A.I. gewoon (blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie)

Vorige week maakten OpenAI en Hugging Face bekend dat AI-modellen van OpenAI tijdens een interne test buiten hun testomgeving kwamen en inbraken bij Hugging Face. Het doel van het model: de antwoorden vinden op een examen dat het moest maken.
In deze aflevering loop ik vier vragen langs:
Klopt het verhaal eigenlijk wel, of is het aangedikt?
Hoe kon OpenAI denken dat de testomgeving afgesloten was?
Ging er dan geen alarm af?
En klopt het dat de verdediging op een Chinees model moest terugvallen?
Geen kwaadaardige AI, maar een reeks aannames die niet klopten — over afscherming, over veiligheidsmaatregelen, en over hoe snel dit gaat.
Let op: het onderzoek van beide bedrijven liep nog ten tijde van de opname. Feiten in deze aflevering zijn de stand van zaken op 23 juli 2026.
Bronnen
OpenAI, incidentrapport (21 juli 2026): openai.com/index/hugging-face-model-evaluation-security-incident/
Hugging Face, security disclosure (16 juli 2026): huggingface.co/blog/security-incident-july-2026
Science Media Centre, expertreacties (22 juli 2026): sciencemediacentre.org/expert-reaction-to-openai-hugging-face-incident/

Het Chinese Kimi K3 laat zien dat de kloof met de Amerikaanse topmodellen op onderdelen kleiner is dan gedacht.
New York legt de vergunningverlening voor de grootste datacenters een jaar stil, terwijl er in Rotterdam juist plannen liggen voor een AI-fabriek.
Verder: uitgevers klagen Google aan, en het debat over de vraag of een AI-model iets kan ervaren. 
In deze aflevering: 
• Een kleinere kloof dan gedacht — Kimi K3, DeepSeek, vertraging bij Google Gemini• Stroom, stenen en stopcontacten — New York, Rotterdam, netinstabiliteit, datacenters in de ruimte
• Praten met machines — natuurlijker spraak-AI, het bewustzijnsdebat
• Wie betaalt de rekening — auteursrecht, AI-modellen die kunnen "vergeten", AI-slop
• Werk en school — AI in sollicitaties, de ICT-opleiding op de schop
 Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm.

AI Gewoon: de belangrijkste AI-verhalen van deze week
Een dwarsdoorsnede van het AI-nieuws van de afgelopen dagen: van nieuwe, krachtige modellen tot de vraag wie er straks nog een baan overhoudt — en waarom je je Instagram-instellingen echt even moet checken.
In deze aflevering:
OpenAI vol op het gaspedaal — nieuw model GPT-5.6 "Sol", een AI-agent die uren zelfstandig werkt, geruchten over een "super app", en een prijzenoorlog.
Een kijkje in het brein van de machine — Anthropic ziet voor het eerst hoe Claude "nadenkt".
Meta en jouw gezicht — de AI-fotofunctie die zonder toestemming beelden maakte (en werd teruggetrokken), plus de EU-tik om het "verslavende ontwerp" van Instagram.
Werk & onderwijs — het kabinet stuurt jongeren richting AI, welke banen relatief veilig zijn, en waarom LinkedIn vol AI-teksten staat.
Met beide benen op de grond — robots maken de hype (nog) niet waar, en een "AI-actrice" krijgt haar eigen film.
Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Vind je het de moeite waard? Een beoordeling helpt enorm.

Dit is het nieuws van donderdag negen juli tweeduizend zesentwintig. En als er deze week één rode draad is, dan is het wel deze: overal ter wereld wordt er macht, werk en verantwoordelijkheid rondom AI opnieuw verdeeld. Op de werkvloer, in de rechtszaal, op het slagveld en in de handelspolitiek. En de vraag wie daar nog de regie over heeft, die wordt met de dag dringender. Je hoort het in de komende minuten.

Bronnen bij deze aflevering :
- Meta en TikTok schrappen banen in Ierland — Bloomberg Technology, 06-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-06/meta-tiktok-jobs-cuts-in-ireland-augur-further-ai-disruption
- Microsoft schrapt banen bij Xbox in AI-reorganisatie — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/technology/2026/jul/06/microsoft-cuts-jobs-xbox-overhaul-mass-layoffs
- China laat AI-bedrijven Nvidia H200-chips kopen — Bloomberg Technology, 08-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-08/china-to-let-ai-firms-buy-nvidia-h200-chips-information-says
- Israëlisch commandosysteem identificeerde 850.000 doelwitten — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/world/2026/jul/06/israel-command-system-identified-850000-targets-gaza-lebanon-war-supplier-elbit-systems
- British Columbia overweegt juridische stappen tegen OpenAI — Bloomberg Technology, 07-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-07/bc-eyes-legal-action-against-openai-in-wake-of-mass-shooting
- AI verandert de betekenis van teksten van gebruikers — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/technology/2026/jul/06/ai-altering-meaning-of-users-drafts-on-issues-from-abortion-to-climate-study-finds
- Meta lanceert Muse Image met standaard ingeschakelde tag-functie — BBC Technology, 08-07-2026, https://www.bbc.co.uk/news/articles/cp9lee19y1yo
- AI-foundationmodel leert menselijke cellen begrijpen — Nature, 09-07-2026, https://www.nature.com/articles/s41586-026-10689-z

Het échte risico (deel 2 van 2)
In deel 1 bleek het dramatische doemscenario niet te kloppen: er zijn sterke alternatieven, we gebruiken AI nog nauwelijks écht, en de VS wil ons juist binnenhouden. Maar als het zo meevalt — waarom is Brussel dan zo zenuwachtig? In dit tweede deel draait Peter het verhaal om. Want er ís een echt risico, alleen zit het niet bij de modellen. Het zit bij de stekker in de muur: bij stroom, datacenters en chips — en bij afhankelijkheid die de VS bewust als strategie inzet. Met een vergeten Europese satelliet als spiegel, en een verrassend nuchtere uitweg: niet één megadatacenter, maar duizenden kleine kastjes op kantoor.
Luister eerst deel 1 als je dat nog niet hebt gedaan — dit deel bouwt daarop voort.
Een korte update: het geblokkeerde model Fable 5 is alweer vrijgegeven, en wat de recente uitspraken van Trump daarover zeggen
De Apple-truc: hoe je het beste model inhuurt zonder zelf miljarden uit te geven — en waarom die vergelijking voor Europa net niet opgaat
De les van Galileo: waarom Europa ooit een eigen GPS bouwde terwijl het Amerikaanse gewoon werkte
Het échte knelpunt: stroom, datacenters en chips — van de Nederlandse netcongestie tot het groeiende verzet tegen datacenters in de VS
Waarom een Nederlands chipbedrijf de Europese AI-kampioen overeind houdt
Het kastje op kantoor: hoe je vandaag al een sterk AI-model lokaal draait, met je data veilig binnen — en waar de grenzen liggen
Wat Europa dan wél zou moeten doen: een nuchtere drieslag in plaats van een paniekverhaal

Genoemd in deze aflevering (bronnen)
Fable 5 weer vrijgegeven na intrekking exportcontroles — CNBC & Al Jazeera: https://www.aljazeera.com/economy/2026/7/1/us-lifts-restrictions-on-powerful-ai-models-fable-mythos-anthropic-says
Trump over AI-regels ("zo min mogelijk") — Bloomberg: https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-02/trump-says-he-wants-ai-guardrails-but-as-little-as-possible
Apple kiest Google Gemini voor Siri — Reuters & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/01/12/apple-google-ai-siri-gemini.html
AI-investeringen big tech (~725 mld in 2026) — Statista & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/02/06/google-microsoft-meta-amazon-ai-cash.html
Europees aandeel cloudmarkt gedaald — Europese Commissie (via analyse): https://www.insideglobaltech.com/2026/06/11/the-eu-cloud-and-ai-development-act-in-depth/
Netcongestie Nederland (~14.000 bedrijven op wachtlijst) — Netbeheer Nederland & NOS: https://nos.nl/artikel/2600877
Datacenter bij Vijfhuizen krijgt pas in 2033–2035 stroom — NOS: https://nos.nl/artikel/2612438
Verzet tegen datacenters in de VS — Tom's Hardware & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/05/09/ai-data-center-construction-public-opposition.html
Energieverbruik AI-datacenters — Stanford HAI AI Index 2026: https://aiindex.stanford.edu
ASML investeert in Mistral — ASML & Reuters/CNBC: https://www.cnbc.com/2025/09/09/ai-firm-mistral-valued-at-14-billion-as-asml-takes-major-stake.html
Lokaal AI draaien (DGX Spark) — NVIDIA, Tom's Hardware & LMSYS: https://www.tomshardware.com/pc-components/gpus/nvidia-dgx-spark-review