Duurzaam | BNR

Door de oorlog met Iran is het landelijk crisisplan olie van kracht geworden. Olof van der Gaag (NVDE) stelt dat duurzaamheid nu de enige weg is naar onafhankelijkheid van fossiele dictaturen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ De impact van de Iran-crisis op de Nederlandse portemonnee
☑️ Waarom 1 miljoen elektrische auto's onze beste verdediging zijn.
☑️ Nationale Zaaidag komt er weer aan

Nederland bevindt zich in een lastige spagaat. Terwijl de spanningen rondom de Straat van Hormuz nog altijd niet zijn weggenomen, trilt de Nederlandse consument mee bij elke nieuwe dreiging. Olof van der Gaag is voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). Hij was afgelopen week te gast in de Kamercommissie waarin het over de toekomst van onze energierekening ging. Die noemt hij een speelbal in een mondiale flipperkast. Of het nu gaat om Poetin, Trump of het regime in Iran: zij bepalen de prijs en wij betalen de rekening. In deze aflevering onderzoeken we hoe we die regie weer in eigen hand kunnen nemen door vol in te zetten op onze eigen 'oranje-groene' energieopwekking.

🎧 Luister ook | Onze economie heeft nieuwe spelregels nodig

Toch is er een lichtpuntje in de duisternis. We zijn namelijk al een heel eind op weg; een kwart van onze energie is inmiddels duurzaam en we gebruiken aanzienlijk minder gas dan vijftig jaar geleden. Toch drijft onze economie nog grotendeels op fossiele brandstoffen en juist daar dreigt nu een tekort aan. Vandaag presenteerde het kabinet het Landelijk Crisisplan Olie. In de eerste fase merken burgers nog weinig: de overheid bereidt zich vooral voor, overlegt intensief met sectoren zoals transport en landbouw en monitort de brandstofvoorraden. In latere fases volgen mogelijk zwaardere maatregelen, zoals autoloze zondagen, lagere maximumsnelheden en minder bezorgdiensten.

🎧 Luister ook | De klimaatimpact van bommen, raketten en tanks

De impactpluim is deze week voor Tom van de Beek van The Pollinators. Met inmiddels zo’n 6.000 voedselbanken voor bijen door heel Nederland weten zij duizenden mensen in beweging te krijgen om zelf iets te doen aan biodiversiteit. Deze week is Nationale Zaaidag, een jaarlijkse actie waarbij mensen worden aangemoedigd om bloemen te zaaien. Het gaat met name om bloemen die goed zijn voor bijen en andere insecten.

🎧 Luister ook | Olie duurder, duurzaam plastic aantrekkelijker

☑️ Over het programma
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in BNR Duurzaam. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

De olieprijzen schieten omhoog en de afvalbergen groeien. Bij UBQ Materials slaan ze twee vliegen in één klap. Ze maken van ongesorteerd huisvuil een klimaatpositief alternatief voor traditioneel plastic.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Olieprijs versnelt de transitie naar duurzaam plastic
☑️ De werking van deze gepatenteerde technologie
☑️ De impactpluim is voor Vince Meens van Maeconomy

Producenten worstelen met alle geopolitieke spanningen, die de prijs van traditionele kunststoffen snel doen stijgen. UBQ Materials claimt de oplossing te hebben. In de fabriek in Bergen op Zoom wordt het 'afvoerputje' van ons afvalsysteem - van etensresten tot gemengd plastic - getransformeerd tot een hoogwaardige grondstof. Grote merken als McDonald's en Mercedes-Benz maken al gebruik van dit materiaal, dat naadloos in hun bestaande productieprocessen past. Het is een schoolvoorbeeld van hoe we onze afhankelijkheid van fossiele grondstoffen kunnen doorbreken met wat we simpelweg weggooien.

🎧 Luister ook | Onze economie heeft nieuwe spelregels nodig

De impact van deze innovatie gaat verder dan alleen het vervangen van olie. Door afval weg te houden van de stortplaats of de verbrandingsoven, wordt de uitstoot van schadelijke broeikasgassen zoals methaan voorkomen. Dit resulteert in een materiaal met een negatieve CO2-voetafdruk, wat bedrijven helpt hun klimaatdoelen sneller te halen. In deze aflevering duiken we diep in de techniek achter de reactor, de economische voordelen van prijsstabiliteit in een volatiele markt en de vraag of we hiermee eindelijk de definitieve stap zetten naar een wereld zonder schadelijk wegwerpplastic.

🎧 Luister ook | Met dit apparaat wordt groene waterstof veel goedkoper

De impactpluim is deze keer voor Vince Meens van Maeconomy. Dit platform gebruikt AI om precies in kaart te brengen welke grondstoffen er in onze gebouwen en infrastructuur zitten. ‘Hij creëert eigenlijk een soort Internet of Materials, vertelt ons groene geweten Suze Gehem. ‘Het is een digitale marktplaats waar materialen al verhandeld kunnen worden voordat een gebouw überhaupt wordt gesloopt. Zo worden oude bakstenen en balken geen puin, maar waardevolle assets voor de toekomst.’

🎧 Luister ook | De klimaatimpact van bommen, raketten en tanks

☑️ Over het programma
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in BNR Duurzaam. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Battolyser Systems en VDL Hydrogen Systems gaan samen verder als Alquion. Hun gezamenlijke wapenfeit is de Flexolyser, een apparaat dat groene waterstof eindelijk rendabel moet maken voor de zware industrie.

Deze aflevering in het kort:
☑️ VDL Hdrogen Systems en Battolyser bundelen krachten
☑️ Hun Flexolyser verlaagt kosten van groene waterstof
☑️ De impactpluim is voor Micha van Hoorn

De industriële sector moet verduurzamen. De nieuwe Flexolyser kan in die transformatie een belangrijke rol spelen, als ontbrekende schakel in de waterstofeconomie. Het apparaat fungeert als een flexibele elektrolyser die schommelingen in wind- en zonne-energie naadloos opvangt. Waar traditionele installaties vaak kampen met veiligheidsrisico’s of efficiëntieverlies bij variabele belasting, kan de Flexolyser direct aan- en uitgeschakeld worden zonder prestatieverlies. De belofte? Groene waterstof tot wel 25% goedkoper maken.

🎧 Luister ook | Onze economie heeft nieuwe spelregels nodig

Het apparaat is ontwikkeld door Battolyser Systems. Deze startup gaat voor de productie nu samen met VDL Hydrogen Systems en verandert de naam in Alquion. Met een geplande demonstratie-opstelling van 0.5 Megawatt in mei moet worden bewezen dat de technologie in een echte industriële werkomgeving standhoudt. Het uiteindelijke doel is een drastische kostenreductie naar 1.500 euro per kilowatt, wat de weg vrijmaakt voor grootschalige verduurzaming van de zware industrie. Zo hoopt het bedrijf niet alleen de CO2-uitstoot fors te verminderen, maar ook de Nederlandse maakindustrie een centrale plek te geven in de mondiale energietransitie.

🎧 Luister ook | De klimaatimpact van bommen, raketten en tanks

De impactpluim is deze week voor Micha van Hoorn, de conceptdenker die eerder aan de wieg stond van 3FM Serious Request en de Ommetje-app. Van Hoorn krijgt de pluim voor zijn inzet met de Impact Trade Fair in de Jaarbeurs, een vakbeurs waar duurzame ondernemers en bedrijven elkaar vinden om de transitie naar een toekomstbestendige economie te versnellen. ‘Het is een erkenning voor zijn talent om een duurzame mindset naar het grote publiek te brengen en positieve impact tastbaar te maken’, aldus ons groene geweten Yvette Watson.

🎧 Luister ook | Boodschappen doen zonder plastic in je mandje

☑️ Over het programma
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in BNR Duurzaam. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het economisch stelsel zit vast in een doodlopende straat van uitputting en ongelijkheid. Babette Porcelijn presenteert in haar nieuwe boek een reset van het systeem: de trias economica.

Deze aflevering in het kort:
☑️ De dieperliggende weeffouten van het kapitalistische stelsel
☑️ De scheiding van economische machten
☑️ Helen Toxopeus krijgt de impactpluim

We leven alsof we een paar planeten tot onze beschikking hebben. Maar de harde realiteit is dat de koek opraakt. In deze aflevering duiken we in de wortels van het klimaatprobleem. Babette Parcelijn legt in haar boek uit dat we niet alleen naar onze eigen voetafdruk moeten kijken, maar naar de diepere systeemlaag: de spelregels van onze economie. Het huidige neoliberale model zorgt volgens haar voor een automatische concentratie van rijkdom en macht, wat verduurzaming bijna onmogelijk maakt.

🎧 Luister ook | De klimaatimpact van bommen, raketten en tanks

Het antwoord op deze crisis is volgens Porcelijn de 'trias economica'. Geïnspireerd door de trias politica stelt zij voor om de publieke, financiële en bedrijfsmacht strikt te scheiden. Geen lobbyisten meer in de achterkamers en geen financiële sector die alleen maar stuurt op kortetermijnwinst. In haar visie krijgt de natuur eigen rechten en wordt geld weer een neutraal ruilmiddel in plaats van een machtsinstrument. De centrale vraag in deze aflevering? Hoe transformeren we de economie van een destructieve winstmachine naar een systeem dat bijdraagt aan welzijn voor iedereen, nu en in de toekomst.

🎧 Luister ook | Eindhovense innovatie helpt fabrieken van het gas af

De impactpluim is deze keer voor Helen Toxopeus, econoom aan de Universiteit van Utrecht. Ze heeft gewerkt in de banksector, bij de VN, en in Europese onderzoeksprojecten en is gespecialiseerd in hoe het vergroenen van steden en landschappen. ‘Ze creëert met de praktijk echte doorbraken hoe snel verdichtende steden wereldwijd gezond, veilig en toekomstbestendig kunnen worden ingericht’, aldus Muriel. ‘Helen heeft die stedelijke natuur echt geherpositioneerd, van kostenpost naar strategische investering. En dat is razendknap.’

🎧 Luister ook | Boodschappen doen zonder plastic in je mandje

☑️ Over het programma
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in BNR Duurzaam. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu de defensiebudgetten door het dak gaan, rijst de vraag: hoe maken we de krijgsmacht duurzaam? Staatssecretaris Derk Boswijk legt uit hoe Defensie minder afhankelijk moet worden van fossiele brandstoffen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ De energietransitie is cruciaal voor de veiligheid van onze militairen
☑️ Welke klimaatschade veroorzaken oorlogen?
☑️ Klimaatimpact grote bedrijven in kaart gebracht

De wereld staat in brand en de roep om een sterke krijgsmacht is luider dan ooit. Maar terwijl de miljarden voor nieuwe tanks en schepen over de toonbank vliegen, staat Defensie voor een enorme uitdaging: de eigen Roadmap Energietransitie. Want hoe rijm je een enorme uitbreiding met de nationale klimaatdoelen? Staatssecretaris Derk Boswijk schuift aan om uit te leggen hoe hij van een grootverbruiker van kerosine een moderne, duurzame organisatie wil maken zonder dat de slagkracht eronder lijdt.

🎧 Luister ook | Boodschappen doen zonder plastic in je mandje

Ook bespreken we de enorme ecologische schade van de conflicten die nu worden uitgevochten. Dit gaat met name om de oorlogen in Oekraïne en in het Midden-Oosten. Zo is de militaire sector wereldwijd verantwoordelijk voor naar schatting 5,5% van de totale mondiale broeikasgasuitstoot. Als het een land zou zijn, dan stond het zelfs in de top 5 van grootste vervuilers. Alleen al de eerste twee jaar van de oorlog in Oekraïne zorgden voor een extra uitstoot van zo'n 175 miljoen ton CO2-equivalent

🎧 Luister ook | Waarom oesters cruciaal zijn voor een gezonde zee

Europa heeft eigenlijk alles in huis om economisch te groeien, vooral met duurzame technologie en innovatie. Maar volgens een nieuw rapport van The Impact Economy Foundation benutten we dat nog lang niet goed genoeg. Dit instituut onderzocht 20 grote bedrijven. En wat bleek? Hun klimaatgerelateerde kosten alleen al absorberen 60% van de gerapporteerde winsten. De oplossing volgens het rapport: maak impact financieel zichtbaar en beloon bedrijven die goed bezig zijn. Want pas als duurzaamheid ook echt winstgevend wordt, kan Europa concurrerend blijven.

🎧 Luister ook | Eindhovense innovatie helpt fabrieken van het gas af

☑️ Over het programma
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Geen zweverig gedoe, wel scherpe vragen, echte cijfers en mensen die de duurzame ambities moeten uitvoeren. Van ondernemers tot wetenschappers en beleidsmakers. Je hoort hier waarom verduurzamen soms pijn doet, een investering vergt, maar wel onvermijdelijk is. En ja, er mag ook af en toe om gelachen worden.

☑️ Over de presentator
Harm Edens is presentator, schrijver en professioneel relativeringskunstenaar. Hij werd bekend met ‘Dit was het nieuws’, maar echt impact maken doet hij in BNR Duurzaam. Met dit radioprogramma probeert hij wekelijks de wereld te redden, door aandacht te schenken aan duurzame thema’s die volgens hem veel te weinig aandacht krijgen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.