De rouwpodcast: praten over rouw bij kinderen en jongeren

We willen kinderen beschermen en vertellen ze niet alles. Maar zijn ze daar werkelijk mee geholpen? 
Wat je een kind niet vertelt, verzint het zelf. En wat een kind verzint, is vaak enger dan wat er werkelijk aan de hand is.
We willen kinderen beschermen tegen verdriet. Daarom stellen we moeilijke gesprekken soms uit, verzachten we de werkelijkheid of hopen we dat een kind zelf wel vragen stelt. Maar kinderen voelen meestal allang dat er iets speelt. Als niemand vertelt wat er aan de hand is, vullen ze de ontbrekende stukken zelf in.
In deze aflevering vertel ik waarom open en eerlijk zijn juist een vorm van bescherming is. Niet door kinderen met informatie te overspoelen, maar door woorden te geven aan wat ze al voelen en merken.
Je hoort onder andere:
·       waarom kinderen vaak veel meer weten en aanvoelen dan volwassenen denken
·       hoe fantasie, magisch denken en schuldgevoel een rol kunnen spelen
·       waarom woorden als ‘ingeslapen’, ‘verloren’ of ‘op reis gegaan’ voor kinderen verwarrend kunnen zijn
·       wat er kan gebeuren als een kind pas achteraf ontdekt dat volwassenen al veel langer wisten wat er speelde
·       hoe je vertelt dat iemand ernstig ziek is of doodgaat
·       waarom je niet moet wachten tot een kind zelf vragen stelt
·       hoe je moeilijke informatie doseert en er later opnieuw op terugkomt
·       waarom praktische vragen voor kinderen soms net zo belangrijk zijn als het grote verdriet
·       hoe je kinderen kunt betrekken bij afscheid en overlijden
·       wat je als hulpverlener kunt doen wanneer ouders bang zijn om hun kind de waarheid te vertellen
Ook bespreek ik een casus van een jongen van acht wiens opa ernstig ziek was. Uit liefde wilden zijn ouders hem beschermen en vertelden ze hem niet hoe ziek opa werkelijk was. Tot opa opeens dood was. Geen voorbereiding, geen afscheid en vooral de ontdekking: iedereen wist het, behalve ik.
De rode draad van deze aflevering is simpel: een kind dat niets verteld wordt, weet niet minder. Het weet alleen niets zeker.
En heb je achteraf het gevoel dat je iets anders had moeten doen? Ook daar sta ik bij stil. Want je kunt altijd terugkomen op wat je eerder niet hebt verteld.
Voor ouders én voor hulpverleners, leerkrachten, kindercoaches en andere professionals die kinderen begeleiden bij ziekte, verlies en rouw.
Wil je je verder verdiepen in het begeleiden van kinderen en jongeren bij verlies en rouw? Kijk dan bij de Academie voor Verlies voor de opleidingen en trainingen.
 
Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!
Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

We willen zo graag dat een kind, kind kan zijn. Waarom voelen ze zich dan alleen als een ouder kanker heeft?

Iedereen vroeg hoe het met haar moeder ging. Niemand vroeg hoe het met Sophie zelf ging — en dat is precies waar het misgaat bij kinderen rondom een ernstige ziekte.
 
Als een ouder kanker krijgt, staat het gezinsleven op zijn kop. Er is nauwelijks tijd voor ongeloof, de behandeling start direct en ouders beschrijven het als 'geleefd worden'. Ondertussen gaat het leven van het kind 'gewoon' door: school, vriendinnetjes, hockey. En trekt het kind zich terug, omdat papa en mama het al zo moeilijk hebben. In deze aflevering hoor je waarom de aandacht bijna automatisch naar de zieke volwassene gaat, waarom de omgeving het gesprek met het kind vaak niet aandurft, en welke drie vragen je een kind wél stelt. Met een grote rol voor leerkrachten — en met een opluchting voor ouders: die aandacht hoeft niet van jou te komen.
 
In deze aflevering:
(00:00) Iedereen vroeg naar haar moeder — niemand naar haar
(01:30) Waarom deze aflevering, en wat het kost om dit te negeren
(04:00) Het gezin op zijn kop: 'geleefd worden' en niets kunnen vertellen
(09:00) Het kind dat onzichtbaar wordt: Sophie, 9 jaar
(14:00) Waarom de omgeving het gesprek niet aandurft
(19:00) Wie het dan doet, en welke drie vragen je stelt
(23:30) Recap: de omdraaiing, en je actie voor vandaag
(tijden bij benadering)
 
Wil je beter worden in het begeleiden van kinderen en gezinnen rondom ziekte en verlies? Kijk rond in de Academie voor Verlies: [link naar Academie voor Verlies]. Of stuur me een bericht met je vraag: [link naar contact].
 
Ben je zelf ouder? Deel deze aflevering met de leerkracht van je kind.
 
Volg de podcast, dan mis je geen aflevering.
Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!
Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

De wet van de dubbele bescherming: kinderen beschermen hun ouders en ouders hun kinderen. Hoe moet dat dan met hun rouw?
Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!
Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

Een kind dat opgroeit naast een ziek broertje of zusje leert vaak één ding heel goed: zichzelf wegcijferen. Dit kan doorwerken tot ver in de volwassenheid. 

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!
Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

En waarom jouw voorbeeld belangrijker is dan jouw woorden.
In deze aflevering duikt Leoniek in een hardnekkig misverstand: dat kinderen vanzelf wel weten hoe ze moeten omgaan met verlies en verdriet. Aan de hand van het verhaal van de achtjarige Eveliene laat ze zien hoe goedbedoelde bescherming juist voor verwarring, angst en eenzaamheid kan zorgen.
Waarom praten kinderen soms niet over hun verdriet?
 Waarom zeggen woorden als “je mag huilen” vaak niet genoeg?
 En hoe leren kinderen eigenlijk rouwen?
Deze aflevering gaat over voorbeeldgedrag, eerlijkheid, emoties tonen, samen verdriet dragen en kinderen helpen om verlies niet alleen te hoeven dragen.
In deze aflevering hoor je onder andere:
Waarom kinderen emoties leren door te kijken, niet door uitleg alleen
Hoe stilte rondom verlies juist méér angst kan veroorzaken
Waarom kinderen zelf invulling geven aan wat ze niet begrijpen
Hoe ouders hun verdriet kunnen delen zonder hun kind te belasten
Waarom samen huilen óók verbinding geeft
Hoe rituelen en herinneringen helpen bij verwerking
Waarom kinderen vaak denken dat ze “verkeerd rouwen”
Het verschil tussen beschermen en begeleiden
Belangrijke boodschap uit deze aflevering
Kinderen hoeven niet beschermd te worden tégen verdriet.
 Ze hebben volwassenen nodig die hen laten zien hoe je met verdriet kunt leven.
Voor ouders en hulpverleners
Werk jij met kinderen of jongeren in rouw? Of ben je zelf ouder van een kind dat verlies meemaakt? Dan biedt deze aflevering herkenning, inzichten en praktische handvatten om het gesprek over verdriet wél aan te gaan.
Quote uit de aflevering
“Kinderen leren rouwen niet doordat wij zeggen dat emoties er mogen zijn, maar doordat ze zien dat wij ze durven voelen.”
Beluister deze aflevering als je:
merkt dat een kind verdriet wegduwt
twijfelt hoeveel je wel of niet moet vertellen
bang bent je kind te belasten met emoties
wilt begrijpen hoe kinderen verlies verwerken
kinderen wilt begeleiden vanuit verbinding in plaats van vermijden
Bedankt voor het luisteren.
 Wil je meer leren over rouw, verlies en begeleiding van kinderen en volwassenen? Kijk dan verder bij de Academie voor Verlies.
 
Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!
Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.