Pauscast

Dinsdag is het zover, dan begint het grootste wandelevenement ter wereld: de Nijmeegse Vierdaagse. Ieder jaar trekt de tocht tienduizenden wandelaars en honderdduizenden toeschouwers van over de hele wereld. Maar is het eigenlijk wel alleen een wandeltocht? Of schuilt er achter de Vierdaagse een veel dieper verhaal?

In deze aflevering gaat Stijn Fens in gesprek met Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en al jaren het gezicht van de stad tijdens de Vierdaagseweek, en Fons de Poel, die jarenlang de Vierdaagse voor televisie versloeg. Samen onderzoeken zij wat dit evenement zo uniek maakt en waarom het juist in Nijmegen kon uitgroeien tot een traditie van wereldformaat.

Bruls vertelt hoe de stad zich ieder jaar opnieuw volledig inzet voor wandelaars uit binnen- en buitenland en waarom de Vierdaagse zoveel meer is dan een logistieke krachttoer. Fons ziet in de Vierdaagse de echo van het katholieke verleden van Nijmegen. Niet omdat de tocht nog religieus is, maar omdat rituelen, saamhorigheid, gastvrijheid en de behoefte om iets van je af te lopen volgens hem diep in de cultuur van de stad verankerd zijn.

Daarnaast belt Stijn met Frank Bosman, cultuurtheoloog, die uitlegt waarom sommige sporten een uitgesproken katholiek karakter hebben. Wat maakt wielrennen, voetbal of wandelen eigenlijk katholiek? En bestaan er ook typisch protestantse sporten?

Een gesprek over de ziel van Nijmegen, de kracht van rituelen en de vraag of de Vierdaagse misschien wel de meest katholieke traditie van Nederland is – ook al noemt bijna niemand haar nog zo.

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Eugenie van der Weerd

Eeuwig vuur. Marteling. Demonen: wie aan de hel denkt, krijgt direct allerlei beelden op het netvlies. Eeuwenlang was de hel voor de meeste mensen een afschrikwekkend visioen van het hiernamaals. Tegenwoordig is dat visioen bij de meeste mensen naar de achtergrond verdwenen. Dat moet anders, zegt theoloog Arnold Huijgen: we hebben de hel nodig. In de Pauscast vertelt hij erover.

In zijn nieuwe boek Inferno, de ontdekking van de hel werpt Huijgen een nieuwe blik op een van de meest beladen onderwerpen uit het christendom. Hij vertelt waar ons beeld van de hel vandaan komt, wat Jezus er werkelijk over zegt en waarom we de hel opnieuw moeten leren omarmen.

Sidekick en theoloog Willien van Wieringen denkt mee over de vraag hoe we vandaag over de hel kunnen spreken. Is de hel een werkelijkheid, een metafoor of allebei? En wat betekent het dat Christus volgens de geloofsbelijdenis 'is nedergedaald ter helle'?

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname: Mark van Vliet

Montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Het was een historische week in het Vaticaan. Waar velen al voor vreesden is nu toch gebeurd: er heeft een kerkscheuring plaatsgevonden. De omstreden priesterbroederschap Pius X heeft tegen de wens van paus Leo XIV vier bisschoppen tot priester gewijd. Hierdoor zijn niet alleen deze vier bisschoppen, maar ook de twee bisschoppen die hen hebben gewijd, geëxcommuniceerd. Dat geldt ook voor de priesters van de broederschap. Wat de gelovige leken betreft, worden degenen die zich formeel bij de broederschap hebben aangesloten, ook als geëxcommuniceerd beschouwd. Het is de zwaarste kerkelijke straf in de Rooms-Katholieke Kerk. 

Wat drijft de aanhangers van deze broederschap? Hoe is het tot deze breuk gekomen? En wat nu? Stijn Fens praat erover met Andrea Vreede, Vaticaancorrespondent voor de NOS. Aansluitend aan het gesprek met Andrea een documentaire van KRO-NCRV over de wortels van dit conflict. 

Verder is deze week opnieuw een vrouw aangesteld op een hoge positie. Alessandra Smerilli is benoemd tot prefect van het Dicasterie voor de Bevordering van Integrale Menselijke Ontwikkeling. Hoe belangrijk is deze benoeming? 

Tot slot vieren de Verenigde Staten deze week hun 250-jarig bestaan. Paus Leo was door Trump uitgenodigd, maar liet verstek gaan. Waar is hij wel? Op Lampedusa, het Italiaanse eiland tussen Malta en Tunesië, bekend van de vluchtelingen die daar aankomen, levend én dood. Andrea vertelt over de betekenis van Leo’s besluit om juist nu dit eiland te bezoeken. 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Eugenie van der Weerd

Hoe is het om op jonge leeftijd voor het priesterschap te kiezen? Voor Bastiaan was die keuze allesbehalve vanzelfsprekend. Hij groeide op als domineeszoon in een protestants gezin, maar vond uiteindelijk zijn weg naar de Rooms-Katholieke Kerk en, in het bijzonder, de jezuïetenorde. "Hier voel ik mij thuis", vertelt hij aan Pauscast-redacteur Bas Roetman. 

In deze aflevering vertelt Bastiaan over zijn roeping, zijn bekering en de weg naar het priesterschap. Ook wil hij afrekenen met hardnekkige misverstanden. Priesters zijn volgens hem niet alleen oude mannen: ze staan midden in de samenleving. "Religieus zijn is niet iets van een vorige generatie. Er zijn veel mensen die juist nu ontdekken hoe rijk onze traditie is en hoeveel die te bieden heeft."

Redactie en presentatie: Bas Roetman

Montage: Mark van Vliet

Productie: Eugenie van der Weerd

Wat gelooft schrijver Arnon Grunberg? Niet in de christelijke God, zoveel is duidelijk. Toch denkt hij dat niemand door het leven kan gaan zonder in iets te geloven. Maar wat betekent geloven dan nog? Samen met schrijver en columnist Stephan Sanders en jurist Naema Tahir werkte Grunberg mee aan de tentoonstelling ‘Geloof: Schatten uit het Rijks door de ogen van nu’ in het Musem Gouda. Het drietal mocht kunstwerken uit het Rijksmuseum uitkiezen die voor hen met het geloof te maken hebben. Sanders en Grunberg vertellen erover in deze editie van de Pauscast. 

Ze praten met Stijn Fens over kunst, het geloof en de liefde. Wat heeft offers brengen met geloof te maken? Is God hetzelfde als liefde? En zal de menselijke behoefte aan verlossing altijd blijven bestaan? 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman