Techstorie - rozmowy o technologiach

Czy sztuczna inteligencja jest nowym bóstwem, które karmimy własnymi danymi? Dlaczego tak łatwo przypisujemy technologiom ludzkie cechy i emocje? I skąd bierze się w nas lęk przed światem projektowanym przez wielkie firmy technologiczne?
To wyjątkowy odcinek, bo też okoliczności jego powstania są wyjątkowe. 5. urodziny Techstorii obchodziłyśmy wraz ze Słuchaczkami i Słuchaczami w warszawskim Barze Studio. Z tej okazji zaprosiłyśmy gości, którzy na co dzień nie kojarzą się z technologią: psycholożkę Martę Niedźwiecką oraz autora kryminałów Wojciecha Chmielarza.
Rozmawiamy o technologicznych lękach, apokaliptycznych wizjach przyszłości, griefbotach odtwarzających zmarłych, relacjach ludzi ze sztuczną inteligencją i o tym, dlaczego coraz więcej osób ufa algorytmom bardziej niż ekspertom.

Lista książek, filmów i zjawisk kulturowych, wspomnianych w odcinku:

Książki

Dziady – Adam Mickiewicz
Czy androidy śnią o elektrycznych owcach? – Philip K. Dick
Deus Sex Machina. Czy roboty nas pokochają? – Ewa Stusińska
Miłość w czasach maszyn. Jak sztuczna inteligencja wpływa na nasze relacje – James Muldoon
Wyższa konieczność – Wojciech Chmielarz
The Rise of End Times Fascism – Naomi Klein i Astra Taylor

Filmy i seriale

Terminator 2: Dzień sądu (reż. James Cameron)
Łowca androidów / Blade Runner (reż. Ridley Scott)
Matrix (reż. Lana Wachowski, Lilly Wachowski)
Wall‑E (reż. Andrew Stanton)
Powrót do przyszłości (reż. Robert Zemeckis)
Zobaczysz wszystko / You can see everything (reż. Nathan Fielder, Lance Oppenheim)

Nawiązania kulturowe i postacie

Sarah Connor (Terminator)
Tony Stark (Iron Man, Marvel)
Elizabeth Holmes i Theranos
Halloween
słowiańskie Dziady
cyberpunk jako nurt literacki i filmowy
griefboty, czyli cyfrowe awatary zmarłych tworzone przez AI

Rozdziały:

00:00 - 5 lat Techstorii i nasze technologiczne lęki
03:05 - Czy algorytmy i AI są naprawdę obiektywne?
09:18 - ChatGPT na terapii i nowe relacje człowieka z AI
15:05 - Griefboty, cyfrowa żałoba i miłość do maszyn
22:07 - Terminator, Matrix i apokalipsa według Doliny Krzemowej
29:30 - Elon Musk, Big Tech i nowi władcy świata
36:29 - Czego naprawdę boimy się w technologiach?
42:44 - AI, wielkie korporacje i przyszłość cywilizacji

Wybory prezydenckie w Brazylii były obserwowane przez dużą część świata. Brazylia to największe i najludniejsze państwo w Ameryce Południowej. Ósma gospodarka świata. A w tych wyborach Brazylijczycy decydowali de facto o tym, czy zbliżą się bardziej do USA, czy do Chin.

W tle tych wyborów i na kilka miesięcy wcześniej odbywały się jednak prawdziwe technologiczno-gospodarcze przepychanki. Z jednej strony Meta nie wyłapała na czas kampanii manipulacyjnych opłaconych z zagranicy. A z drugiej — politycy zarówno z Brazylii, jak i z samych Stanów Zjednoczonych zarzucali Trumpowi, że próbuje ingerować w wybory.

Czy to zrobił, to odrębna sprawa. Pewne jest jednak, że USA i Brazylia są skonfliktowane w dwóch ważnych, technologicznych sprawach.

Linki do źródeł:

Chytry plan Trumpa
https://forsal.pl/swiat/bezpieczenstwo/artykuly/10602074,pelna-wersja-strategii-bezpieczenstwa-usa-ujawnia-chytry-plan-trumpa-polska-ma-byc-odciagnieta-od-ue.html

Brazylia wprowadza opłaty dla zagranicznych biznesów cyfrowych
https://www.vatupdate.com/2026/05/05/brazil-introduces-destination-based-vat-on-digital-services-targeting-non-resident-providers-and-marketplaces/

Raport EY
https://www.ey.com/content/dam/ey-unified-site/ey-com/pt-br/campaigns/reforma-tributaria/documents/ey-serie-reforma-tributaria-edicao-21.pdf

Brazylijski PIX
https://citp.ac.uk/publications/fintech-regulation-and-digital-sovereignty-brazils-pix

System płatności BRICS
https://bricsbrasil.com.br/en/brics-makes-progress-on-its-own-payment-system/

Kontrowersyjny system płatności
https://cfi.co/finance/2026/07/free-capped-and-contagious-why-a-us-tariff-could-not-stop-pix-going-global/

Trump ingerował w wybory?
https://www.theguardian.com/world/2026/sep/24/trump-brazil-election-interference

Lula oskarża Trumpa o "kolonizowanie" Brazylii
https://www.theguardian.com/world/2026/sep/25/lula-says-trump-wants-to-colonise-and-capture-brazils-resources-by-meddling-in-election

Meta "atakuje demokratyczne instytucje" w Brazylii?
https://netlab.eco.ufrj.br/post/a-desconfian%C3%A7a-institucional-como-estrat%C3%A9gia-pol%C3%ADtica-ataques-%C3%A0s-institui%C3%A7%C3%B5es-e-%C3%A0-integridade-eleit

"Meta zarabia na reklamach politycznych"
https://netlab.eco.ufrj.br/post/meta-lucra-com-an%C3%BAncios-irregulares-promovidos-por-redes-coordenadas-para-influenciar-as-elei%C3%A7%C3%B5es-no

O "mieszaniu" w wyborach
https://artigo19.org/2026/10/18/meta-nao-se-meta-nas-nossas-eleicoes/

Ograniczanie treści o da Silvie
https://www1.folha.uol.com.br/poder/2026/10/organizacoes-cobram-transparencia-e-equilibro-apos-denuncias-de-restricoes-a-conteudos-pro-lula.shtml

Meta promowała Bolsonaro?
https://www1.folha.uol.com.br/poder/2026/10/campanha-de-lula-acusa-dona-do-instagram-e-facebook-de-interferir-em-favor-de-flavio-bolsonaro.shtml

Rozdziały:

06:40 - AWANTURA O WYBORY W 2022
10:32 - ALEXANDRE DE MORAES
15:19 - META A WYBORY
22:52 - LULA KONTRA TRUMP
27:36 - PODATEK CYFROWY I PIX
39:15 - PODSUMOWANIE

Coś dziwnego dzieje się ze światem sprzętu.

Gdzie nie spojrzeć, tam motoryzacja, lotnictwo, producenci urządzeń medycznych i oczywiście smartfonów i komputerów narzekają na braki. A konkretnie na jeden wielki brak: układów pamięci. Przez niego być może skurczy się albo całkiem zniknie kategoria najtańszych smartfonów.

Ale jeszcze ciekawszy jest powód tych niedoborów. Bo jest za niego odpowiedzialny jeden sektor...

Linki do źródeł:
Costco broni się przed złodziejami pamięci:
https://www.tomshardware.com/pc-components/ram/costco-removes-ram-from-its-display-pcs-to-prevent-tech-savvy-shoplifters-gpus-also-absent-across-stores-as-pc-parts-become-a-hot-commodity

Jak drożała pamięć:
https://www.tomshardware.com/pc-components/ram/one-year-into-the-ai-induced-ram-apocalypse-how-much-does-memory-actually-cost-and-is-there-hope-for-a-more-affordable-future

Czym grożą braki w produkcji pamięci?
https://www.z2data.com/insights/will-the-memory-chip-shortage-trigger-production-shutdowns-in-2026

Spodziewane podwyżki cen w Dell:
https://wccftech.com/dells-pc-products-are-expected-to-see-gigantic-price-hikes/

Pamięć towarem deficytowym:
https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/2026-09/260916_Shivakumar_Memory_Cycle.pdf?VersionId=Nty88TX8HfinPe061aDBH4u1PlBAgEj9

Żarłoczne centra danych:
https://accuristech.com/blog/ai-data-center-electronic-component-supply/

Kurczy się rynek smartfonów:
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-26/idc-sees-13-collapse-in-smartphone-market-due-to-memory-crisis

Znikają najtańsze smartfony:
https://restofworld.org/2026/ai-data-center-memory-chip-shortage-cheap-smartphones-digital-divide/

00:00 - Wstęp
04:10 - ZNIKAJĄ NAJTAŃSZE SMARTFONY
10:55 - PRODUCENCI A AI
13:25 - POPYT NA PAMIĘĆ
19:48 - RAMageddon
26:13 - FABRYKI PAMIĘCI
31:48 - PODSUMOWANIE

5. urodziny Techstorii

Techstorie kończą 5 lat! Z tej okazji zapraszamy Was na wyjątkowe spotkanie ze słuchaczami. Widzimy się 27 października o godz. 18:00 w Barze Studio w PKiN w Warszawie. O technologicznych lękach, nadziejach i emocjach porozmawiamy z psycholożką Martą Niedźwiecką i pisarzem Wojciechem Chmielarzem. Do zobaczenia!

Dane 19 mln Polaków wyciekły po włamie do MyDr. A potem nastąpiła czarna seria wycieków danych z innych usług.

Właściwie trudno ostatnio o tydzień bez informacji o włamaniu. Co takiego się stało, że co chwila jesteśmy bombardowani informacjami o kolejnym włamie? Czy ktoś czyha na dane medyczne Polaków? I co wspólnego mają z tym AI i nowe przepisy?

Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w dzisiejszym odcinku.

Goście Techstorii:

Iwona Prószyńska, NASK,
Michał Sajdak, twórca serwisu Sekurak.pl,
Karol Bojke, NASK

5. urodziny Techstorii

Techstorie kończą 5 lat! Z tej okazji zapraszamy Was na wyjątkowe spotkanie ze słuchaczami. Widzimy się 27 października o godz. 18:00 w Barze Studio w PKiN w Warszawie. O technologicznych lękach, nadziejach i emocjach porozmawiamy z psycholożką Martą Niedźwiedzką i pisarzem Wojciechem Chmielarzem. Do zobaczenia!

Linki do źródeł:

Interpelacja ws. MyDr
Odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji
https://sejm.gov.pl/INT10.nsf/klucz/ATTDXRJ9M/%24FILE/i19211-o1.pdf

CSIRT CeZ
Statystyki incydentów medycznych
https://csirt.cez.gov.pl/pl/aktualnosci/tylko-do-wrzesnia-2026-roku-wykryto-blisko-1400-incydentow-rosnie-skutecznosc-csirt

207 tys. incydentów w Polsce
https://tvn24.pl/biznes/tech/ministerstwo-cyfryzacji-do-polowy-wrzesnia-zarejestrowano-ponad-207-tysiecy-incydentow-cyberbezpieczenstwa-st9265091

Wzrost liczby cyberataków
https://cyfrowa.rp.pl/bezpieczenstwo/art44626801-lawinowy-wzrost-liczby-cyberatakow-szyfrowane-komunikatory-tez-nie-sa-bezpieczne

Polska celem haktywistów https://www.ziur.eus/documents/63214922/0/ZIUR_Informe+de+ciberinteligencia+Industrial_Q2_2025.pdf/fee1cf96-81f3-6e42-5465-769d74bda03d?t=1754637176532

Raport AI Security 2026
AI w atakach i obronie. https://engage.checkpoint.com/ai-security-report-2026/?_gl=1*zqci7f*_gcl_au*MjY5MTY2NDg4LjE3OTE3NDA3NTQ

Sprawdzenie wycieków danych
https://bezpiecznedane.gov.pl/

UODO i wyciek MyDr
Problemy po wycieku danych
https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,33031677,szantaz-na-dane-z-mydr-szef-uodo-te-informacje-dotycza-wszak.html

NIS2 i KSC
Firmy nieprzygotowane do NIS2. https://cyberdefence24.pl/biznes-i-finanse/prezydent-podpisal-ustawe-o-ksc-tymczasem-36-polskich-firm-nie-wie-czy-obejmuje-je-dyrektywa-nis2

Rozdziały:

00:00 INTRO
07:23 ATAKI NA ENERGETYKĘ
13:57 WYSYP ATAKÓW
34:21 OCHRONA ZDROWIA: PROBLEM DOSTAWCÓW
40:17 STATYSTYKA
51:13 GDZIE JEST PAŃSTWO
01:04:24 CO ROBIĆ
01:07:35 PODSUMOWANIE

To nie jest odcinek o sztucznej inteligencji! Chwilowo mamy przesyt tym tematem (i chyba nie tylko my). A dodatkowo w księgarniach obrodziło książkami o technologiach, więc dziś porozmawiamy o inteligentnych miastach, kurierach i pracy platformowej oraz o TikToku.

Zanim się żachniecie i pomyślicie, że to zgrane tematy – te książki naprawdę mogą was w tych tematach zaskoczyć. Nas zaskoczyły.

Literatura:
"Smok w telefonie. Tajna historia TikToka, inwigilacji i wojny USA z Chinami o algorytm, który wiedział za dużo", Emily Baker-White, tłumaczenie Anna Żbikowska, Wydawnictwo Znak Horyzont, 2026.
"Uberyzacja. O warunkach pracy kurierów", Katarzyna Duda, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2026.
"Miasto przyszłości. Jak technologia zmienia nasze życie", Magdalena Milert, Wydawnictwo Poznańskie, 2026.

Źródła:

Kapsułowy hostel dla kurierów - koszmar strażaka
https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,32654463,straz-pozarna-o-kapsulowym-hostelu-w-piwnicy-bloku-szereg.html

Projekt NEOM
https://www.youtube.com/watch?v=r4ox214YLvw

Odcinek Techstorii #62 o miastach przyszłości
https://open.spotify.com/episode/4nbhnrzU6oE5fi6U1azjUi?si=fAbanzkJTqGVx4UOWDebfw

Rozdziały:
00:17 - O filmie "The Social Reckoning"
01:32 - Omówienie filmu "Artificial" o "zamachu stanu" w OpenAI
03:13 - Premiera filmu "Musk" na festiwalu w Wenecji
03:43 - O dokumencie "You can see everything"
05:44 - Podziękowania
07:14 - "Smok w telefonie. Tajna historia TikToka, inwigilacji i wojny USA z Chinami o algorytm, który wiedział za dużo", Emily Baker-White
27:46 - "Uberyzacja. O warunkach pracy kurierów", Katarzyna Duda
47:36 - "Miasto przyszłości. Jak technologia zmienia nasze życie", Magdalena Milert
01:01:37 - Zaproszenie na Blast Cast - festiwal podcastów.
Blast Cast
Nagranie odcinka z Kamilem Śliwowskim, trenerem kompetencji cyfrowych
10 października, sobota, godz. 15
Fabryka Norblina
Żelazna 51/53,
00-841 Warszawa

Kod zniżkowy: TECBC15

Zapraszamy do słuchania!