GeopolitiekNu Podcast

De Amerikaanse ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro uit zijn eigen slaapkamer markeerde een nieuw tijdperk in de geopolitiek van het Westelijk Halfrond. In deze aflevering duiken Michel Michaloliákos, Rajeev Lachmipersad en Latijns-Amerika-specialist Jelle van der Wal in de achtergronden van deze ongekende interventie.
De hoofdvraag is: moet deze interventie in Venezuela gezien worden als onderdeel van het opdelen van de invloedssferen tussen de grootmachten; of juist als springplank naar hegemonie voor de VS? Wat is de werkelijke toedracht van Maduro's ontvoering?
Hoofdpunten:
👉De wedergeboorte van de Monroe-doctrine – Hoe een 19e-eeuwse doctrine onder Trump nieuw leven wordt ingeblazen, met de boodschap dat geen enkele buitenlandse mogendheid iets te zoeken heeft in "Amerika's achtertuin"
👉Olie als geopolitiek wapen – Venezuela bezit 's werelds grootste bewezen oliereserves, maar zag de productie kelderen van 5 miljoen naar nog geen miljoen vaten per dag door corruptie, verwaarlozing en sancties
👉Chavismo ten einde? – Van de linkse populariteit onder Hugo Chávez tot het autoritaire verval onder Maduro: hoe het bolivariaanse experiment implodeerde
👉Regimewisseling zonder grondtroepen – De president is ontvoerd, maar de machtsstructuren staan nog overeind. Wat betekent dit voor de toekomst van Venezuela?
👉China en Rusland buitenspel – Met Marco Rubio's uitspraak dat "geopolitieke concurrenten niets te zoeken hebben in Zuid-Amerika" lijkt de Amerikaanse greep op het continent compleet
👉De internationale rechtsorde als wasseneus – Europa worstelt tussen veroordeling en stilzwijgen, terwijl de globale zuiden toekijkt hoe het multilateralisme verder afbrokkelt

1️⃣ De Monroe-doctrine en de ontvoering (00:00:00)
2️⃣ Van Chávez naar Maduro (00:04:13)
3️⃣ Chavismo en Bolivarianisme uitgelegd (00:08:00)
3️⃣ Van olie-supermacht naar instorting (00:09:40)
4️⃣ De toekomst van Venezuela (00:10:50)
5️⃣ Staan China en Rusland definitief buitenspel? (00:16:00)
6️⃣ Cuba, Nicaragua en de Banana Wars (00:21:18)
7️⃣ Een deal van invloedssferen tussen grootmachten? (00:26:00)
8️⃣ Reacties uit Latijns-Amerika (00:34:40)
9️⃣ Europa en de internationale rechtsorde (00:40:50)

De wereld fragmenteert in blokken en Europa staat voor een cruciale keuze: buigen voor de grillen van China en de Verenigde Staten, of samen met andere multilaterale democratische middenmachten een eigen koers varen.
In deze aflevering bespreken Rajeev Lachmipersad en Michel Michaloliákos waarom 2026 hét jaar moet worden waarin de Europese Unie haar handelsverdragen met Chili, Mercosur, Indonesië, Mexico en India over de streep trekt, én alle lidstaten dit ratificeren. Want handelsverdragen zijn niet alleen economisch interessant: ze zijn de sleutel tot geopolitieke onafhankelijkheid.
Maar papieren akkoorden alleen zijn niet genoeg: zonder strategische investeringen blijven het loze beloftes. Tijd om te ontdekken hoe Europa de economische architect kan worden van een nieuwe, multipolaire wereldorde.
Kernpunten:
👉Europa moet in 2026 doorpakken met handelsverdragen: Nu China grondstoffen als geopolitiek wapen inzet en Trump tarieven heft op Europese export, is het urgenter dan ooit om minder afhankelijk te worden van zowel de Chinese fabriek als de Amerikaanse consumentenmarkt.
👉Democratische middenmachten moeten elkaar vinden: Of het nu India, Indonesië, Brazilië of Mexico is: alleen door hechter samen te werken kunnen deze landen en Europa voorkomen dat ze speelbal worden in de machtsstrijd tussen Washington en Beijing.
👉Handelsverdragen zonder investeringen zijn halve maatregelen: Europese bedrijven verliezen nu vrijwel elke aanbesteding van Chinese en Amerikaanse concurrenten: publieke garantiestellingen, subsidies voor haalbaarheidsstudies en strategische investeringsfondsen moeten dit doorbreken.
👉Het Chili-verdrag ligt al twee jaar te verstoffen: Terwijl Europa schreeuwt om lithium en koper voor de energietransitie en de defensieindustrie, hebben veertien lidstaten het verdrag nog niet geratificeerd, waaronder Nederland.
👉Indonesië is de swingstate van deze tijd: Net zoals Italië in de jaren vijftig kan Indonesië nog alle kanten op; wat Europa nu doet bepaalt of dit land van 280 miljoen mensen richting het multilateralisme kantelt of in Chinese invloedssfeer belandt.
👉India en de EU naderen een doorbraak, maar obstakels blijven: Van CO2-heffingen tot intellectueel eigendom en visumversoepeling: beide partijen hebben compromissen nodig en de geopolitieke noodzaak dwingt tot resultaat.

1️⃣ Waarom Europa van 2026 een jaar moet maken om de handelsverdragen met ander middenmachten te ratificeren ? (00:00)
2️⃣ Europa en de andere middenmachten (India, Mexico, Indonesië etc) kunnen alleen samen de VS-China strijd ontkomen (04:52)
3️⃣ Waarom vrijhandelsverdragen alleen niet genoeg zijn; deze moeten gepaard gaan met stevige gesteunde investeringen (11:21))
4️⃣ Waarom het eigenlijk onbegrijpelijk is waarom het verdrag met het grondstofrijke Chili nog volledig binnen Europa is geratificeerd (19:04)
5️⃣ Hoe zit het met de onderhandelingen tussen de EU en MERCOSUR en de blokkade van de Europese landbouwsector? (24:01)
6️⃣ De EU speelt een grote rol om Indonesië als geopolitieke swing state te doen kantelen met zijn handelsverdrag (29:31)
7️⃣ Hoe kunnen wij Europeanen een geopolitieke bondgenoot zijn van Mexico, als buur van de Verenigde staten? (35:05)
8️⃣ Groeien India en de EU eindelijk definitief stevig naar elkaar toe? (37:53)

De broederlijke selfie van Poetin en Modi vertelde de wereld één ding: het Westen is er niet in geslaagd Rusland te isoleren. Maar achter de glimlach schuilt een wanhoopsrelatie – Rusland ziet zijn wapenexport naar India halveren en grijpt naar drastische maatregelen om relevant te blijven. Tegelijkertijd staat India met de rug tegen de muur: China levert vijfde generatie straaljagers aan Pakistan, en Delhi heeft geen westerse opties.
In deze aflevering bespreken India analist Rajeev Lachmipersad en Michel Michaloliákos de nucleaire onderzeeërdeal, het straaljagersdillema en waarom de Noordpool opeens cruciaal wordt voor New Delhi.
De vraag is: kan Europa nog concurreren, of kijkt het machteloos toe?

👉De selfie als geopolitiek statement – Poetin wilde laten zien dat Rusland niet te isoleren is; Modi stuurde een boodschap naar Washington dat India zaken doet met wie het wil, ondanks de 25% straftarieven van Trump.
👉Ruslands dalende wapenrelevantie – Het Russische aandeel in Indiase wapenimporten is gekelderd van 72% (2010-2014) naar slechts 36% (2020-2024), terwijl Frankrijk en Israël oprukken; Moskou vecht om relevant te blijven.
👉De nucleaire onderzeeërdeal als opleidingsinvestering – India least voor 2 miljard dollar een Russische Akula-klasse onderzeeër, niet om te gebruiken, maar om personeel te trainen voor de eigen nucleaire onderzeeërvloot van de toekomst.
👉China dwingt India's hand met vijfde generatie straaljagers – Peking levert en least zijn modernste J-35 straaljagers aan Pakistan, waardoor India gedwongen wordt bij Rusland aan te kloppen voor de Sukhoi-57 én gezamenlijke productie met technologieoverdracht.
👉De Noordpool als nieuw geopolitiek strijdtoneel – Via het RELOS-akkoord krijgt India toegang tot veertig Russische Arctische havens, cruciaal voor grondstoffen en handelsroutes nu het poolijs smelt en China daar al miljarden investeert.
👉Europa staat voor een dilemma – India wil de EU als "geopolitiek volwassen" partner, maar zolang Europa geen vijfde generatie straaljagers kan leveren en Rusland wél, blijft Moskou een noodzakelijke optie voor New Delhi.

1️⃣ Wat legde de Poetin-Modi selfie bloot en de rol van een nucleaire onderzeeër? (00:00)
2️⃣ Wat is de Russische noodzaak van het zijn van een betrouwbare defensiepartner? (10:03)
3️⃣ Hoe zit het met de vijfde generatie straaljagerdeal tussen Rusland en India? (17:03)
4️⃣ Is er ruimte voor een verdere intensivering van de India-Rusland handel? (26:19)
5️⃣ Hoe de Arctische geopolitieke strijd de India-Rusland relatie versterkt (32:01)
6️⃣ De ware staat van de Russische economie (38:57)
7️⃣ Wat betekent de intensivering van India-Rusland relatie voor de India-EU relatie? (46:21)

De Verenigde Staten hebben met hun nieuwe National Security Strategy definitief gebroken met decennia van strategisch partnerschap met Europa. In deze aflevering ontleden Rajeev en Michel dit document, dat meer leest als een ideologisch manifest dan als een klassieke veiligheidsstrategie. Van de terugkeer van de 19e-eeuwse Monroe-doctrine tot de innige verstrengeling tussen Big Tech en Trumps geopolitiek – de gevolgen voor Europa zijn ingrijpend. De boodschap is helder: Amerika ziet Europa niet langer als gelijkwaardige partner, maar als potentiële vazal die uit elkaar gespeeld kan en moet worden.
De vraag is nu: wat moet Europa doen om permanente afhankelijkheid te voorkomen?

👉 De National Security Strategy is primair een ideologisch pleidooi – Het document leest meer als een verlengstuk van het MAGA-partijprogramma dan als een traditionele veiligheidsstrategie, met opvallend veel aandacht voor thema's als massamigratie en het "redden van de Europese beschaving."
👉 Trumps geopolitiek is volledig verweven met Big Tech belangen– Big Tech ondernemingen laten Trump Amerikaanse geopolitieke machtsinstrumenten inzetten als middel om politieke druk uit te oefenen in Europa en elders.
👉 De VS heroriënteert zich in de strijd tegen China – Hoewel de Indo-Pacific als cruciaal wordt erkend, mist het document een duidelijke strategie om bondgenoten te ondersteunen, wat landen als Japan en Zuid-Korea onzeker maakt over Amerikaanse betrouwbaarheid.
👉 Europa moet uit elkaar gespeeld worden – Cultureel-nationalisme dient als breekijzer: de VS steunt actief politieke krachten die de EU willen verzwakken, terwijl bilaterale deals boven Europese eenheid worden gesteld.
👉 Europa moet nu handelen om vazalstatus te voorkomen – De remedie: de NAVO "Europeaniseren" door Europees leiderschap te nemen, massaal investeren in defensie én civiele industrie, en nauwe samenwerking opbouwen met democratische middenmachten als Japan, Australië, India en Brazilië.

1️⃣ De National Security Strategy is eerder een ideologisch pleidooi (00:00)
2️⃣ Hoe de Monroe-doctrine van Latijns-Amerika weer een Amerikaans achtertuin tracht te maken (04:13)
3️⃣ Deze MAGA strategie is een voorbode van intensievere bemoeienis in interne Europese politiek (08:52)
4️⃣ De Amerikaanse Big Tech is één op één verweven met Amerikaanse geopolitiek onder Trump (13:29)
5️⃣ De VS is zich aan het heroriënteren in zijn strijd tegen China (19:08)
6️⃣ Hoe Europa uit elkaar gespeeld dient te worden, met (cultureel-)nationalisme als breekijzer hiervoor (25:51)
7️⃣ Wat moet Europa NU doen om permanente vazalstatus te voorkomen (34:00)

ASML is uitgegroeid tot een van de meest strategische bedrijven ter wereld, en daarmee ook een van de meest omstreden. In deze aflevering spreken we met journalist Diederik Baazil over zijn boek De belangrijkste machine ter wereld, waarin hij uitlegt hoe de Veldhovense chipmachinefabrikant ongewild verwikkeld raakte in een grote geopolitieke machtsstrijd tussen de VS en China.
We bespreken hoe ASML zijn unieke positie heeft opgebouwd, waarom Nederland en Europa zo lang aan de zijlijn bleven staan, en wat dit alles betekent voor de toekomst van het bedrijf én onze technologische soevereiniteit.
👉 Hoe ASML zijn ongeëvenaarde wereldwijde toppositie in de chipindustrie heeft weten te veroveren
👉 Waarom het bedrijf klem zit tussen de technologische ambities van China en de exportbeperkingen vanuit Washington
👉 De moeizame relatie tussen Den Haag en het Witte Huis rondom de ASML-kwestie
👉 Hoe ASML functioneert als 'platform-onderneming' met een complexe internationale toeleveringsketen
👉 De visie en cultuur binnen ASML zelf, en hoe medewerkers aankijken tegen de geopolitieke storm om hen heen

1️⃣ Waarom juist nu dit boek over de geopolitieke positie van ASML? (00:00)
2️⃣ Hoe heeft ASML zijn wereldwijde toppositie weten te bemachtigen? (04:55)
3️⃣ ASML is gevangen in de geopolitieke strijd tussen de VS en China (08:47)
4️⃣ De reactieve houding van Nederland en de EU (15:01)
5️⃣ Hoe ziet de 'supply chain' van ASML als 'platform-onderneming' eruit? (21:33)
6️⃣ Het geruzie tussen het Torentje en het Witte Huis (25:07)
7️⃣ Welke missie, cultuur en toekomstvisie is er binnen ASML? (28:34)
8️⃣  Hoe denkt men binnen ASML over de geopolitieke strijd aangaande hun organisatie? (34:04)

Diederik Baazil is journalist voor het Financieel Dagblad en de Groene Amsterdammer. Zijn recentste boek, dat hij schreef met Cagan Koc, "De belangrijkste machine ter wereld; Hoe ASML verwikkeld raakte in een internationale machtsstrijd" is te bestellen via:
https://www.bol.com/nl/nl/p/de-chipmachine-van-asml/9300000228932034/