Dick en Daniël Geloven het Wel

Met kerkhistoricus George Harinck (68), rector magnificus van de Theologische Universiteit Utrecht. Jodenhaat, dat is toch iets van extreemrechts of van moslims? Een beetje christen houdt juist van Israël en het Joodse volk. Maar wie iets beter kijkt, ontdekt dat een negatieve kijk op Joden diep ingebakken zit in het christelijk geloof zelf. George neemt Dick en Daniël mee langs de wortels van de christelijke afkeer van Joden. Van teksten in het Nieuwe Testament (is dat antisemitisme, of anti-Judaïsme?), via het Concilie van Nicea dat het christelijke Pasen losmaakte van het Joodse Pesach, tot Abraham Kuyper, die opkwam voor orthodoxe Joden maar tegelijk moeiteloos antisemitische frasen in de mond nam. En dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit, en voeren de nazi's die verschrikkelijke Holocaust uit. Het is opvallend hoeveel betrokken christenen in die periode juist Joden rédden, vertelt George. Al was het motief soms ook om Joodse kinderen te bekeren. George doet onderzoek naar deze onderduikverhalen, samen met het Holocaust Museum in Washington. Hoe zit het tegenwoordig? Wanneer is kritiek op de staat Israël antisemitisme? En kan de stevige Israël-liefde van sommige christenen ook omslaan in een nieuw soort antisemitisme, zodra de Joden zich niet gedragen zoals christenen willen?
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met Laurentine Van Landeghem (33). Hoe kun je katholiek opgroeien – gedoopt, communie, katholieke school – en tóch pas op je dertigste voor het eerst horen dat Jezus voor jou aan het kruis stierf? Laurentine veroverde als jonge Vlaamse ondernemer België met vier kledingwinkels, een eigen merk en tienduizenden volgers. Maar haar succes maakte haar niet gelukkig. Ze verkocht haar merk en zocht vervulling in zelfontwikkeling, new age, manifestatie en vision boards – tot een vrouw uit diezelfde spirituele wereld ineens over Jezus begon. Laurentine dacht dat ze gek geworden was. Toch knielde ze op een dag neer: 'Jezus, als u bestaat, laat het me dan zien.' In deze eerste aflevering van het nieuwe seizoen vertelt Laurentine aan Dick en Daniël over die ommekeer – en over het gevoel bedrogen te zijn: waarom had niemand haar het evangelie ooit verteld? Ze schreef er een boek over, De leugens die we graag geloven, waarin ze zeven moderne 'waarheden' ontmaskert, van 'je bent genoeg' tot 'jij bepaalt je eigen waarheid'. Ook het welvaartsevangelie ziet ze als zo'n leugen met een christelijk sausje. Ze praat met Dick en Daniël over geloven mét of zónder een groot bekeringsmoment, over kerkelijke teleurstelling en scheuring, en over waarom ze uitgesproken pro-life werd, mede door haar eigen abortus. 'Ik ben gewoon heel dankbaar dat ik daar vergiffenis voor heb ontvangen.' Boek 'De leugens die we graag geloven': https://www.kokboekencentrum.nl/boek/de-leugens-die-we-graag-geloven/
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom wonen zoveel bevindelijk gereformeerden op de Biblebelt?
Met John Exalto, universitair docent historische pedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Een dorp vol kerken, reformatorische scholen, lange rokken en zwarte kousen: de Biblebelt roept bij veel Nederlanders een haast folkloristisch beeld op. Maar hoe komt het eigenlijk dat zoveel bevindelijk gereformeerden op die strook van Zeeuws-Vlaanderen tot Staphorst wonen?
John groeide zelf op in Veenendaal en kent de Bijbelgordel van binnenuit. Dat zoveel reformatorische christenen bij elkaar wonen is niet alleen een geografisch, maar ook een religieus-cultureel fenomeen, legt John uit. Na de Afscheiding van 1834 beginnen steeds meer christenen zich in dezelfde regio te vestigen. Het reformatorische onderwijs blijkt daarin een belangrijke motor.
Welke kenmerken moet zo’n dorp of stad hebben om tot de Biblebelt te behoren? Een harde grens is volgens John niet aan te wijzen, maar er zijn wel indicatoren. John legt uit welke deze zijn en neemt ons in deze aflevering mee in de geschiedenis en de cultuur van de Biblebelt. Waarom vallen vooral dorpen, en minder steden, onder de Biblebelt? Wat zijn opvallende culturele kenmerken binnen de gordel? En heeft het nog toekomst? Of valt hij straks uiteen in losse ‘verdikkingen’ rond de Veluwe en de Betuwe?
Daarnaast ziet John een opvallende, nieuwe ontwikkeling op de Biblebelt: de opkomst van de Amerikaans geïmporteerde 'cultuuroorlog' die vooral zichtbaar wordt in het lhbti-debat. Wat betekent dat voor de toekomst van de gordel? ‘Het brengt zichzelf daarmee in gevaar?’
Dit was de laatste aflevering van deze zomerserie Van Avondmaal tot Zondeval. Vanaf volgende week zitten Dick en Daniël weer samen aan tafel.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met priester en moraaltheoloog Anton ten Klooster (Tilburg University).
Protestantse dominees trouwen, evangelische voorgangers hebben meestal een partner, en zelfs in de orthodoxe en Anglicaanse kerken kunnen priesters een gezin hebben. Waarom kiest de Rooms-Katholieke Kerk dan voor het celibaat?
Anton werd op zijn 26e de jongste priester van het Aartsbisdom Utrecht. Hoewel hij opgroeide in een protestants gezin, voelde hij zich tijdens een schoolreisje naar Rome onverwacht thuis in de katholieke kerk. ‘Ik ben thuisgekomen en nooit meer weggegaan.’ Niet veel later voelt hij een verlangen voor het priesterschap. Zo’n keuze maak je niet zomaar, want kiezen voor de kerk betekent ook het uitsluiten van een romantische relatie. Anton onderzocht zelf zes jaar lang of zijn verlangen echt een roeping was. Hij legt uit wat er in zo’n proces op je afkomt.
Maar welke (Bijbelse) argumenten zijn er eigenlijk voor het celibaat? En waar komt het vandaan? Anton legt uit waar de wortels van het celibaat liggen, hoe de praktijk van onthouding uitgroeide tot een vaste discipline in de katholieke kerk en waarom Luther juist brak met deze traditie. Het is daarnaast ook nog maar de vraag of het celibaat toekomst heeft nu het aantal priesters afneemt. Afschaffen dus, dat celibaat? Maar dan gaat er volgens Anton iets verloren wat je nooit meer terugkrijgt.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met Miranda Klaver. Godsdienstsocioloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
De leus ‘God geneest iedereen’ van Tom de Wal stond afgelopen tijd weer volop in de belangstelling. Hoewel deze uitspraak ook door veel evangelische christenen in twijfel wordt getrokken, is het bidden om genezing een van de kernaspecten van de evangelische beweging. Waarop baseren evangelische christenen dat geloof?
Sinds bekende genezingspredikers uit de Verenigde Staten als T.L. Osborn eind jaren vijftig het Malieveld vulden met duizenden mensen, is de interesse in het gebruik enorm gegroeid. Maar hoe zat het al die eeuwen hiervoor? Waren christenen in Nederland gebedsgenezing eeuwenlang gewoon vergeten? Zeker niet, zegt Miranda, ‘er zijn altijd opwekkingsbewegingen geweest waarin gebedsgenezing werd verkondigd’. Ze neemt ons mee van de Vroege Kerk - waar ziekte als demonische macht werd beschouwd - naar de Middeleeuwen, de Reformatie en de religieuze opwekkingen in de 18e en 19e eeuw.
Vandaag de dag zijn christenen verdeeld over de vraag of gebedsgenezing nog plaatsvindt, maar hoe duid je dit eigenlijk theologisch? Wanneer mag je spreken van ‘goddelijke genezing’? En wat zijn de risico’s als je blijft verlangen naar bovennatuurlijke genezing? Miranda deed jarenlang onderzoek naar het fenomeen en deelt haar bevindingen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.