A.I. gewoon (blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie)

7,2 miljoen Nederlanders gebruiken AI dagelijks. Tegelijkertijd daalt het vertrouwen. Hoe zit dat? En wie vertegenwoordigt eigenlijk de helft van de samenleving die meer bezorgd is dan enthousiast?
In deze aflevering duiken we in de publieke opinie over AI — niet de mening van techbedrijven, maar van gewone mensen. En in het nieuws: ontslagen, energie, geopolitiek en de vraag of journalistiek zichzelf nog kan bekostigen.
In deze aflevering:
Blok 1 — Publieke opinie Gebruik groeit, vertrouwen daalt — hoe dat eigenlijk logisch is. Gen Z die bewust iPods terugkoopt. MIT-onderzoek dat suggereert dat intensief AI-gebruik ons kritisch denkvermogen aantast. En de G7-top waar de drie grootste AI-labs mee aan tafel zaten, maar vakbonden, NGO's en gewone burgers niet.
Blok 2 — Nieuws week 26 187.000 tech-ontslagen, waarvan AI als reden werd opgegeven — en wat de trackerdata wél en níet kunnen bewijzen. De VS die AI-datacenters een wettelijke fast lane naar het stroomnet geeft. De historische stap waarbij de VS Anthropics meest geavanceerde modellen blokkeert voor buitenlandse gebruikers — en wat dat betekent voor Europese afhankelijkheid. En de langzame uitholling van het journalistieke businessmodel door dezelfde technologie die van journalistiek leeft.
Bronnen:
Newcom AI Monitor 2026: https://www.emerce.nl/nieuws/72-miljoen-nederlanders-gebruiken-ai-hype-vaste-praktijk
Stanford HAI AI Index 2026: https://hai.stanford.edu/ai-index/2026-ai-index-report/public-opinion
MIT-studie kritisch denken: https://www.theguardian.com/us-news/2026/jun/19/chatbots-critical-thinking-skills
G7 en AI-labs: https://dataconomy.com/2026/06/12/ai-leaders-openai-google-deepmind-anthropic-g7-summit/
FERC fast lane datacenters: https://techcrunch.com/2026/06/18/ai-data-centers-just-got-a-government-mandated-fast-lane-to-the-grid/
Anthropic exportcontroles: https://nos.nl/l/2619046
Reuters Institute journalistiek 2026: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/journalism-media-and-technology-trends-and-predictions-2026

Week 25 is een drukke week: nieuwe modellen, een prijzenoorlog om de consument, AI die voor je koopt maar ook tegen je gebruikt wordt, fraude op grote schaal, democratische manipulatie via nepbezwaren, een ethische hacker die denkt dat het haar laatste wedstrijd was, en een conflict tussen een AI-bedrijf en de Amerikaanse overheid dat deze week een nieuwe wending krijgt. Plus: oproepen tot een wereldwijde pauze. Peter bespreekt wat er allemaal speelt — en waarom niemand het meer volledig in de hand lijkt te hebben.

https://blog.google/innovation-and-ai/technology/ai/google-ai-updates-april-2026/
https://www.nytimes.com/2026/06/09/technology/anthropic-ai-claude-fable-mythos.html
https://www.anthropic.com/glasswing
https://www.anthropic.com/news/statement-us-government-directive-fable-5-mythos-5
https://www.anthropic.com/news/claude-fable-5-mythos-5
https://support.claude.com/en/articles/15363606-why-claude-switched-models-in-your-conversation-with-fable-5
https://cointelegraph.com/news/researcher-claims-hes-already-jailbroken-anthropics-guardrailed-claude-fable-5
https://www.securityweek.com/anthropic-disputes-fable-5-ai-jailbreak/
https://nl.dataconomy.com/2026/05/25/deepseek-verlaagt-de-prijs-van-v4-pro-met-75/
https://www.ictmagazine.nl/nieuws/openai-overweegt-forse-prijsverlagingen-in-strijd-met-anthropic/
https://finance.yahoo.com/sectors/technology/articles/openai-price-war-anthropic-223103426.html
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/06/11/kamer-wil-actie-tegen-tabaksfabrikant-die-via-ai-formulieren-eu-wetgeving-wil-beinvloeden-a4929880
https://tech.yahoo.com/cybersecurity/articles/champion-ethical-hacker-warns-ai-004402631.html
https://techcrunch.com/2026/06/05/nsa-said-to-be-readying-anthropics-mythos-for-use-in-cyber-operations/

In deze aflevering bespreekt Peter Langbroek de belangrijkste AI-ontwikkelingen van de week. Van een historische beursgang tot AI-remixes van Taylor Swift — het is een drukke week in AI-land.
In deze aflevering:
🤖 Anthropic boekt eerste winst — het bedrijf achter Claude staat op het punt zijn eerste winstgevende kwartaal te halen. En sloot daarvoor een rekenkrachtdeal met SpaceX van bijna 45 miljard dollar.
⚖️ Musk verliest, OpenAI wint — de rechtszaak van Elon Musk tegen OpenAI is afgewezen. De weg voor een historische beursgang ligt nu open.
🔍 Google maakt comeback — Gemini heeft ChatGPT ingehaald op bruikbaarheid, zeggen techexperts. En Google kondigt de grootste wijziging aan zijn zoekmachine in 25 jaar aan.
💸 Financiële risico's — AI-datacenterleningen klimmen op Wall Streets lijst van kredietrisico's. En bij SoftBank groeien zorgen over de investering van 60 miljard dollar in OpenAI.
🎵 Spotify + Universal Music — voor het eerst kunnen fans AI-remixes maken van nummers van artiesten als Taylor Swift en Drake. Met toestemming én royalty's voor de artiesten.
🎙️ ElevenLabs daagt Audible uit — AI-stemmen worden zo realistisch dat ze de audioboekmarkt op zijn kop zetten. Goed nieuws voor auteurs, moeilijk nieuws voor stemacteurs.
Vond je deze aflevering interessant? Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts en laat een beoordeling achter. Dat helpt enorm.
aigewoon.nl

Onderwerpen deze week
Het Vaticaan en AI-ethiek Paus Leo I start een nieuwe commissie die zich richt op menselijke waardigheid in AI-ontwikkelingen. Waarom religieuze instellingen nu aan tafel zitten bij fundamentele vragen over AI.
AI op je telefoon Hugging Face brengt Gemma 4 uit — een AI-model dat volledig lokaal op je smartphone kan draaien. Wat betekent dat voor privacy en snelheid?
LinkedIn-profiel en bot-hackers Een grappig trucje: iemand sneuvelt prompt-instructies in zijn profiel in, met als gevolg dat AI-recruitersbots hem in Oudengels aanspreken. Leuk voorbeeld van hoe kwetsbaar AI kan zijn.
Privacy onder de loep Apple en WhatsApp zetten beiden in op het automatisch verwijderen van chat-geschiedenis. Maar beveiligingsexperts waarschuwen: geen geschiedenis = geen verantwoording. Moeilijke afweging.
Apple en OpenAI: Breuk in het gemaak De samenwerking tussen Apple en OpenAI loopt spaak. Reden? OpenAI ziet niet de voordelen die ze hadden gehoopt.
Banenverlies — nu echt Amerikaanse werknemers in klantenservice, administratie en verkoop voelen de klap al twee jaar achter elkaar.
Oudere werknemers: Beter of slechter af? CEO-onderzoek suggereert dat ervaring plots veel waard is. Maar daar moet wel voor worden getraind.
Waarschuwing voor beleidsmakers Regeringen moeten zich nú voorbereiden. Dit gaat groter worden dan de huidige prognoses aangeven.
Nederlands perspectief De VCP waarschuwt: AI verschuift werkdruk en taken. En nee, een trainingsdag hier en daar lost dit niet op.
De echte angst: Autonomie The Guardian beschrijft een tweedeling: werknemers die AI gebruiken, versus werknemers die door AI worden beheerd. Die tweede groep verliest iets ergers dan hun baan.
De SpaceX-deal Anthropic sluit enorme afspraken met SpaceX. Colossus 1 in Memphis beschikt over 220.000 GPU's en 300+ megawatt stroom. Direct gevolg: gebruikslimieten voor Claude Pro verdubbeld.
Claude Managed Agents Claude gaat zelfstandiger werken. Drie grote functies:
Geheugen: Claude onthoudt dingen over jou tussen sessies
Multi-agent samenwerking: Meerdere Claudes werken samen
Outcomes: Jij zegt wat je wilt, Claude voert het uit
Vraag: wie controleert wat er gebeurt?
Geen nieuw model deze keer Opvallend: geen aankondiging van een beterder model. Anthropic zegt: de modellen zijn goed genoeg. Nu gaat het om wat je ermee bouwt.
De kern Musk beschuldigt OpenAI ervan de oorspronkelijke non-profit-missie te hebben verraden. Nu wil hij het bedrijf terug naar zijn roots, en eist 150 miljard dollar.
Drie scenario's
OpenAI wint (meest waarschijnlijk)
Een tussenweg: beperkte schadevergoeding
Musk wint (juridisch gezien onwaarschijnlijk, maar gevolgen zijn rampzalig)
De echte strijd: Eigenaarschap van het verhaal Dit gaat niet alleen om geld of contracten. Het gaat om de vraag: wie mag zeggen dat hij AI naar de wereld bracht? Musk was er bij het begin. Maar Altman en OpenAI werden het gezicht van de revolutie.
AI en werk: Het grote verhaalAnthropic: Code with Claude 2026De rechtszaak: Elon Musk tegen OpenAI

Beschrijving:
Deze week: de energiehonger van AI (Three Mile Island, datacenter-vertragingen, OpenAI's $50 miljard rekenkrachtbudget), ontslagen bij Cloudflare en WiseTech, en een Chinese rechter die zegt dat AI geen ontslaggrond is. Dan bedrijven die bakzeil halen: Apple betaalt $250 miljoen voor AI-beloftes die niet uitkwamen, literaire vertalers betalen de prijs voor overhaaste AI-vertaalsoftware. Onderzoekers tonen aan dat AI zichzelf kan kopiëren naar andere computers — en dat perfecte AI-afstemming op menselijke waarden wiskundig onmogelijk is. Europa versoepelt de AI Act, schrikt van Mythos, en onderhandelt tegelijk om het model in te zetten als beveiligingsscanner voor banken. Ashley MacIsaac klaagt Google aan na een valse AI-samenvatting, Instagram schrapt versleuteling, Nederlandse queer-accounts worden opnieuw geblokkeerd. En tot slot: AI helpt een vijf eeuwen oud portretmysterie rond Anne Boleyn opnieuw bekijken.