Een Cast vol Kunst

Rome, zomer 1623. In het Vaticaan zitten de kardinalen opgesloten in een verstikkend conclaaf, in de hitte van Rome, waar malaria heerst. Op 6 augustus stijgt er witte rook op: kardinaal Maffeo Barberini is gekozen en wordt paus Urbanus VIII. Voor één kunstenaar verandert dat alles: de 24-jarige beeldhouwer Gian Lorenzo Bernini.
Bernini is dan al een wonderkind en maakt beelden voor kardinaal Scipione Borghese. In zijn atelier werkt hij aan de David en hakt hij daarin zijn eigen gezicht. Volgens de overlevering houdt Maffeo Barberini daarbij de spiegel vast. Zodra zijn vriend paus is, moet Bernini zijn Michelangelo worden: hij krijgt de opdracht voor het baldakijn boven het graf van Petrus en begint aan zijn loopbaan als pauselijk architect.
Peter van Duinen en Splinter Chabot reizen met de luisteraar terug naar dat ene jaar, en vertellen ook waarom je op Berninis werk in Rome zoveel bijen ziet.
Partner van de aflevering:
Het Cultuurfonds is deze aflevering partner van Een Cast vol Kunst. Geef aan wat jou lief is, bijvoorbeeld muziek, theater, erfgoed of beeldende kunst. Samen met het Cultuurfonds vind je een bestemming die bij je past. Vraag de brochure aan via cultuurfonds.nl/podcast

Kunstwerken uit deze aflevering:
– David (1623–1624), Galleria Borghese, Rome
– De roof van Proserpina (1621–1622), Galleria Borghese, Rome
– Apollo en Daphne (1622–1625), Galleria Borghese, Rome
– Aeneas, Anchises en Ascanius (ca. 1618–1619), Galleria Borghese, Rome
– Baldakijn boven het graf van Petrus (1624–1633), Sint-Pietersbasiliek, Vaticaanstad
– Grafmonument van Urbanus VIII (voltooid 1647), Sint-Pietersbasiliek, Vaticaanstad
– Buste van Scipione Borghese (1632), Galleria Borghese, Rome

Picasso liet in 1907 zijn vrienden een monumentaal doek zien. Ze lachten hem uit. Hij draaide het om naar de muur en liet het negen jaar staan. Het werd Les Demoiselles d'Avignon, het schilderij waarmee het kubisme begon.

In deze aflevering van Een Cast vol Kunst duiken kunsthistoricus Peter van Duinen (directeur van de Vrije Academie) en Splinter Chabot in dat ene jaar. Ze volgen Picasso van wonderkind in Málaga en Barcelona naar een houten atelier op Montmartre, waar hij zijn rivaal Henri Matisse en diens Blauw naakt wil overtreffen.

Met honderden schetsen, een bordeel in Barcelona, twee gestolen Iberische hoofden uit het Louvre en de Afrikaanse maskers in het Trocadéro.

Daarna: de vernietigende reacties van Braque, Matisse en Derain, waarom het doek pas in 1916 te zien was, hoe het in het MoMA in New York terechtkwam en wat Picasso en Braque samen met het kubisme deden.

Het Cultuurfonds is partner van Een Cast vol Kunst. Geef aan wat jou lief is, bijvoorbeeld muziek, theater, erfgoed of beeldende kunst. Samen met het Cultuurfonds vind je een bestemming die bij je past. Vraag de brochure aan via cultuurfonds.nl/podcast

Kunstwerken uit deze aflevering:
– Les Demoiselles d'Avignon (1907), Pablo Picasso, Museum of Modern Art (MoMA), New York
– Blue Nude (Souvenir de Biskra) (1907), Henri Matisse, Baltimore Museum of Art
– De twee Iberische hoofden uit Picasso's atelier (later teruggegeven aan het Louvre, Parijs)

Florence, 1616. In de galerij van het huis van de nazaten van Michelangelo wordt een doek tegen het plafond gehesen: een jonge vrouw, naakt, op een wolk, met een kompas in haar hand en een ster boven haar hoofd. De vrouw is de schilder zelf. Ze is 22 of 23. Ruim zestig jaar later laat de neef van de opdrachtgever een andere schilder een blauwe doek om haar heen schilderen.
Artemisia Gentileschi groeit op in het atelier van haar vader Orazio, een vriend van Caravaggio, en schildert op haar zeventiende Susanna en de ouderlingen. In Rome volgt een rechtszaak die tot op de dag van vandaag vaak bepaalt hoe haar werk wordt gelezen. In Florence, in 1616, wordt ze als eerste vrouw lid van de Florentijnse kunstacademie, de Accademia delle Arti del Disegno.
Peter van Duinen en Splinter Chabot reizen met de luisteraar terug naar dat ene jaar.

Kunstwerken uit deze aflevering:
– Allegorie van de Inclinatie (1616), Casa Buonarroti, Florence (oorspronkelijk plafond van de Galleria)
– Susanna en de ouderlingen (1610), Schloss Weissenstein, Pommersfelden
– Judith onthoofdt Holofernes (ca. 1611–1613), Museo di Capodimonte, Napels
– Judith onthoofdt Holofernes (ca. 1620), Uffizi, Florence
– Judith onthoofdt Holofernes, Caravaggio (ca. 1599), Galleria Nazionale d'Arte Antica, Palazzo Barberini, Rome
Bekijk ook: het project Artemisia UpClose van Casa Buonarroti (2023–2024) over het onderzoek en de restauratie van de Allegorie van de Inclinatie: https://www.casabuonarroti.it/en/artemisia-upclose-artemisia-in-the-museum-of-michelangelo/
Een Cast vol Kunst is een podcast van de Vrije Academie.

Zomer 1962, Los Angeles. Een galeriehouder belt vijf mensen op die net een schilderij van hem hebben gekocht, voor ongeveer honderd dollar per stuk. Een van hen is de jonge acteur Dennis Hopper. Hij wil ze terug, want al die schilderijen horen bij elkaar.
Het zijn soepblikken van Andy Warhol. In 1962 is hij nog een succesvolle reclametekenaar die met zijn moeder in New York woont en graag serieus kunstenaar wil worden. Het jaar begint met een nee van Leo Castelli, de grootste kunsthandelaar van zijn tijd. Het wordt een jaar met een vliegtuigcrash op de voorpagina, de dood van Marilyn Monroe, een feest waar volgens het verhaal Willem de Kooning niet binnenkomt en een tentoonstelling die in drie weken uitverkocht is.
Kunsthistoricus Peter van Duinen en Splinter Chabot duiken in het jaar waarin alles voor Warhol verandert. Hoe het met die soepblikken afloopt, hoor je aan het eind van de aflevering.

Kunstwerken uit deze aflevering:
– Campbell's Soup Cans (1962), Museum of Modern Art, New York
– 129 Die in Jet (Plane Crash) (1962)
– Marilyn Diptych (1962)
– Gold Marilyn Monroe (1962), Museum of Modern Art, New York
– 200 Campbell's Soup Cans (1962)

Een Cast vol Kunst is een podcast van de Vrije Academie.

Juli 1656. Een klerk van het Amsterdamse stadhuis loopt twee dagen door het huis van Rembrandt en schrijft alles op: 363 regels, van twee aardglobes tot een doosje mineralen. De schilder loopt naast hem en zegt wat er op de lijst moet. Niemand sleepte hem voor de rechter; hij vroeg zijn faillissement zelf aan.
Waarom? Peter van Duinen en Splinter Chabot volgen Rembrandt door het jaar 1656. Het begint met een ophanging op de Dam en een anatomische les, en loopt via het huis aan de Breestraat, leningen bij Jan Six, Cornelis Witsen en Isaac van Hertsbeeck en een huis dat op naam van zijn zoon Titus komt. Het eindigt bij de vraag wat een kunstenaar is als zijn verzameling verdwijnt.

Kunstwerken uit deze aflevering:
– De anatomische les van Dr. Jan Deijman (1656), Amsterdam Museum, tijdelijk in het Rijksmuseum
– Jakob zegent de zonen van Jozef (1656), Gemäldegalerie Alte Meister, Kassel
– Titus aan de lezenaar (1655), Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
– Portret van Jan Six (1654), Collectie Six, Amsterdam
– De Nachtwacht (1642), Rijksmuseum, Amsterdam
– Het Rembrandthuis, Jodenbreestraat 4, Amsterdam

Een Cast vol Kunst is een podcast van de Vrije Academie.