GeopolitiekNu Podcast

In deze aflevering van GeopolitiekNu schuiven twee HIG Azië analisten aan tafel: hoogleraar Koreastudies Remco Breuker en japanoloog en sinoloog Casper Wits. Samen bespreken zij hoe de democratieën in Japan, Zuid-Korea en Taiwan onder druk staan van binnenuit én van buitenaf.
De terugtrekking van de Verenigde Staten als betrouwbare veiligheidspartner, een steeds assertiever China dat zijn eigen legertop zuivert, en diepgewortelde historische trauma's die samenwerking bemoeilijken maken het speelveld in Oost-Azië complexer dan ooit. Toch zijn er hoopvolle tekenen. De pragmatische toenadering tussen Seoul en Tokio, de groeiende internationale erkenning van Taiwans belang en het besef dat democratische middenmachten samen sterker staan dan alleen.

Kernpunten:
👉 De democratie in Oost-Azië staat op drie fronten onder druk: Binnenlandse erosie, groeiende autocratische dreiging van China en Rusland, en het wegvallen van de VS als betrouwbare partner..
👉 Samenwerking tussen Japan en Zuid-Korea is noodzakelijk maar fragiel: Economisch en militair hebben ze elkaar hard nodig, maar koloniaal trauma en politiek nationalisme blijven de toenadering bemoeilijken.
👉 China's militaire zuiveringen maken de regio onvoorspelbaarder: De legertop is weggezuiverd en daarmee is de slagkracht verzwakt, maar het risico op een onbezonnen militair avontuur richting Taiwan groeit juist.
👉 Democratische middenmachten moeten zich verenigen; Zonder Amerikaanse paraplu overleven Japan, Zuid-Korea en Taiwan alleen samen. Europa moet daarbij als democratisch middenmacht lotsgenoot zich ook aan committeren.

1️⃣ De drievoudige strijd om de Oost-Aziatische democratie: binnenlandse erosie, regionale autocratische druk en het wegvallen van Amerika als democratische partner (00:00:00)
2️⃣ De Japanse heroriëntatie in defensie en lobby in Washington (00:03:30)
3️⃣ Kwetsbaarheid van Japanse en Zuid-Koreaanse vaarroutes langs Taiwan (00:06:00)
4️⃣ Zuid-Korea heeft China nodig om Noord-Korea in toom te houden, terwijl de VS juist China als rivaal ziet (00:08:00)
5️⃣ Zuid-Koreaanse politiek misbruik van anti-Japanse sentimenten en waarom samenwerking met Japan zo moeizaam blijft (00:09:30)
6️⃣ Waarom Japan van alle Oost-Aziatische democratieën het minst ontvankelijk is voor autoritaire alternatieven (00:11:00)
7️⃣ Pragmatisme en drumstellen: toenadering onder de Zuid-Koreaanse premier Lee en de Japanse premier Takaichi (00:13:000
8️⃣ Chinees anti-Japans nationalisme en de zuivering van de legertop (00:22:00)
9️⃣ Taiwan onder druk: van buitenaf én van binnenuit (00:33:00)
🔟 HIG opinie: India's perspectief & het meervoud van middenmacht is supermacht (00:36:00)

Op 26 januari 2026, tijdens de Republic Day in India (viering van de grondwet en de democratie), ondertekenden de EU en India wat Ursula von der Leyen the mother of all deals noemde. Twee miljard mensen, een kwart van de wereldeconomie, kiezen ervoor tot 96,6% van de onderlinge industriële tarieven af te schaffen. Het is het meest vergaande handelsverdrag dat de EU ooit sloot. Geen enkel ander land/handelsblok kreeg van India de markttoegang die Europa nu ontvangt.
Maar dit is meer dan een handelsdeal. In een wereld waarin de grootmachten VS en China en regionale machten zoals Rusland het multilateralisme actief onder druk zetten, kiezen twee middenmachten ervoor om samen op te trekken. Waar India de EU jaren geleden nog wegzette als loopjongen van Washington, wordt Europa nu erkend als een groeiend soevereine geopolitieke partner. Dat is de echte doorbraak: niet alleen vrije handel, maar geopolitiek vertrouwen tussen een beschaving en een continent.

Kernpunten:
👉 Ongekende vrije markt: De tweede (EU) en vierde (India) economie ter wereld verenigen twee miljard mensen en een kwart van de wereldeconomie, met de afschaffing van tot 96,6% van de industriële tarieven.
👉 Geopolitieke verbroedering: Onder druk van de VS en China herkennen de EU en India een gedeeld lot en erkennen zij elkaar als gelijkwaardige, soevereine partners.
👉 Co-creatie in plaats van enkel produceren: India wil geen nieuw China worden en enkel een supply chain partner, maar een value chain partner: samen ontwerpen, samen produceren en samen kennis creëren, met sterke bescherming van intellectueel eigendom.
👉 De deal is het begin, niet het einde: Het handelsverdrag schept het kader voor toekomstige intensivering van de relatie. Het zal aangevuld worden met strategische investeringen, een investeringsverdrag en defensiesamenwerking.

1️⃣ Omvang van het verdrag en eerste reacties in India en Europa (00:00:00)
2️⃣ India's perceptieomslag: van achterdocht naar erkenning van de EU als onafhankelijke partner (00:04:00)
3️⃣ Arbeidsintensieve industrie, farmacie, elektronica en IT-talent als grote winnaars (00:07:00)
4️⃣ Kapitaal, consumentenmarkt en technologie als strategische Europese hefbomen (00:10:00)
5️⃣ Bescherming tegen nationalisatie, dubbele belasting en harmonisatie van investeringsregels (00:13:00)
6️⃣ Unieke toegang tot India's financiële sector en de explosieve groei van de middenklasse (00:17:00)
7️⃣ Van supply chain naar value chain en India's ambitie om co-designer te worden (00:25:00)
8️⃣ Defensiesamenwerking en de schaduw van Rusland (00:28:00)
9️⃣ Niet alleen vrijhandel, maar ook arbeidsstandaarden, milieu waarborgen, klimaatsamenwerking en zelfs vrouwenemancipatie worden meegenomen (00:32:00)
🔟 HIG opinie: De coalitie van middenmachten is de enige weg naar stabiele strategische afhankelijkheid (00:37:00)

De Amerikaanse ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro uit zijn eigen slaapkamer markeerde een nieuw tijdperk in de geopolitiek van het Westelijk Halfrond. In deze aflevering duiken Michel Michaloliákos, Rajeev Lachmipersad en Latijns-Amerika-specialist Jelle van der Wal in de achtergronden van deze ongekende interventie.
De hoofdvraag is: moet deze interventie in Venezuela gezien worden als onderdeel van het opdelen van de invloedssferen tussen de grootmachten; of juist als springplank naar hegemonie voor de VS? Wat is de werkelijke toedracht van Maduro's ontvoering?
Hoofdpunten:
👉De wedergeboorte van de Monroe-doctrine – Hoe een 19e-eeuwse doctrine onder Trump nieuw leven wordt ingeblazen, met de boodschap dat geen enkele buitenlandse mogendheid iets te zoeken heeft in "Amerika's achtertuin"
👉Olie als geopolitiek wapen – Venezuela bezit 's werelds grootste bewezen oliereserves, maar zag de productie kelderen van 5 miljoen naar nog geen miljoen vaten per dag door corruptie, verwaarlozing en sancties
👉Chavismo ten einde? – Van de linkse populariteit onder Hugo Chávez tot het autoritaire verval onder Maduro: hoe het bolivariaanse experiment implodeerde
👉Regimewisseling zonder grondtroepen – De president is ontvoerd, maar de machtsstructuren staan nog overeind. Wat betekent dit voor de toekomst van Venezuela?
👉China en Rusland buitenspel – Met Marco Rubio's uitspraak dat "geopolitieke concurrenten niets te zoeken hebben in Zuid-Amerika" lijkt de Amerikaanse greep op het continent compleet
👉De internationale rechtsorde als wasseneus – Europa worstelt tussen veroordeling en stilzwijgen, terwijl de globale zuiden toekijkt hoe het multilateralisme verder afbrokkelt

1️⃣ De Monroe-doctrine en de ontvoering (00:00:00)
2️⃣ Van Chávez naar Maduro (00:04:13)
3️⃣ Chavismo en Bolivarianisme uitgelegd (00:08:00)
3️⃣ Van olie-supermacht naar instorting (00:09:40)
4️⃣ De toekomst van Venezuela (00:10:50)
5️⃣ Staan China en Rusland definitief buitenspel? (00:16:00)
6️⃣ Cuba, Nicaragua en de Banana Wars (00:21:18)
7️⃣ Een deal van invloedssferen tussen grootmachten? (00:26:00)
8️⃣ Reacties uit Latijns-Amerika (00:34:40)
9️⃣ Europa en de internationale rechtsorde (00:40:50)

De wereld fragmenteert in blokken en Europa staat voor een cruciale keuze: buigen voor de grillen van China en de Verenigde Staten, of samen met andere multilaterale democratische middenmachten een eigen koers varen.
In deze aflevering bespreken Rajeev Lachmipersad en Michel Michaloliákos waarom 2026 hét jaar moet worden waarin de Europese Unie haar handelsverdragen met Chili, Mercosur, Indonesië, Mexico en India over de streep trekt, én alle lidstaten dit ratificeren. Want handelsverdragen zijn niet alleen economisch interessant: ze zijn de sleutel tot geopolitieke onafhankelijkheid.
Maar papieren akkoorden alleen zijn niet genoeg: zonder strategische investeringen blijven het loze beloftes. Tijd om te ontdekken hoe Europa de economische architect kan worden van een nieuwe, multipolaire wereldorde.
Kernpunten:
👉Europa moet in 2026 doorpakken met handelsverdragen: Nu China grondstoffen als geopolitiek wapen inzet en Trump tarieven heft op Europese export, is het urgenter dan ooit om minder afhankelijk te worden van zowel de Chinese fabriek als de Amerikaanse consumentenmarkt.
👉Democratische middenmachten moeten elkaar vinden: Of het nu India, Indonesië, Brazilië of Mexico is: alleen door hechter samen te werken kunnen deze landen en Europa voorkomen dat ze speelbal worden in de machtsstrijd tussen Washington en Beijing.
👉Handelsverdragen zonder investeringen zijn halve maatregelen: Europese bedrijven verliezen nu vrijwel elke aanbesteding van Chinese en Amerikaanse concurrenten: publieke garantiestellingen, subsidies voor haalbaarheidsstudies en strategische investeringsfondsen moeten dit doorbreken.
👉Het Chili-verdrag ligt al twee jaar te verstoffen: Terwijl Europa schreeuwt om lithium en koper voor de energietransitie en de defensieindustrie, hebben veertien lidstaten het verdrag nog niet geratificeerd, waaronder Nederland.
👉Indonesië is de swingstate van deze tijd: Net zoals Italië in de jaren vijftig kan Indonesië nog alle kanten op; wat Europa nu doet bepaalt of dit land van 280 miljoen mensen richting het multilateralisme kantelt of in Chinese invloedssfeer belandt.
👉India en de EU naderen een doorbraak, maar obstakels blijven: Van CO2-heffingen tot intellectueel eigendom en visumversoepeling: beide partijen hebben compromissen nodig en de geopolitieke noodzaak dwingt tot resultaat.

1️⃣ Waarom Europa van 2026 een jaar moet maken om de handelsverdragen met ander middenmachten te ratificeren ? (00:00)
2️⃣ Europa en de andere middenmachten (India, Mexico, Indonesië etc) kunnen alleen samen de VS-China strijd ontkomen (04:52)
3️⃣ Waarom vrijhandelsverdragen alleen niet genoeg zijn; deze moeten gepaard gaan met stevige gesteunde investeringen (11:21))
4️⃣ Waarom het eigenlijk onbegrijpelijk is waarom het verdrag met het grondstofrijke Chili nog volledig binnen Europa is geratificeerd (19:04)
5️⃣ Hoe zit het met de onderhandelingen tussen de EU en MERCOSUR en de blokkade van de Europese landbouwsector? (24:01)
6️⃣ De EU speelt een grote rol om Indonesië als geopolitieke swing state te doen kantelen met zijn handelsverdrag (29:31)
7️⃣ Hoe kunnen wij Europeanen een geopolitieke bondgenoot zijn van Mexico, als buur van de Verenigde staten? (35:05)
8️⃣ Groeien India en de EU eindelijk definitief stevig naar elkaar toe? (37:53)

De broederlijke selfie van Poetin en Modi vertelde de wereld één ding: het Westen is er niet in geslaagd Rusland te isoleren. Maar achter de glimlach schuilt een wanhoopsrelatie – Rusland ziet zijn wapenexport naar India halveren en grijpt naar drastische maatregelen om relevant te blijven. Tegelijkertijd staat India met de rug tegen de muur: China levert vijfde generatie straaljagers aan Pakistan, en Delhi heeft geen westerse opties.
In deze aflevering bespreken India analist Rajeev Lachmipersad en Michel Michaloliákos de nucleaire onderzeeërdeal, het straaljagersdillema en waarom de Noordpool opeens cruciaal wordt voor New Delhi.
De vraag is: kan Europa nog concurreren, of kijkt het machteloos toe?

👉De selfie als geopolitiek statement – Poetin wilde laten zien dat Rusland niet te isoleren is; Modi stuurde een boodschap naar Washington dat India zaken doet met wie het wil, ondanks de 25% straftarieven van Trump.
👉Ruslands dalende wapenrelevantie – Het Russische aandeel in Indiase wapenimporten is gekelderd van 72% (2010-2014) naar slechts 36% (2020-2024), terwijl Frankrijk en Israël oprukken; Moskou vecht om relevant te blijven.
👉De nucleaire onderzeeërdeal als opleidingsinvestering – India least voor 2 miljard dollar een Russische Akula-klasse onderzeeër, niet om te gebruiken, maar om personeel te trainen voor de eigen nucleaire onderzeeërvloot van de toekomst.
👉China dwingt India's hand met vijfde generatie straaljagers – Peking levert en least zijn modernste J-35 straaljagers aan Pakistan, waardoor India gedwongen wordt bij Rusland aan te kloppen voor de Sukhoi-57 én gezamenlijke productie met technologieoverdracht.
👉De Noordpool als nieuw geopolitiek strijdtoneel – Via het RELOS-akkoord krijgt India toegang tot veertig Russische Arctische havens, cruciaal voor grondstoffen en handelsroutes nu het poolijs smelt en China daar al miljarden investeert.
👉Europa staat voor een dilemma – India wil de EU als "geopolitiek volwassen" partner, maar zolang Europa geen vijfde generatie straaljagers kan leveren en Rusland wél, blijft Moskou een noodzakelijke optie voor New Delhi.

1️⃣ Wat legde de Poetin-Modi selfie bloot en de rol van een nucleaire onderzeeër? (00:00)
2️⃣ Wat is de Russische noodzaak van het zijn van een betrouwbare defensiepartner? (10:03)
3️⃣ Hoe zit het met de vijfde generatie straaljagerdeal tussen Rusland en India? (17:03)
4️⃣ Is er ruimte voor een verdere intensivering van de India-Rusland handel? (26:19)
5️⃣ Hoe de Arctische geopolitieke strijd de India-Rusland relatie versterkt (32:01)
6️⃣ De ware staat van de Russische economie (38:57)
7️⃣ Wat betekent de intensivering van India-Rusland relatie voor de India-EU relatie? (46:21)