A.I. gewoon (blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie)

37. AI Gewoon Nieuws week 9 2026
Beschrijving:
Nederland heeft zijn eigen AI-taalmodel: GPT-NL is deze week in gebruik genomen bij de eerste ministeries en financiële instellingen. Gebouwd door TNO, SURF en het Nederlands Forensisch Instituut – op Nederlandse servers, met rechtmatig verkregen data, en als eerste LLM ter wereld aantoonbaar AVG-compliant.
Tegelijkertijd speelde in Amerika het grootste AI-conflict van het jaar. Anthropic weigerde na maanden onderhandelen om de ethische grenzen uit zijn model te halen. Trump verbande het bedrijf van alle federale netwerken. OpenAI tekende diezelfde avond een deal met het Pentagon.
Verder: waarom beleggers bang zijn dat AI het bankensector-model ondermijnt, hoe scholen in Nederland en Amerika reageren op leerlingen die AI al volop gebruiken, en wat de enorme stroomrekening van de AI-boom betekent voor de Nederlandse netcongestie.

Bronnen:
Bloomberg Technology – "Bankensector hard geraakt door AI-angst" – februari 2026 ↩

Dutch IT Channel – "Eerste gebruikers testen Nederlands taalmodel GPT-NL" – 26 februari 2026

Dutch IT Channel – "GPT-NL: De eerste stap naar een eigen, veilig taalmodel" (Progress Report #2) – 27 februari 2026

GPT-NL.nl – planningspagina en voortgangsrapport –

Genootschap Onze Taal – "GPT-NL: hoe werkt dit AI-taalmodel van eigen bodem?" – nr. 01-2026

Dutch IT Channel – "Eerste gebruikers testen Nederlands taalmodel GPT-NL" – 26 februari 2026 ↩

CIO Platform Nederland / Tweakers – "Nederlandse GPT-NL is klaar voor gebruik: voldoet als enige taalmodel aan AVG" – 26 februari 2026

GPT-NL.nl – "Een verantwoord alternatief" – financiering RVO/Ministerie EZK

Dutch IT Channel – "Coalitieakkoord 2026: Digitale soevereiniteit versus AI-hype" – februari 2026

Pew Research Center – studie AI-gebruik onder Amerikaanse tieners – 2025/2026

NRC – "Nederlandse leraren krijgen AI-scholing omdat sommigen nog nooit ChatGPT hebben geopend" – februari 2026 ↩

The Guardian Tech – "Australische scholen zetten chatbots in om studenten te ondervragen" – 2026 ↩

NYT Technology – "AI-geletterdheid wordt nieuwe rijles op Amerikaanse school in Newark" – 2026 ↩

NBC News / Fortune – Anthropic Pentagon contract 200 miljoen dollar – vermeld in meerdere bronnen, februari 2026 ↩

The Guardian Tech – "Anthropic weigert Pentagon-eis om AI-veiligheidschecks te verwijderen" – februari 2026 ↩

NYT Technology – "Pentagon en Anthropic in conflict over AI-veiligheidsmaatregelen" – februari 2026 – citaat Amodei: "we cannot in good conscience accede" ↩

NBC News – "Trump bans Anthropic government use" – 27 februari 2026

NPR – "OpenAI announces Pentagon deal after Trump bans Anthropic" – 27 februari 2026

NYT Technology – "Google-medewerkers vragen om rode lijnen bij militaire AI-samenwerking" – februari 2026 ↩

NOS Tech / Bloomberg Technology – "Tech-giganten investeren $424 miljard in datacenters" – 2026 ↩

The Guardian Tech – "Datacenters dreigen stroomverbruik Groot-Brittannië te verdubbelen" – 2026 (140 projecten, 50 gigawatt) ↩

The Guardian Tech – "Amerikaanse datacenters onder druk door AI-boom" – 2026

36. Hoe kan A.I. veilig voor osn kopen? (deel 2)

Beschrijving: In deze aflevering duikt Peter in de wereld van AI’s die voor jou gaan shoppen. Niet alleen: laat ik mijn AI mijn boodschappen doen? Maar vooral: hoe bepaalt zo’n AI eigenlijk wat jij te zien krijgt?
Van stofzuigers tot restaurants, van wasmiddel tot luxe horloges — wanneer laat je los, en wanneer houd je zelf de regie?

Onderwerpen:
Waarom mensen routine-aankopen wél delegeren aan AI — maar emotionele keuzes niet
De drie factoren die bepalen of je een aankoop uit handen geeft

Hoe AI een shortlist maakt (en waarom producten buiten die lijst “niet bestaan”)

Wat GEO / AEO betekent en waarom marketing verandert van emotie naar data

Waarom oude Reddit-posts nog steeds jouw keuzes beïnvloeden

Wat Nederlandse consumenten de komende 1–3 jaar gaan merken

Hoe AI straks namens jou onderhandelt met andere AI’s (Agent-to-Agent commerce)

Hoe jij controle houdt over betalingen en limieten instelt

35. AI Gewoon Nieuws week 8 2026
Beschrijving:
Een rover van NASA rijdt voor het eerst autonoom over Mars. Google maakt muziek van een tekstprompt over een eenzame sok. En binnen twee dagen krijgen zowel Claude als Gemini een flinke upgrade.
Maar het grotere verhaal zit in de arbeidsmarkt.
En we kijken ook naar de ethische kant van AI.
Week 8 laat zien: AI wordt krachtiger, sneller en normaler.
Maar vertrouwen, beleid en verdeling lopen achter.

34. Hoe kan A.I. veilig voor ons kopen? (deel 1)
Beschrijving:
Stel je voor: je zegt gewoon wat je die week wilt eten, en je boodschappen worden automatisch besteld. Geen uur meer aan de keukentafel de supermarkt-app invullen. Klinkt handig – en het komt eraan. Maar er is meer voor nodig dan je denkt.
In deze aflevering duiken we in agentic buying: de technologie waarmee AI-assistenten straks zelfstandig aankopen voor je kunnen doen. Niet alleen adviseren, maar écht op de bestelknop drukken.
Dit is deel 1 van 2. We bekijken het vanuit jouw perspectief als consument, aan de hand van drie praktische scenario's.
Scenario 1 – De wekelijkse boodschappen Hoe stel je in wat de AI wel en niet mag bestellen? Wat zijn 'mandaten' en waarom zijn ze zo belangrijk? En hoe zorgt het Nederlandse bedrijf Adyen ervoor dat dit via iDEAL kan?
Scenario 2 – Een nieuwe stofzuiger Eenmalige aankopen zijn ingewikkelder dan routine. Hoe werkt pre-autorisatie? En wat betekent het als AI objectief gaat vergelijken – voor jou, maar ook voor merken die nu leven van goede marketing?
Scenario 3 – Een weekendje Rome Multi-vendor, tijdgevoelig, persoonlijk. Wat is de Europese pakketreizen-richtlijn, en waarom maakt die vakanties boeken via AI juridisch heel complex?
Bronnen:
1. 
Agent Payments Protocol (AP2) Documentation, Google Cloud, 2025-09-16, https://ap2-protocol.org/ ↩
2. 
Agentic commerce: hoe AI-agents aankoopbeslissingen overnemen, Emerce, 2026-01-15, https://www.emerce.nl/achtergrond/agentic-commerce-hoe-ai-agents-aankoopbeslissingen-overnemen↩
3. 
Buy it in ChatGPT: Instant Checkout and the Agentic Commerce Protocol, OpenAI, 2026-01-21, https://openai.com/index/buy-it-in-chatgpt/ ↩
4. 
New tech and tools for retailers to succeed in an agentic shopping era, Google Blog, 2026-01-11, https://blog.google/products/ads-commerce/agentic-commerce-ai-tools-protocol-retailers-platforms/↩
5. 
Making Sense of the AI Shopping Protocol Moment, PayPal Newsroom, 2026-01-22, https://newsroom.paypal-corp.com/2026-01-22-Making-Sense-of-the-AI-Shopping-Protocol-Moment↩
6. 
The agentic commerce opportunity: How AI agents are ushering in a new era, McKinsey, 2025-10-17, https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-agentic-commerce-opportunity-how-ai-agents-are-ushering-in-a-new-era-for-consumers-and-merchants ↩
7. 
Adyen prepares 'Wallets for Agents' for Dutch market, Adyen Press Release, 2025-11-20, https://www.adyen.com/press/adyen-ai-agents-ideal-integration ↩
8. 
EU AI Act enforcement begins August 2026, European Commission, 2025-08-02, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai ↩
9. 
EU AI Act: High-Risk AI Systems Classification, European Commission Guidelines, 2025-09-15, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/ai-act-high-risk-systems ↩
10. 
What is agentic commerce? A guide to getting started, Stripe, 2025-12-10, https://stripe.com/guides/agentic-commerce ↩
11. 
Consumer rights in the AI age, European Consumer Organisation, 2025-11-15, https://www.beuc.eu/consumer-rights-ai ↩
12. 
Agentic Commerce: How AI Agents Will Transform Travel Booking, Skift Research, 2025-10-22, https://skift.com/2025/10/22/agentic-commerce-travel/ ↩
13. 
Universal Commerce Protocol (UCP) Technical Specification, Google Developers, 2026-01-11, https://developers.google.com/commerce/ucp ↩
14. 
Package Travel Directive in the Age of AI, EU Travel Law, 2025-09-30, https://ec.europa.eu/info/law/package-travel-directive ↩
15. 
ChatGPT 800M weekly users, Gemini 750M monthly users, OpenAI & Google Press Releases, 2026-01-20, https://openai.com/blog/chatgpt-800-million-users ↩

Beschrijving: Google toont massaal AI-gebruik voor werk, maar OpenAI worstelt met kosten. Professionals verlaten hun baan uit angst voor vervanging, investeerders verkopen aandelen, Hollywood roept paniek. Peter duidt de spanning tussen AI-dreiging en AI-belofte, met het verhaal van Patrick Darling die dankzij voice cloning weer kan zingen.
Nieuws/Onderzoek genoemd:
Google/Ipsos "Our Life with AI 2025" rapport (januari 2026)
The New York Times over OpenAI's winstuitdaging (februari 2026)
Built In, Analytics Insight, Kellogg University: wittebordenwerkers naar ambachten (2026)
Microsoft AI CEO voorspelt automatisering binnen 12-18 maanden (13 februari 2026)
SemiCab veroorzaakt beurscrash transportaandelen (12 februari 2026)
ByteDance Seedance 2.0 Hollywood deepfakes (11-12 februari 2026)
NRC: Europa's NanoIC chipproject met ASML
NOS: Nederlandse banken willen van VS-tech af
The Guardian: AI-fouten in Engelse jeugdzorg