Opium

Jan van Poppel in gesprek met Geertje Dekkers, conservator Stadsgeschiedenis Centraal Museum in Utrecht.  Deze winter is de tentoonstelling Getekend, de Natuur - Een levende geschiedenis in het Centraal Museum te zien. De thematische, transhistorische tentoonstelling onderzoekt de relatie tussen mens en natuur aan de hand van een omvangrijke en eeuwenoude collectie Utrechtse landschapstekeningen: de Atlas Munnicks van Cleeff. De Atlas Munnicks van Cleeff bestaat uit ongeveer 1500 landschapstekeningen en -prenten, voornamelijk uit de zeventiende en achttiende eeuw, waarvan zo’n honderd werken in de tentoonstelling te zien zijn. Getekend, de Natuur laat zien hoe de mens de natuur heeft bewonderd, benut en soms ook beheerst. Aan de hand van drie indringende thema’s ontrafelen we de steeds veranderende verhouding tussen mens en natuur. Met deze tentoonstelling nodigen we de bezoeker uit om zelf een oordeel te vormen over onze relatie tot de natuur'.

Brecht van Hulten praat met violist Janine Jansen. Ze is artistiek leider van het Internationaal Kamermuziek Festival, dat 27 december van start gaat in Utrecht en ook wordt uitgezonden op NPO Klassiek. Janine Jansen koos voor deze uitzending zelf muziek uit die verbonden is aan haar afgelopen jaar, de geschiedenis van het Internationaal Kamermuziekfestival en de editie van 2025.

Annemieke Bosman in gesprek met scenarioschrijver Roos Ouwehand en actrice Malou Gorter. Met Ouwehand en Gorter blikken we terug op de succesvolle BNN-Vara televisieserie Oogappels. Na zeven seizoenen kwam er deze maand een eind aan deze hitserie waarin vier volkomen verschillende gezinnen worstelen met de opvoeding. Over puberstress en ouderleed. Oogappels won in 2023 de Gouden Televizierring en in 2025 een Gouden Kalf.  Roos Ouwehand is scenarioschrijver van veel succesvolle films en series, waaronder De Joodse Raad en Oogappels. Malou Gorter speelde de rol van Merel van Voorst in Oogappels. Gorter was ook te zien in Het jaar van Fortuyn en De Joodse Raad.

Annemieke Bosman in gesprek met componist Leonard Evers en schrijver Bart Moeyaert.  De Nationale Opera brengt deze kerstvakantie de wereldpremière van Atman!, een coproductie met De Nederlandse Reisopera en Opera Zuid. Voor deze nieuwe jeugdopera zochten componist Leonard Evers en schrijver Bart Moeyaert naar een verhaal dat klein van vorm maar groot van verbeelding kon zijn. De kern, die verder reikt dan een traditioneel kinderavontuur, vonden ze in de ervaring van “kwijt zijn”: niet alleen een voorwerp verliezen, maar ook jezelf. Dat idee groeide uit tot het verhaal van de negenjarige Atman, die verdwaald raakt in zijn eigen stad. Hij heeft de sleutel van thuis op zak, maar weet niet meer waar hij woont. Op straat vraagt hij raad. Wat begint als een eenvoudig verzoek (‘Weet u welke kant ik op moet?’) wordt een tocht met omwegen en hindernissen die voor een jongen van negen soms onoverkomelijk lijken – of nee: zijn.  Leonard Evers, bekend van de succesvolle jeugdopera’s Goud! en Kriebel, heeft een grote affiniteit met muziektheater en schreef jeugdopera’s voor onder andere De Nationale Opera en Opernhaus Zürich.   Bart Moeyaert is bekend van romans als Broere en Een ander leven. Zijn literaire oeuvre wordt internationaal geprezen en hij won onder meer de Vlaamse Cultuurprijs, de Woutertje Pieterse Prijs en de prestigieuze Astrid Lindgren Memorial Award, de hoogste onderscheiding in de jeugdliteratuur. Atman! is Moeyaerts eerste operalibretto.

Annemieke Bosman praat met schrijver Yorick Goldewijk over zijn nieuwe jeugdboek Albatros. Soms word je wakker en weet je meteen dat er iets niet goed is. Je weet niet hoe je het weet, maar je weet het, zo zeker als de zon die door je raam naar binnen schijnt. Al zo lang Abel zich kan herinneren klinken er geluiden van oorlog, maar op een dag is het stil. Als hij gaat kijken wat er aan de hand is, ontdekt hij dat zijn moeder in een hert veranderd is. Zijn vader is spoorloos. Eenmaal buiten lijkt iederéén wel een dier te zijn geworden. Op zoek naar overgebleven mensen steekt Abel de rivier over naar het vijandige Noorden. Uitgerekend daar vindt hij de enige andere mens die geen dier is geworden: de cynische, hatelijke Kat. Veroordeeld tot elkaars gezelschap gaan ze op reis. Abel omdat hij andere mensen wil vinden, Kat omdat ze de zee wil zien, en allebei omdat ze willen weten wat er in hemelsnaam aan de hand is… Yorick Goldewijk schreef eerder o.a. Films die nergens draaien, waarvoor hij de Gouden Griffel won. De Engelse vertaling van dit boek werd uitgeroepen tot Times Children's Book of the Year.