Techstorie - rozmowy o technologiach

Dobrze jest być dzisiaj prawnikiem big techów. Bo co, jak co, ale pracy długo im nie zabraknie. Na wokandach tysiące pozwów na całym świecie oskarża wielkie firmy technologiczne o najgorsze: wywoływanie depresji, zły wpływ na dzieciaki, monopolizowanie rynków, a ich AI o współudział w masakrach i namawianie do przemocy. Tylko czy z tego sądowego szturmu może wyjść coś większego? Czy big techy czeka los big tobacco, które pod naporem prawnych problemów musiały się ugiąć i drastycznie ograniczyć swoje najbardziej patologiczne strategie? Czy może nawet wygrywane procesy oprócz odszkodowań dla powodów i mocnych nagłówków niewiele zmienią i w big techach będzie business as usual?

GOŚCIE ODCINKA
- mecenas Maciej Ślusarek, partner zarządzający w kancelarii Ślusarek, Kubiak, Pieczyk, reprezentuje Rafała Brzoskę i Omenę Mensah w ich sporze z Metą,
- Konrad Ciesiołkiewicz, kierownik Centrum Analiz Społeczeństwa Informacyjnego Uczelni Korczaka – Akademii Nauk Stosowanych.
Rozdziały:
5:20 - Pozwy testowe
13:02 - Sekcja 230
20:40 - Co dla świata?
24:47 - Scamy
45:00 - Monopole
47:25 - Big tobacco?

Źródła:
Wyroki w Kentucky:
https://www.reuters.com/business/meta-paid-9-million-settle-kentucky-school-districts-lawsuit-over-social-media-2026-05-29/
Piosenka z Good Fight:
https://www.youtube.com/watch?v=6XkMga2226Y
Pozew 41 stanów przeciwko Mecie:
https://oag.ca.gov/system/files/attachments/press-docs/Less-redacted%20complaint%20-%20released.pdf
Pozwy we Włoszech:
https://pl.euronews.com/europa/2026/05/12/wlochy-meta-i-tiktok-przed-sadem-pozew-zbiorowy-przeciwko-uzalezniajacym-algorytmom
Meta cofa skargi Brzoski:
https://uodo.gov.pl/pl/138/3601
Reakcja Europejskiej Rady Wydawców:
https://thecapitolforum.com/publishers-urge-eu-to-take-immediate-measures-to-tackle-meta-scam-ads/
Skarga Federacji Konsumentów do KE:
https://www.press.pl/tresc/93298,federacja-konsumentow-wsrod-skarzacych-do-ke-ws_-mety_-tiktoka-i-google
Zyski Mety ze scamów:
https://www.theguardian.com/technology/2026/may/13/meta-scam-ads-california-lawsuit
Pozew o celowe uzależnianie:
https://www.wkms.org/government-politics/2024-10-09/ag-coleman-sues-tiktok-says-internal-documents-show-company-knowingly-addicted-ky-youth?utm_source=chatgpt.com
Pozew wobec OpenAI na Florydzie:
https://www.politico.com/news/2026/06/01/openai-hit-with-florida-lawsuit-00944215
NYT pozywa Perplexity o prawa:
https://www.nytimes.com/2025/12/05/technology/new-york-times-perplexity-ai-lawsuit.html
Pozew gildii autorów:
https://authorsguild.org/news/ai-class-action-lawsuits/
Pozwy twórców:
https://www.etblaw.com/ai-copyright-lawsuits-you-need-to-hear-about/
Strzelanina na Florydzie:
https://www.reuters.com/legal/government/family-florida-mass-shooting-victim-sues-openai-us-court-2026-05-11/
Pozew o zniesławienie:
https://lawreview.syr.edu/openai-defamation-lawsuit-the-first-of-its-kind/

Zapraszamy do słuchania!

Media i analitycy są zgodni: to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tajemnicza firma na świecie. Jak zauważa Chris Miller, autor bestsellerowej „Wielkiej wojny o chipy”, holenderskie ASML stało się absolutnym wąskim gardłem dla globalnego rozwoju sztucznej inteligencji. Choć masowy odbiorca rzadko o niej słyszy, giełda nie ma wątpliwości: z wyceną sięgającą niemal 630 mld dol., ASML deklasuje francuski konglomerat dóbr luksusowych LVMH, będąc najcenniejszą spółką w Europie.
W tym odcinku wracamy do fascynującej opowieści o krzemowych waflach, które redefiniują naszą cywilizację. Sprawdzamy, dlaczego to właśnie w Europie powstają najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne świata, bez których żadna nowoczesna fabryka nie jest w stanie wyprodukować chipów nowej generacji. I czy Europa długo utrzyma na tym polu swoją przewagę?
Rozdziały:
5:50 - Nowa generacja AI
12:30 - Historia
20:30 - Wojna handlowa
26:45 - MATCH Act
29:30 - TeraFab
34:22 - Pytanie

Źródła:
Kwestie nanometrów:
https://www.google.com/url?q=https://www.pcgamesn.com/amd/tsmc-7nm-5nm-and-3nm-are-just-numbers&sa=D&source=docs&ust=1780310692933283&usg=AOvVaw2suYd5NP4c52sFhsDB-Udz
Maszyny do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/business/asml-says-first-chips-new-high-na-machines-arrive-months-2026-05-19/&sa=D&source=docs&ust=1780310692933550&usg=AOvVaw3ys_Zpku3XHLLhIngLUqaN
Raport Deloitte o półprzewodnikach:
https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/technology-media-telecom-outlooks/semiconductor-industry-outlook.html
Chipy AI:
https://www.heygotrade.com/en/news/nvidia-ai-market-trillion-orders/
Logistyka maszyn do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.cnbc.com/2025/05/22/exclusive-look-at-high-na-asmls-new-400-million-chipmaking-colossus.html&sa=D&source=docs&ust=1780310692933816&usg=AOvVaw09J-CG6K8N2u8MCGAhVYeq
Atomowy strażnik:
https://www.forbes.com/global/2001/1029/056.html
Zakaz Bidena:
https://www.google.com/url?q=https://www.csis.org/analysis/understanding-biden-administrations-updated-export-controls&sa=D&source=docs&ust=1780310692930586&usg=AOvVaw1fdbTdwuV-n7MUwn8_MFsK
Zależność Chin od półprzewodników:
https://www.google.com/url?q=https://cset.georgetown.edu/wp-content/uploads/CSET-Chinas-Progress-in-Semiconductor-Manufacturing-Equipment.pdf&sa=D&source=docs&ust=1780310692931171&usg=AOvVaw3oZK8PE04_YLJgioT6zy0L
Ograniczenia eksportu do Chin:
https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2023/01/22/2003792979?utm_
MATCH Act:
https://www.google.com/url?q=https://www.foreign.senate.gov/press/rep/release/risch-ricketts-kim-introduce-match-act-level-the-global-playing-field-for-us-tech&sa=D&source=docs&ust=1780310692934482&usg=AOvVaw0LS5Y6CFYEjWdqvjZRbxBO
Sprzeciw wobec życzeń USA:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/dutch-government-objects-proposed-us-law-restricting-asmls-china-exports-2026-05-14&sa=D&source=docs&ust=1780310692934780&usg=AOvVaw3o1-GtfxmFPnReJSZeALYG
Cenzura modeli AI:
https://www.google.com/url?q=https://academic.oup.com/pnasnexus/article/5/2/pgag013/8487339&sa=D&source=docs&ust=1780310692932399&usg=AOvVaw2OuZSBjGSLi9wG32DZarsu
https://www.google.com/url?q=https://arxiv.org/html/2505.14215v1&sa=D&source=docs&ust=1780310692932518&usg=AOvVaw02avO-r_culAecbpvpVHhU

Zapraszamy do słuchania!

Papież zabrał głos w sprawie sztucznej inteligencji. I udowodnił, że na technologiach się zna - ba, że doskonale wie, jakie mogą być konsekwencje puszczonej samopas AI, jaki może mieć wpływ na rynek pracy, a jaki na środowisko.
Nie mamy złudzeń, encyklika "Magnifica Humanitas” czyli "Wspaniałe człowieczeństwo”, pewnie nie odbije się bardzo szerokim echem. Ale jednak wnioski z niej powinni przyswoić politycy od lewa do prawa. Dziś więc przychodzimy do was z dobrą nowiną o tym, co Kościół Katolicki ale także inne wielkie religie, sądzą o technologicznych zmianach, jakie nam towarzyszą. I dlaczego warto uważnie wsłuchiwać się w słowa papieża, nawet, jeśli jesteśmy niewierzący.

Eksperci odcinka:
Tomasz Terlikowski, doktor filozofii, dziennikarz i publicysta. Prowadzi Poranne Rozmowy w RMF FM i program Dwie Strony w TVN24.

Ron Ivey, doradca papieży Franciszka i Leona XIV ds. AI, były doradca Białego Domu. Na Harvardzie prowadzi badania nad więziami społecznymi i poczuciem przynależności. Współtworzy projekt Humanity 2.0 przy Papieskiej Akademii Nauk; założył organizację non-profit Noasis Collaborative.

Rozdziały:
5:20 - Kościół a AI
15:25 - Wspaniałe człowieczeństwo
29:10 - Wojna
37:47 - Wszyscy ludzie Leona od AI
43:20 - Kościół i Dolina
48:40 - Inne religie

Źródła:
Reuters o encyklice:
https://www.reuters.com/world/europe/pope-leo-issue-first-major-work-addressing-ai-may-25-2026-05-18/
Technologiczne lobby w Watykanie:
https://www.politico.eu/article/pope-leo-xiv-ai-meetings-silicon-valley-vatican
Zobowiązanie religii abrahamowych:
https://www.vaticannews.va/pl/watykan/news/2023-01/religie-abrahamowe-zobowiazuja-sie-do-troski-o-etyke-a-i.html
Deklaracja Religii Dla Pokoju:
https://www.wcrp.or.jp/en/ai_ethics_for_peace
Patriarcha Bartłomiej o robotokracji:
https://apnews.com/article/greece-automation-religion-robots-orthodoxy-2d5765621d591fa4e58ac8f60df1a3d4

Obrodziło nam książkami na wiosnę! Na półkach jest tyle dobrych pozycji o technologiach, że miałyśmy problem, co wybrać! Ale wybrałyśmy trzy, przekrojowe książki - i tylko jedna jest o AI. Druga jest o uwielbianej korporacji. Ten tytuł może sprawić, że spojrzycie na nią inaczej. A trzecia o tym, jak FBI wystrychnęło na dudka tysiące mafiozów.

KSIĄŻKI:
5:15 - Karen Hao, “Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana”, tłum. tłumaczenie Piotr Grzegorzewski , Wyd. Szczeliny, 2026
16:26 - Patrick McGee, “Apple w Chinach: Jak najwspanialsza firma na świecie dała się złapać w chińską pułapkę”, tłum. Marek Rostocki, Wyd. Prześwity, 2026
32:57 - Joseph Cox, “Anom. Największa operacja FBI przeciwko światowej przestępczości”, tłum. Hanna Pustuła-Lewicka, Wyd. Czarne, 2026.

Polecane archiwalne odcinki Techstorii:
odc. 55 (O Apple po Jobsie):
https://open.spotify.com/episode/1urqtqgK5LL1GTS7GvJSUq?si=plHTssThS163vKGaRgEF2Q
odc. 120 (O związkach Apple z Chinami):
https://open.spotify.com/episode/0MaCjIhCq0jQdn7uiueutU?si=dX6oCEnfQeWyJ78CIKg0iQ
odc. 162 (O relacji AI i rynku pracy):
https://open.spotify.com/episode/5muHsEyiF5EaqmsCEzAp2x?si=27b980ed88da42a1
odc. 163 (O generalnej AI):
https://open.spotify.com/episode/6F8J3xr3UwdEYeJJfTbxXy?si=h_yEI6BLSdeMj0e7o1xesA
https://open.spotify.com/episode/6F8J3xr3UwdEYeJJfTbxXy?si=PDn_KhCrRAmXeTg3x61eGg

Zapraszamy do słuchania!

Witamy w świecie, w którym każda tragedia, wojna czy kryzys ma swój kurs. Polymarket i Kalshi nie są już tylko niszowymi platformami dla fanów statystyki – stały się potężnymi narzędziami wpływającymi na nastroje społeczne i gospodarkę.
W dzisiejszym odcinku stawiamy pytania o etykę spekulacji losem świata. Czy kiedy zakładamy się o wynik wojny lub poziom inflacji, przestajemy być obywatelami, a stajemy się jedynie graczami? Czy rynki te faktycznie "agregują mądrość tłumu", czy są podatne na manipulacje najbogatszych graczy? I czy to wciąż "predykcja", czy zwykły hazard?
Rozdziały:
3:00 - Rynki predykcyjne
7:20 - Hazard i polityka
13:00 - Hazard na wojnie
21:20 - Skandale
23:35 - Prawo
30:53 - Społeczne zjawisko

Źródła:
Kalshi, jak rynek
https://www.bbc.co.uk/programmes/w3ct6rtd
Kalshi na finale NBA:
https://www.youtube.com/watch?v=-QMftwmyW-A
Zakład o sukces akcji wojskowych:
https://www.ft.com/content/989d335e-275b-4cdc-b51d-4b29fd8895b0
Powszechność przegranej na rynkach:
https://www.wsj.com/finance/investing/polymarket-kalshi-betting-profits-prediction-markets-eb23ac11
Powrót do USA:
https://finance.yahoo.com/news/polymarket-quietly-returns-u-073850520.html

Zapraszamy do słuchania!