. Maar een fundamenteel initiatief zoals jaren geleden de millenniumdoelstellingen – waaronder schoon drinkwater, vermindering van de honger, beter onderwijs – is eigenlijk alleen geslaagd in grote Aziatische landen, zoals India en China. In Afrika wil het maar niet lukken.
Veel staatshoofden, regeringsleiders en bewindslieden doen deze week enorm hun best, en hopen met bijeenkomsten langs de zijlijn de aandacht naar zich toe te trekken. Maar de grote vraag blijft of Xi en Trump vrijdag, aan het eind van het staatsbezoek, samen een persconferentie geven, of Trump alleen, of helemaal niet. Want daaruit kunnen we zien hoe het er met de wereld voor staat. En hoe het staat met het isolement van de Amerikaanse president.
See omnystudio.com/listener for privacy information.