De Wereld | BNR

De Amerikaanse uitlatingen over Groenland zijn zeer zorgwekkend, zegt oud-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer in BNR De Wereld. 'Als je het diplomatiek bekijkt kan een eventueel militair ingrijpen de grootste crisis binnen de NAVO worden. Als je het ondiplomatiek bekijkt kan het een redelijke doodsteek zijn.' Wat De Hoop Scheffer betreft is Europa te voorzichtig richting Amerika. Luister ook | 'Rusland is doodsbang voor het twintigpuntenplan' 'Ik zou mij kunnen voorstellen dat wij binnen NAVO/Europese Unie een strategie ontwerpen voor het hoge noorden, het Arctische gebied', zegt De Hoop Scheffer na een vraag van Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Hij vervolgt: 'Ook moet Mark Rutte als secretaris-generaal achter de schermen de Amerikaanse president bij de les houden, al denk ik dat hij dat wel doet. En Europese leden en NAVO-leden zouden allemaal de Amerikaanse ambassadeurs moeten ontbieden', betoogt De Hoop Scheffer. Ook wijst hij erop dat er binnen het Amerikaanse Congres een groot draagvlak is voor de NAVO. Hier moeten Europese politici wat hem betreft op inzetten. De aanval op Venezuela van de VS kwam voor De Hoop Scheffer toch als een verrassing. 'Er gaat dan toch een enorme schokgolf door je hoofd. En mijn tweede gedachte was dat ik mij afvroeg hoor hier in Peking en Moskou naar worden gekeken.' Luister ook | Trump voert druk op Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez op Amerikaanse strategie met Venezuela 'weinig hoopgevend' Veel Venezolanen zijn blij dat Nicolas Maduro weg is, maar sprake van optimisme is er niet. Zeker niet nu Maduro – al dan niet tijdelijk – wordt opgevolgd door zijn vicepresident. Amerika is ondertussen met een driestappenplan gekomen voor de toekomst van Venezuela. En Amerika neemt de controle over de olie-export over. Volgens president Trump kan de Amerikaanse aanwezigheid in Venezuela nog jaren duren. 'Het is allemaal niet hoopgevend', zegt Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam. Luister ook | Amerika Podcast Zelfs Trump schrikt wel eens van hardliner Stephen Miller | Postma in Amerika Met de Amerikaanse aanval op Venezuela, en de dreiging van een aanval op Groenland, popt één naam vaker op: Stephen Miller. Deze adviseur van Trump is heel erg belangrijk op het gebied van Trumps buitenlandbeleid, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Diplomaten bij de Verenigde Naties worden er kennelijk op getraind hun gevoel voor humor te onderdrukken. Zo kon er tijdens de zitting van de Veiligheidsraad over Venezuela geen lachje af toen Vasily Nebensya, de Russische ambassadeur en een ras-acteur, een vlammend betoog hield over het schaamteloze Amerika dat een soevereine staat was binnengevallen. Een flagrante schending van de internationale normen, vond hij. Het kan niet anders dan dat zijn collega’s het liefst in schaterlachen waren uitgebarsten: hee, Vasily, is Oekraïne dan géén soevereine staat? Vasily’s hoogste baas, Poetin, moet zwaar de pest in hebben. De stunt die Trump uithaalde in Venezuela was zo ongeveer wat hij zelf op 24 februari 2022 van plan was, toen zijn leger Oekraïne binnenviel. Snel doorrukken naar Kiev, Zelensky in de boeien slaan en afvoeren en de hegemonie over het land in handen nemen. In plaats daarvan begon een bloedige oorlog, die nu al bijna vier jaar duurt. Een grote tragedie, en een spectaculaire afgang voor het blunderende moederland. Poetin noemt Venezuela een bondgenoot, en heeft, samen met China, jaren kunnen profiteren van de olie, die nu weer goeddeels naar Amerika zal gaan. Maar ook van het strategische voordeel van de relatie met een land dat dicht bij aartsrivaal Amerika ligt. Net als toen Amerika het nucleaire programma van Iran in puin schoot, en toen het Syrische regime ineenstortte, verloor Poetin opnieuw een bondgenoot. Hij is ook een realist, die de storm in alle drie de gevallen zag aankomen. En die uiteindelijk geen poot voor zijn bondgenoten uitstak. En vermoedelijk ook de militaire middelen mist om echt iets te kunnen betekenen. Maduro maakte dezelfde misrekening die Khamenei in Iran en Assad in Syrië maakten: rekenen op Russische steun. In oktober vroeg hij, volgens de Washington Post, Poetin om drones, raketten en radars. Het verzoek werd genegeerd. In eigen land wordt Poetins frame steeds meer dat de periferie van Maduro zelf van hem af wilde, en dat het bondgenootschap met Venezuela feitelijk al niets meer voorstelde. In het geopolitieke spel is Poetin opnieuw de verliezer. Al helpt die vaststelling de Oekraïners niet. Integendeel, Poetin zal de strijd opvoeren, in de hoop dat hij de oorlog alsnog kan winnen, en de illusie dat hij ooit nog de positie van wereldleider kan terugwinnen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de aanval geopend op de Venezolaanse vicepresident Delcy Rodríguez. In een interview dit weekend met The Atlantic zei Trump al dat mevrouw Rodríguez 'een nog hogere prijs zal betalen dan de afgezette president Maduro als zij niet doet wat juist is'. Toch ziet buitenlandcommentator Bernard Hammelburg ook dat een interim-periode van Rodriguez voor Trump best acceptabel kan zijn. In Europa blijven de reacties ondertussen voorzichtig. De actie van Trump wordt niet veroordeeld door Europese leiders, zo ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Extra: Amerika valt Venezuela aan, Maduro opgepaktSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika heeft een aanval uitgevoerd op Venezuela. Daarbij is de Venezolaanse president Nicolas Maduro opgepakt, samen met zijn vrouw. Dat heeft president Trump bekendgemaakt. In deze extra nieuwsuitzending praat Mark Beekhuis met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en andere gasten. Lees ook | Liveblog Venezuela Amerika-correspondent Jan Postma volgt met ons de speech die Trump geeft en legt uit hoe er in Amerika op deze actie gereageerd wordt. In Venezuela zelf zijn de mensen blij, maar ook bezorgd over wat er nu komen gaat, legt de Nederlands-Venezolaanse Hilde van de Wel-Gonzalez uit. En hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga beschrijft hoe Amerika deze actie heeft opgezet. Duidelijk is ook dat deze actie volgens het internationaal recht niet kan, ziet universitair hoofddocent Marieke de Hoon van de Universiteit van Amsterdam. In de regio zelf is het nog opvallend rustig ziet Curaçao-correspondent Oscar van Dam. Vandaag begint daar gewoon het carnaval-seizoen. Toch leggen Van Dam en VVD-buitenlandwoordvoerder Eric van der Burg uit wat Nederland nu moet doen om Aruba, Curaçao en Bonaire te beschermen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rusland is woest op Oekraïne omdat het een datsja van Poetin in de provincie Novgorod zou hebben aangevallen. Volgens Rusland-expert Hubert Smeets, van Raam op Rusland en columnist bij NRC, klopt hier niets van en gaat er iets anders achter schuil. 'Rusland is eigenlijk doodsbang voor dat twintigpuntenplan waar Zelensky met Trump over heeft gesproken.' Bernard Hammelburg gaat met Smeets in gesprek. Luister ook | 'Europa praat te weinig met Trump' Dat de aanval op de datsja een verzinsel is leidt Smeets af aan het feit dat het Russische ministerie van Defensie en de inlichtingendiensten hier niets van wisten. Het was juist Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, die het nieuws naar buiten bracht. Verder leveren de Russen geen bewijs. Ook buurtbewoners zeggen niets van een aanval te hebben gemerkt. Volgens Smeets zag Rusland dat Trump en Zelensky, voor Rusland dan, te veel consensus met elkaar hadden bereikt. Maar het Kremlin heeft helemaal geen oren naar dit plan. Lees ook | Poetins buren: niets gemerkt van massale droneaanval op woning 'Uitgesloten dat Rusland zal instemmen met een Europese stabilisatiemacht' Nog niet alles van het plan is bekend, maar wel is duidelijk dat er een stabilisatiemacht moet komen om een eventueel bestand te handhaven. Het ligt in de lijn der verwachting dat dit door Europese militairen gedaan moet gaan worden. Volgens Smeets is dit onacceptabel voor Rusland. 'Uitgesloten dat Rusland zal instemmen met een Europese stabilisatiemacht’. Eerder zei Lavrov al dat Europese militairen in Oekraïne een legitiem doelwit voor Rusland kunnen zijn. Opvallend is wel dat Trump Poetin lijkt te geloven over die aanval. Volgens Trump hoorde erover van van Poetin zelf. Trump noemt het niet het juiste moment voor zo'n actie, nu de gesprekken over een bestand zich in zo'n kritieke fase bevinden. Dat zijn ook de geluiden uit het Kremlin.See omnystudio.com/listener for privacy information.