Voorproevers

Kloegen ze in de middeleeuwen al over de jeugd van tegenwoordig? En bestond er eigenlijk wel zoiets als 'jeugd' in de middeleeuwen of is dat een 20ste-eeuwse uitvinding? En zijn ze altijd lui, spilzuchtig en onverantwoordelijk geweest? Goede vragen, en aan historici om ze te beantwoorden. Peter Stabel en Anke De Meyer zijn er zo twee en zij schreven een boek over de stedelijke jongerencultuur in de laatmiddeleeuwse Lage Landen. Het is geen hiphop en social media maar het scheelt niet veel.

We leven in een tijd waarin de werkelijkheid niet langer is gebaseerd op een gedeelde ervaring, maar een product is dat per individu op maat wordt gemaakt. Wie controle heeft over het verhaal, heeft de macht om mensen een bepaalde richting in te sturen. In haar essay 'Ik zie wat ik geloof' laat Roxane van Iperen zien hoe Big Tech ons met minimale inspanningen gevangenhoudt. Maar ze toont ook vluchtroutes. Hoe kunnen we opnieuw een gezamenlijke werkelijkheid creëren?

Mannen zijn geen vrouwen. Ze begrijpen is dus geen sinecure als vrouw. Ibe Rossel gaat de uitdaging aan en in haar nieuwe boek 'Bloedspiegel' concentreert ze zich op een specifiek mannelijk fenomeen: broederschap. Maar dan niet de kameraadschap, maar de broedertwist. Van Kain en Abel tot Jake en Logan Paul. Een antropologische kijk van buitenaf.

In 1993 gaat Reginald Verhofstede als para naar Somalië, een jaar later naar Rwanda. Moeilijke missies die diepe sporen nalaten. David Van Reybrouck verwerkte zijn ervaringen al in de monoloog 'Para', en Verhofstede getuigde zelf al op de radio en in documentaires. Nu is er een boek, een autobiografische roman, over hoe we met onze geschiedenis kunnen leren leven. Hoe we de pijn, die van generatie op generatie wordt doorgegeven, kunnen stoppen. 'Zal je terugkomen?' heet zijn boek.

Toen de jonge cultuurhistoricus David Van Reybrouck op zoek was naar een alomvattende geschiedenis van Congo, bleek dat boek niet te vinden. Hij besloot het dan maar zelf te schrijven. In 2022 verscheen 'Congo: een geschiedenis'. Daarvoor baseerde hij zich niet alleen op archiefonderzoek, maar vooral ook op honderden gesprekken die hij met Congolezen voerde. Zijn ooggetuigen gaan van eeuwelingen tot kindsoldaten, van rebellenleiders tot smokkelaars, van ministers tot maniokverkoopsters.