Duurzaam | BNR

De oester is veel meer dan een chique hapje met een slok champagne. Het zijn de onmisbare architecten van onze oceaanbodem. Oyster Heaven heeft een aanpak om de snel krimpende populatie te redden.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Het belang van oesters als biodiversiteit-boosters.
☑️ De innnovatieve oplossing van Oyster Heaven
☑️ De Impactpluim is voor Sabine Biesheuvel van BlueCity

De oester is in onze ogen vaak niet meer dan een luxe lekkernij, maar onder het wateroppervlak vervullen ze een heroïsche rol. Als echte ecosysteemingenieurs bouwen ze riffen die fungeren als kraamkamers voor vissen en filters voor het zeewater. Maar helaas, door menselijk toedoen is bijna 85 procent van deze natuurlijke riffen verdwenen. Leodie Kruidhof van Oyster Heaven legt uit dat dit niet alleen een ramp is voor de biodiversiteit, maar ook voor onze eigen kustveiligheid. Zonder deze natuurlijke barrières en filters raakt het mariene leven volledig uit balans, met alle gevolgen van dien voor de voedselketen.

🎧 Luister ook | Hoe Droppie recyclen weer leuk en makkelijk maakt

Om dit tij te keren, heeft Oyster Heaven een eigen methode ontwikkeld die verder gaat dan alleen een goedbedoeld groen initiatief. Door gebruik te maken van speciale kleistenen creëert het bedrijf een fundament waarop jonge oesters optimaal kunnen gedijen. In dit gesprek hoor je hoe ze dit model nu verder willen opschalen. In Nederland is nu net een eerste project met 4 miljoen oesters uitgerold. Daarnaast is het bedrijf bezig met projecten in België en Engeland.

🎧 Luister ook | Nederlands bedrijf lanceert primeur met plantaardige vis

De Impactpluim is deze keer voor Sabine Biesheuvel. Na tien jaar neemt ze afscheid als directeur van BlueCity in Rotterdam. Dat is een broedplaats en werkplek voor duurzame startups en ondernemers die werken aan een circulaire economie. ‘Ze transformeerde een verlaten zwemparadijs in Rotterdam tot ‘s werelds enige volledig circulaire lab met zowel een microbiologisch als fabricatielaboratorium’, aldus ons groene geweten Yvette Watson.

🎧 Luister ook | Er komt straks weer gas uit Groningen (maar wel groen)

☑️ Over het programma
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in BNR Duurzaam. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het huidige inzamelsysteem voor afval is te complex en drempelverhogend. Droppie wil het anders doen, door recyclen weer simpel, lokaal en zelfs winstgevend te maken.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de gang naar de milieustraat nog vaak een barrière is.
☑️ De recyclewinkel: inleveren in de buurt tegen een vergoeding.
☑️ De duurzame ambities van het nieuwe kabinet

Recyclen voelt voor veel mensen als een onbetaalde bijbaan waar je ook nog eens ver voor moet rijden. We scheiden braaf ons plastic en papier, Maar voor die oude kabels, dat restje frituurvet of een kapotte föhn is de drempel vaak te hoog. Het resultaat? Waardevolle grondstoffen belanden alsnog in de verbrandingsoven. Stef Tra zag dat dit anders moest. Met Droppie opent hij fysieke winkels midden in de stad waar je niet alleen je gescheiden afval kwijt kunt, maar er ook nog eens voor wordt beloond. Zo wordt de circulaire economie echt tastbaar.

🎧 Luister ook | Nederlands bedrijf lanceert primeur met plantaardige vis

Bewoners kunnen hun herbruikbare spullen en kleine afvalstromen gemakkelijk inleveren. Je stopt items zoals kleding, boeken of kleine elektronica in een speciale Droppie-zak, scant de QR-code en laat de tas achter in de daarvoor bestemde box. De start-up haalt de volle tassen vervolgens op met duurzaam transport om de inhoud een tweede leven te geven via recycling of hergebruik. Zo maakt Droppie van afval een businesscase, door de 'last mile' voor de consument op te lossen.

🎧 Luister ook | De klimaatlessen van Frank Holleman zijn een hit op Instagram

Harm laat ook nog zijn licht schijnen over het nieuwe regeerakkoord. De klimaatdoelen voor 2040 halen wordt lastig, maar ze blijven wél overeind. ‘Maar eerlijk gezegd mis ik wel extra stevige maatregelen om ze ook echt te halen. Er komen wel regels voor biobrandstoffen en steun voor schone energie, zoals wind op zee, waterstof en kernenergie. Maar de grote vraag blijft: is dit genoeg om die klimaatdoelen echt waar te maken?’
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Groningen krijgt een nieuwe fabriek die groen gas produceert uit houtafval. Kan deze innovatie de Nederlandse energietransitie echt in een hogere versnelling zetten?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de overheid 30 miljoen euro investeert in het Eemsgas-project
☑️ De techniek achter thermische vergassing
☑️ Duurzame stroom in Europa maakt enorme opmars

De gaskraan in Groningen gaat weer open, maar dit keer is het reden voor een feestje. Met een forse subsidie van 30 miljoen euro wordt in Farmsum gebouwd aan een toekomstbestendige fabriek die houtafval omzet in hoogwaardig groen gas. René Buwalda is van Perpetual Next - voor 50% aandeelhouder van Eemsgas - en hij deelt in deze uitzending de visie achter dit project. We bespreken hoe deze technologie een antwoord biedt op de enorme uitdaging om de industrie te verduurzamen zonder het elektriciteitsnet te overbelasten.

🎧 Luister ook | De klimaatlessen van Frank Holleman zijn een hit op Instagram

Hoewel de ambities voor groen gas in Nederland groot zijn, loopt de realiteit vaak achter de feiten aan. Buwalda is eerlijk over de hindernissen die we nog moeten nemen: van complexe vergunningstrajecten tot de discussie over de herkomst van biomassa. Toch is er reden tot optimisme. Door de samenwerking met grote spelers zoals Gasunie wordt groen gas volgens hem een serieuze concurrent voor fossiele brandstoffen. De fabriek in Farmsum is volgens hem dan ook pas het begin.

🎧 Luister ook | Nederlands bedrijf lanceert primeur met plantaardige vis

Europa heeft een historisch record gevestigd met het opwekken van duurzame stroom. Voor het eerst leveren zon en wind meer elektriciteit dan fossiele brandstoffen, zo blijkt uit een nieuw rapport van de bekende energiedenktank Ember. Samen waren zonnepanelen en windmolens vorig jaar goed voor 30 procent stroom. Kolen, gas en olie bleven daar met 29 procent net onder steken. De rest van onze energie kwam vooral uit kerncentrales en waterkracht. Wij scoren in Nederland vooral heel goed met de opwekking van zonne-energie.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kunnen we de oceanen redden door vis te eten die nooit heeft gezwommen? Het Nederlandse bedrijf Monkeys uit de Sea presenteert een primeur met ‘s werelds eerste naakte visfilet, op basis van plantaardige ingrediënten.

Deze aflevering in het kort:
☑️ De eerste imitatie-visfilet zonder paneermeel.
☑️ De schokkende cijfers over overbevissing
☑️ 2025 gaat de boeken in als een alarmerend warm recordjaar.

Onze oceanen zijn er beroerd aan toe. Met een overbevissing van maar liefst 70 tot 80 procent stevenen we af op een gigantisch tekort aan vis in 2050. Thijs Wullems van Monkeys by the Sea weigert lijdzaam toe te kijken en brengt een innovatie naar de studio. Hij presenteert hier namelijk de allereerste 'naakte' visfilet. Geen gepaneerde stick die smaakt naar karton, maar een product van mycoproteïnen met de echte 'flakiness' en zilte smaak van de zee, inclusief de broodnodige Omega 3-vetzuren uit algen.

🎧 Luister ook | De klimaatlessen van Frank Holleman zijn een hit op Instagram

Het bedrijf laat zien dat duurzaamheid niet saai hoeft te zijn, maar juist high-tech en smakelijk. Door gebruik te maken van reststromen van tarwe en maïs creëert Monkeys by the Sea een vezelstructuur die volgens hen zelfs de meest kritische chef-kok kan overtuigen. We bespreken waarom het zo lang heeft geduurd voordat de visvervanger zijn 'jasje' uit durfde te doen en wat de visserijlobby van deze ontwikkeling vindt. Is de consument klaar om de overstap te maken van de wilde vangst naar een filet die gebrouwen is in een lab? De tijd dringt, want de vis raakt simpelweg op.

🎧 Luister ook | Diederik Samsom: klimaatdoelen zijn nog steeds haalbaar

Ondertussen tikt de klimaatklok genadeloos door, zo benadrukt ons groene geweten Nikki Trip. De cijfers van de Europese klimaatdienst Copernicus liegen niet: de aarde warmt veel sneller op dan de modellen hadden voorspeld. We zitten inmiddels al ruim boven de kritieke grens van anderhalve graad. Een wrange paradox is dat de schonere scheepvaart, die minder luchtvervuiling uitstoot, ervoor zorgt dat de zon meer kracht heeft om de oceanen verder op te warmen. Het is een urgente oproep aan wereldleiders: stop de treuzelstand en kies voor actie voordat het ijs definitief gesmolten is.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deprimerende klimaatcijfers leiden tot steeds meer weerstand. Frank Holleman is van Fork Ranger en verleidt mensen via grappige filmpjes op Instagram tot een duurzamer leven aan de eettafel.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom klimaatcommunicatie vaak voor weerstand zorgt.
☑️ De kracht van simpele visuals en de 80/20 regel bij duurzaam eten.
☑️ Vrijwillig de echte prijs van een vliegticket betalen.

We weten inmiddels allemaal wel dat het roer om moet voor het klimaat. Maar waarom voelt het dan toch vaak als een verplichting waar we geen zin in hebben? Frank Holleman zag dat de traditionele manier van communiceren over natuur en milieu simpelweg niet werkt voor de massa. Met zijn platform Fork Ranger gooit hij het over een andere boeg. In deze aflevering duiken we in zijn succesverhaal: van complexe data naar begrijpelijke en vooral grappige Instagram-posts die mensen écht aanzetten tot verandering in hun dagelijkse eetpatroon.

🎧 Luister ook | Een duurzame economie begint met een ander financieel stelsel

De grote vraag is natuurlijk: hoe bereik je de mensen die niet dagelijks in de klimaatstatistieken duiken? Frank deelt zijn visie op wat er misgaat in de Nederlandse media en politiek als we het over groen hebben. Het gaat niet om perfectie, maar om het toegankelijk maken van de juiste keuzes. Of je nu een doorgewinterde milieuactivist bent of iemand die gewoon lekker wil eten zonder schuldgevoel, dit gesprek biedt frisse inzichten over hoe we de boodschap van de natuur weer aantrekkelijk kunnen maken voor iedereen.

🎧 Luister ook | Diederik Samsom: klimaatdoelen zijn nog steeds haalbaar

De impactpluim is deze week voor het Impact Institute. Zij introduceren nu namelijk een wereldprimeur: vrijwillig de echte prijs van een vliegticket betalen. Deze echte prijs omvat dus ook de schade aan klimaat en natuur, die nu verborgen blijft. Voor verre reizen kan dat bedrag oplopen tot wel 700 euro. Reizigers en organisaties kunnen vrijwillig bijdragen en zo de verantwoordelijkheid nemen voor hun impact. Het fonds investeert dat geld dan weer in schonere luchtvaarttechnologie en herstel van natuur en biodiversiteit.
See omnystudio.com/listener for privacy information.