In het defensief

Voor ondernemer en Ingenieur van het Jaar 2026 Martijn Otten voelt het alsof Nederland weer 'in de jaren dertig' zit. Om te voorkomen dat ons land, net als toen, in een wereldoorlog belandt, steekt de vader van een jong gezin bijna al zijn vrije uren in de hulp aan Oekraïne. Hij wil er alles aan doen om te zorgen dat Kyiv standhoudt in de zware oorlog tegen Rusland.
In deze aflevering van de podcast 'In het Defensief' praten we met Otten over de 'Aquadrone', die hij met een team van andere, technisch onderlegde vrijwilligers ontwikkelde. Dit is een onbemand bootje waarmee het Oekraïense leger veilig de rivier de Dnjepr kan oversteken om troepen aan de overkant te bevoorraden en gewonden in veiligheid te brengen.
Dit deed Otten namens de stichting Protect Ukraine. De productie van de Aquadrone wordt betaald uit donaties en het bootje gaat gratis naar Oekraïne, zegt hij in de podcast.
Otten leidt in het dagelijks leven de onderneming AV Flexologic, die machines maakt voor het bedrukken van drinkpakken en chipszakken. Het familiebedrijf levert aan zo'n 120 landen.
Gecombineerd met zijn werk voor Oekraïne is Otten 'authentiek', heeft hij 'brede technische diepgang' en 'koppelt hij ondernemerschap aan maatschappelijke verantwoordelijkheid,' aldus het juryrapport van de Prins Friso Ingenieursprijs. Die kreeg hij vorige maand in aanwezigheid van prinses Beatrix uit handen van prinses Mabel. Daardoor mag hij zich Ingenieur van het Jaar 2026 noemen.
Otten maakt in de podcast bekend dat Protect Ukraine nu zeven anti-Shahed-teams in het belegerde land uitrust met mobiele infrastructuur om de gevaarlijke Russische drones van Iraanse makelij uit de lucht te halen. De kosten zijn 70.000 euro per team voor onder meer een bestelbus, antenne, gebruik van satellietsysteem Starlink, een computer en generator. 'Gemiddeld per aanval worden per team zeven Shaheds neergehaald,' aldus Otten. 'Recent heeft de stichting weer tien bestelbussen gebracht voor de volgende tien teams.'

Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tijdje geleden schreeft PwC een rapport over de groeiende defensie-uitgaven en de kansen die er daardoor zijn voor de Nederlandse maakindustrie. Volgens PwC komt er de komende vijf jaar 41 miljard euro beschikbaar voor die industrie, maar alleen als bepaalde problemen worden opgelost.
Inmiddels zijn er steeds meer bedrijven die elkaar weten te vinden om samen te werken of clusters te vormen. ... maar er zijn uiteraard nog genoeg uitdagingen. Te gast is t Bastiaan Oomens, partner van PwC-Strategy&.

Eén van de grootste knelpunten is financiering: voorfinanciering is vaak noodzakelijk om productie op te schalen, maar blijkt in de praktijk lastig rond te krijgen. Verbetering, zegt Oomens, zou kunnen komen door meer ‘smeerolie’ vanuit partijen als InvestNL en Europese fondsen, die juist in deze vroege fase risico’s kunnen helpen opvangen.
Daarnaast vormen veiligheidscontroles en personeelstekorten serieuze obstakels. De noodzakelijke veiligheidsmaatregelen brengen kosten met zich mee, wat vooral voor kleinere bedrijven een probleem is. Er ontstaat daarmee een klassiek kip-ei-dilemma: zonder de juiste controles is financiering moeilijk te verkrijgen, maar zonder financiering ontbreekt het geld om die controles op te zetten. Tegelijkertijd kampen veel bedrijven met een tekort aan geschikt personeel. Volgens Oomens is van groot belang om de bestaande Nederlandse industriële basis te benutten, zodat beschikbare kennis en capaciteit effectiever kunnen worden ingezet voor de groeiende vraag vanuit de defensiesector.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lange tijd was de Europese Investeringsbank (EIB) niet geïnteresseerd in investeren in defensie, dat zou de AAA-status van de bank namelijk in gevaar brengen. De tijden zijn inmiddels veranderd, en de de EIB heeft van zijn aandeelhouders, de 27 EU-landen, te horen gekregen dat het veel meer moet doen aan defensie. Daarvoor heeft het de leenvoorwaarden flink versoepeld. Weten bedrijen de bank daardoor ook beter te vinden? Dat vragen we in deze aflevering aan Robert de Groot, vice-president van de EIB.

De Groot ging na zijn aantreden eigenhandig op ‘roadshow’ langs defensieministeries, de industrie en kennisinstellingen om de EIB als defensiefinancier te vergroten. Met succes, want de EIB verstrekt steeds meer leningen aan de sector. 'Dat is de afgelopen twee jaar in een stroomversnelling geraakt', zegt De Groot. Waar de bank in 2022 en 2023 nog zo'n twee miljard euro per jaar aan defensie leende, was het dat vorig jaar 4 miljard euro. De Groot verwacht verdere groei van dat bedrag.

Nog steeds mag de bank niet in wapens en munitie investeren. Geen probleem, volgens de Groot. 'Dat doen andere mensen wel'. Op die manier kan de EIB zich volgens hem blijven focussen op bijvoorbeeld grote projecten in de infrastructuur, of andere projecten waar andere investeerders niet genoeg geld voor vrij kunnen maken.

Belangrijk is volgens de Groot wel Europese samenwerking, 'alleen kunnen we het niet, dat moeten we erkennen, maar samen kunnen we het wel'. Daarbij is het volgens de vice-president niet nodig om verschillen uit te effenen ('In Roemenië zijn de eisen anders dan in Ierland'), maar Europa is vele malen sterker als de industrie samenwerkt.

Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa is nog lang niet klaar voor een gewapend conflict. De bezuinigingen op de strijdkrachten van het continent waren sinds het einde vande Koude Oorlog zo drastisch dat de Europese legers daarvan nog verre van bekomen zijn. Zelfs nu nog, ook al gaan de defensiebudgetten inmiddels al weer enige jaren flink omhoog.
Die waarschuwing geeft Mart de Kruif af in deze editie van de podcast ‘In het defensief'. De oud-Commandant der Landstrijdkrachten verzucht spottend dat je een krijgsmacht ‘in één dag kunt afbreken’ door gewoon alle militairen te ontslaan, de kazernes te sluiten en het materieel af te stoten. Maar het opbouwen van een strijdmacht kost veel meer tijd, weet hij. ‘Zeker één tot twee jaar', zegt hij. Als het al niet veel meer is.
Die tijd is er amper, nu de Russische dreiging alsmaar toeneemt. Om de versterking van de militaire capaciteiten te versnellen, is het volgens de voormalige landmachtbaas dan ook zaak dat de krijgsmacht en de defensie-industrie de handen snel ineen slaan. ‘Defensie moet de deuren opengooien’, vindt hij. Kennisinstellingen en de industrie moeten als het ware ‘live’ kunnen meekijken met de ontwikkelingen aan het front in Oekraïne, zodat ze daarop meteen kunnen inspelen met innovaties.
Volgens De Kruif denkt defensie, waar hij zelf het grootste deel van zijn carrière doorbracht, nog te weinig innovatief. ‘De industrie moet heel goed weten wat defensie wil. De krijgsmacht moet daarvoor écht anders gaan werken en gaan denken in effecten, in wat er nodig is op het slagveld.’ De industrie kan daarmee aan de slag in plaats van dat het leger, zoals tot voor kort, precies uitschrijft wat voor boot, vliegtuig of voertuig het wil en waar alle knopjes moeten zitten. En dan jaren gaat zitten wachten tot het desbetreffende materieel klaar is.
De Kruif denkt wel dat de huidige landmachtleiding daarvan doordrongen is. Hij prijst het zondag bekend geworden besluit van de Commandant der Strijdkrachten om zo snel mogelijk tot 1200 drone- en counterdrone-experts aan te nemen en die aan alle legereenheden toe te voegen. Dat is volgens De Kruif een duidelijk geleerde les van de oorlogen in Oekraïne en Iran die naar meer smaakt.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het netwerk van brandstofleidingen van het Navo-bondgenootschap is zwaar verouderd. Dit zogeheten Central Europe Pipeline System ligt slechts in twaalf van de in totaal 30 Europese landen en stopt nog altijd bij de grenzen van het voormalige Oostblok. Dat moet anders, zo zegt directeur Willem-Henk Streekstra van de Vereniging van Nederlandse Tankopslagbedrijven (Votob) in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. De oorlog in Iran laat volgens hem het belang van een soepele olieaanvoer zien.
Streekstra kan zich vinden in de wens van Polen en Roemenië, die oproepen hen aan te sluiten op Central Europe Pipeline System (CEPS). CEPS kan in het geval van een oorlog op Navo-grondgebied militaire basis van olie en gas voorzien. Op dit moment heeft de haven van Rotterdam een spilfunctie binnen het brandstofnetwerk. Nederland heeft daar een noodvoorraad aan olie opgeslagen die genoeg is om het negentig dagen uit te zingen. Rotterdam bevoorraadt ook het netwerk, dat in normale tijden bijvoorbeeld luchthavens van brandstof voorziet.
Volgens Streekstra is het wel zaak Amsterdam ook beter op CEPS aan te sluiten. De leidingen stoppen nu bij Schiphol, terwijl de Amsterdamse haven volgens hem ook meer dan genoeg ruimte biedt olieopslag. Door niet alleen op Rotterdam te focussen, is er meer risiscospreiding in het geval van een (cyber)aanval en wordt de weerbaarheid volgens de VOTOB-directeur groter.
Over In het defensief
In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.
Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments.
Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.
See omnystudio.com/listener for privacy information.