Op z’n Kop!

In het coalitieakkoord wordt de lokale democratie nauwelijks genoemd, steeds meer besluiten worden genomen in regionale samenwerkingsverbanden en steeds minder mensen willen gemeenteraadslid worden vanwege de hoge werkdruk en de angst voor intimidatie. Kortom: de lokale democratie staat onder druk. Heeft het stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen morgen dan nog wel zin?

In deze aflevering van Op Z’n Kop gaan Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen hierover in gesprek met hoogleraar decentrale overheden Geerten Boogaard van de Universiteit Leiden. Boogaard maakt zich zorgen over de staat van de lokale democratie. Hoe kan de lokale democratie versterkt worden? Hoe voorkom je dat protesten rond azc’s en windturbines buiten het systeem terechtkomen? En wat moet er fundamenteel veranderen om de lokale democratie te redden? Luister mee en oordeel zelf!

Het Europees Parlement heeft ingestemd met een strengere terugkeerwet voor asielzoekers. Uitgeprocedeerde asielzoekers moeten sneller kunnen worden uitgezet en landen krijgen meer mogelijkheden om mensen langer in detentie te houden en terug te sturen via zogenoemde ‘terugkeerhubs’ buiten de EU. In Op z’n Kop! gaan Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen hierover in gesprek met Europarlementariër Marieke Ehlers (PVV).

Ehlers onderhandelde namens de fractie Patriotten voor Europa mee over de wet en is tevreden met het resultaat, al kan het volgens haar altijd nog strenger. Wat opviel is dat een compromisvoorstel van VVD-Europarlementariër Malik Azmani, gesteund door centrumpartijen, het niet haalde. Tijdens de verkiezingen beloofde de VVD in Nederland een strenger asielbeleid. Minder procedures, sneller uitzetten, meer grip op migratie. Maar nu het erop aan kwam in Brussel, treuzelde de VVD net zo lang tot ze rechts werden ingehaald.

Rick en Marianne spreken ook even met Sander Smit, fractieleider van de BBB in de EU die vanavond bekend maakt dat zijn partij breekt met Ursula von der Leyen. Smit en zijn BBB-collega Jessika van Leeuwen sluiten zich aan bij de rechts-conservatieve ECR-fractie. Aanleiding voor de breuk is de straf die de BBB'ers opgelegd kregen nadat zij een motie van wantrouwen tegen Von der Leyen steunden. „Dit vormde de druppel. Wij laten ons niet het zwijgen opleggen”, zegt Sander Smit. Luister mee en oordeel zelf!

In Op z’n Kop! spreken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen met twee lokale politici over de naderende gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Een van de gasten is Ralf Sluijs van de lokale partij Hart voor Den Haag. Sluijs zet zich in voor een gemeente die ondernemers ondersteunt in plaats van belemmert, met aandacht voor economie, horeca en leefbaarheid. De andere gast is Lennart van der Linden van de lokale partij Echt Voor Barendrecht. Als fractievoorzitter van EVB pleit Van der Linden voor behoud van lokale autonomie en een doelgerichte, transparante besteding van de gemeentebegroting.

Samen bespreken zij de centrale vraag: in hoeverre is er nog sprake van lokale democratie wanneer landelijke keuzes en beleidsfouten bij gemeenten terechtkomen? Door beleid uit Den Haag ervaren lokale bestuurders steeds minder handelingsruimte. Is de gemeenteraad nog daadwerkelijk aan zet, of is de lokale politiek vooral het verlengstuk van Den Haag geworden? Luister mee en oordeel zelf!

In deze aflevering van Op z’n Kop! spreken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen met Remco de Boer, onderzoeker, adviseur en publicist op het gebied van de energietransitie. De Boer heeft een kritische, data-gedreven blik op duurzaamheidsbeleid en de haalbaarheid van energiedoelen. Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur komen grote onderwerpen zoals de overbelasting van het elektriciteitsnetwerk en plannen voor verduurzaming weer op het bordje bij de burger. Het draagvlak onder aanvankelijk goed geaccepteerde plannen rondom de energietransitie wordt steeds kleiner. Zijn we niet te ver doorgegaan in de klimaatplannen? En wat is het alternatief? Luister mee en oordeel zelf!

In Op z’n Kop! gaan Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen in gesprek met BBB-fractievoorzitter Caroline van der Plas. De regeringsperiode van de BBB loopt ten einde. Vanaf 23 februari treedt een nieuw minderheidskabinet van D66, VVD en CDA aan en verhuist de BBB naar de oppositiebanken. Maar wat heeft regeringsdeelname de BBB nu écht opgeleverd? Grote doorbraken bleven uit. Lag dat aan tegenwerking in Den Haag, of is het politieke onwil? En belangrijker: kunnen oplossingen nog uit de politiek komen, of is Den Haag een speelveld van machtsspelletjes en achterkamertjes geworden? Luister mee en oordeel zelf!