Cultuurshift

Lander23 laat zien dat de grens tussen high art en gaming definitief is verdwenen.
De cultuursector zoekt volop naar nieuwe manieren om publiek te boeien, nieuwe businessmodellen te vinden en maatschappelijke impact te maken. Stilzitten en kijken maakt plaats voor co-creatie en actieve deelname. Lander23 is een revolutionaire live-action game van de Britse immersive theaterpioniers Punchdrunk. Thomas Keane (Meaning Machine) nam was verantwoordelijk voor de high-tech audio-technologie legt vanuit zijn ervaring als gamemakers uit hoe zij theater, escape rooms en AI-gestuurde personages combineren tot een bloedstollende missie. 
Aan tafel reflecteert Hayo Wagenaar (IJsfontein) hierop. Hij deelt hoe zij met projecten zoals Backstreet voor het Literatuurmuseum en de indrukwekkende zorg-ervaring intoD’mentia psychologie en gamedesign inzetten om complexe verhalen diep voelbaar te maken. Ontdek  hoe een slimme digitale laag passieve passanten verandert in geëngageerde deelnemers.
Gebruik de digitale laag als een transparante toevoeging aan de fysieke ruimte, niet als een losstaand scherm. Zorg dat je experience inspeelt op de drie psychologische drivers van de Self-Determination Theory: autonomie, meesterschap en verbondenheid."
Sprekers 
Anic van Damme, presentator 
Splinter Chabot, programmamaker, cultuurliefhebber en auteur.
Thomas Keane, richtte Meaning Machine op, dat gespecialiseerd is in games en interactieve AI-personages. Vanuit zijn expertise adviseert en bouwt hij mee aan grensverleggende hybride ervaringen binnen de cultuur- en museumsector. 
Hayo Wagenaar, mede-oprichter van het interactieve ontwerpbureau IJsfontein. Pioniert hij op het gebied van spelend leren en het ontwerpen van betekenisvolle digitale lagen voor de culturele en maatschappelijke sector.
In deze aflevering
0:30 Waarom spel hét mechanisme is om mensen met cultuur te verbinden 
4:30 De opzet van Lander23: tactische vesten en een digitaal ruimteschip 
6:45 Waarom het blurren van theater en gaming zo krachtig is 
9:00 De verschuiving in ons mediagebruik: cultuur wordt hybride 
11:15 Hoe IJsfontein literatuur tot leven brengt voor jongeren met Back street 
13:30 WhatsAppen met Egyptische goden: aanpak van universiteit in Bristol
16:00 Waarom een missie (questification) diepere impact achterlaat 
18:15 AI-gestuurde personages in cultuur
20:30 Kun je van elke culturele ervaring een quest maken? Een mini-brainstorm 
25:00 De psychologie achter spel: de Self-Determination Theory uitgelegd 
27:30 Impact meten van interactieve ervaringen 
Genoemd in deze aflevering
DEN: kennisinstituut voor cultuur & digitale transformatie
Lander23: De hybride live-action game van theatergezelschap Punchdrunk in Londen.
Meaning Machine: Het game- en AI-bedrijf van Thomas Keane.
IJsfontein: Het interactieve ontwerpbureau van Hayo Wagenaar.
Back street: De interactieve tentoonstelling van het Literatuurmuseum (binnenkort in Utrecht) om ontlezing onder jongeren tegen te gaan.
intoD’mentia: Een deels narratieve, interactieve installatie om te ervaren hoe het is om te leven met beginnende dementie.
Escape Night - A Night At The Museum van het Rijksmuseum van Oudheden een soort theaterstuk na sluitingstijd in het Leids museum.

Dringen voor een topstuk of zalen die leeg blijven terwijl het verderop hutje-mutje is. Publieksbeheersing is een kunst op zich, maar door slim om te gaan met de juiste data transformeer je frustratie in een betere museumervaring. En een betere museumervaring betekent meer impact. 
We kijken over de grens bij het Design Museum in London, waar ze data gebruiken om de bezoeker beter te bedienen. Maar hoe veranker je dat in je digitale strategie? Josephine Chanter vertelt hoe het gebruik van data ingebed zit in hun digitale strategie. En ze legt uit hoe ze mensen in de organisatie mee krijgt om meer datagedreven te gaan werken. 
Aan tafel bespreekt host Anic van Damme dit met vaste co-host Splinter Chabot en innovatie-expert Evita Goettsch van het Rijksmuseum. We ontdekken hoe je met sensoren bezoekersstromen kunt meten en hoe je zelfs met een klein budget kunt beginnen met experimenteren.
Sprekers:
Anic van Damme, presentator
Splinter Chabot, programmamaker, cultuurliefhebber en auteur
Josephine Chanter, adjunct-directeur van het Design Museum in London. Zij geeft leiding aan de digitale transformatie van het museum.
Evita Goettsch, van het Innovatielab van het Rijksmuseum. Ze onderzoekt hoe ze met technologische innovaties de museumervaring kunnen verbeteren.
In deze aflevering: 
0:00 Van dringen voor een topstuk naar de ultieme bezoekerservaring 
5:30 Josephine Chanter over de digitale ambities van het Design Museum in London 
8:15 Tickets scannen: wat de data vertelt over looproutes 
11:00 Frustratie: wanneer systemen niet met elkaar praten 
14:30 Hoe krijg je creatieve collega’s mee in je dataplannen?
17:00 Experimenteren in het Rijksmuseum: van sensoren tot de winkelvloer 
20:00 Innovatie voor iedereen: tips voor kleine culturele organisaties 
25:30 Josephine’s advies voor organisaties die starten met het opbouwen van hun digitale strategie
Genoemd in deze aflevering
DEN: Kennisinstituut voor cultuur & digitale transformatie
Het Britse Design Museum
Innovatielab van het Rijksmuseum in Amsterdam

League of Legends, een van de meest gespeelde games ter wereld, is de basis voor de populaire Netflix-hit Arcane. Het verhaal uit de serie is omgezet in een immersieve theatervoorstelling: Immersive Arcane. 
Het Britse Punchdrunk is gespecialiseerd in immersieve voorstellingen. Samen met Riot Games transformeren zij Arcane tot een show die dit jaar in première gaat in China. 
Verwacht geen voorstelling waarbij het publiek op stoelen voor het podium zit. Het publiek kiest haar eigen pad, verhaallijnen en hoofdpersonen om te volgen. Net als je dat in een game doet. Wat kunnen we leren van game-elementen om ze door te vertalen naar fysieke ervaringen? En hoe kan dit soort voorstellingen nieuw publiek naar de cultuursector halen? 
Regisseur van immersive Arcane Conor Doyle en theatermaker en producent Chafik Benhmidouch delen hun inzichten over hoe je een omgeving creëert waarin de bezoeker centraal staat en techniek de beleving versterkt zonder de aandacht op te eisen
Sprekers:
Anic van Damme, presentator
Splinter Chabot, programmamaker, cultuurliefhebber en auteur
Conor Doyle, regisseur en artistiek leider bij One Hundred, verbonden aan Punchdrunk, de wereldberoemde top van immersive entertainment. Samen met Riot Games en Tencent Media ontwikkelt hij Immersive Arcane.
Chafik Benhmidouch, theatermaker, regisseur en producent. Eigenaar van DOOR OPEN SPACE waar vernieuwende cultuurervaringen plaatsvinden op het snijvlak van theater en nachtleven, zoals de immersieve voorstelling Circle of Truth. 
In deze aflevering:
0:00 Wat is Immersive Arcane: Is het theater, een musical of een game?
3:30 De tools voor een transitie: hoe je een bezoeker vanuit de dagelijkse realiteit een fantasiewereld in trekt.
11:00 Waarom we in een digitale tijd juist snakken naar fysieke ervaringen zoals geur, textuur en aanraking.
16:45 De link met gaming: Waarom open-world games de blauwdruk zijn voor modern theater.
22:30 Werken met grote IP: Hoe bewaar je artistieke vrijheid bij een wereldwijd merk als League of Legends? 
28:00 De uitdagingen van werken met schermen in je voorstelling: Hoe zorg je ervoor dat het scherm niet alle aandacht opeist? 
37:15 De belangrijkste les van Conor: leg alle focus op de bezoekerservaring in plaats van het verhaal dat je als maker wilt vertellen. 
Genoemd in deze aflevering
DEN: kennisinstituut voor cultuur & digitale transformatie
Immersive Arcane: De productie in Shanghai gebaseerd op de Netflix-serie Arcane.
Punchdrunk: Het theatergezelschap dat de standaard zette voor immersief theater met o.a. Sleep No More.
Circle of Truth: De immersieve voorstelling van Chafik Benhmidouch op de NDSM-werf in Amsterdam uit 2024.

Je kunt voor het eerst zelf in gesprek met beelden uit de tuinen van het Franse Versailles. AI wordt ingezet om een tweerichtingsgesprek met het publiek te faciliteren. Wat als Apollo terugpraat? 
We zoeken constant naar manieren om collecties en verhalen relevant te houden voor ons publiek. Hoe kan AI helpen om de publieksbeleving te verrijken? We duiken in de Franse casus van Paul Chaine (Paleis van Versailles), die 20 standbeelden een eigen stem en persoonlijkheid gaf via AI. Marijn Alexander de Jong deelt zijn ervaringen met de installatie exec.DEUS, waarin bezoekers letterlijk moeten knielen voor een AI in een antiek biechthokje. 
We bespreken hoe je historische data veilig inzet, waarom het fysieke ritueel de digitale ervaring versterkt en waarom wachten met experimenteren geen optie meer is, je publiek gebruikt AI zelf al dagelijks. 
Sprekers:
Anic van Damme, presentator
Splinter Chabot, programmamaker, cultuurliefhebber en auteur.
Paul Chaine, Hoofd Digitaal bij het Paleis van Versailles. Hij pioniert met de inzet van generatieve AI om de enorme geschiedenis van de paleistuinen interactief en persoonlijk toegankelijk te maken voor bezoekers.
Marijn Alexander de Jong, artistiek directeur van performance-collectief Urland. Hij integreert complexe technologische vraagstukken in podiumkunsten, zoals bij het project exec.DEUS, waarbij de vraag verkend wordt: kan/mag AI de rol van God innemen? 
In deze aflevering
0:00 Praten met Apollo: Waarom de beroemde fontein in Versailles nu persoonlijk antwoord geeft.
1:40 AI als bemiddelaar: Hoe technologie de barrière tussen toeschouwer en kunstwerk doorbreekt.
3:15 Het ritueel van de biecht: Waarom Urland een 18e-eeuws object combineert met de nieuwste tech.
6:30 Je publiek is al gewend om met AI te praten. 
8:45 Hoe Versailles samenwerkte met tech-pioniers Ask Mona en OpenAI.
11:15 Hallucinaties bedwingen: Waarom conservatoren de AI voeden met strikte historische data.
13:30 Emotionele intelligentie: Hoe de standbeelden in Versailles reageren op de toon van de bezoeker.
16:20 Wordt de menselijke gids overbodig door een pratend beeld?
19:10 De noodzaak van de maker: Waarom de artistieke visie de technologie betekenis geeft.
22:00 Toegankelijkheid vergroten: Hoe AI drempels wegneemt voor een divers en internationaal publiek.
27:50 Hoe kan AI je helpen bij jouw missie? Bij creatie, maar ook publieksbereik en samenwerking.
30:20 Lessen voor de sector: Waarom experimenteren belangrijker is dan direct een perfect eindproduct.
Genoemd in deze aflevering
DEN: kennisinstituut voor cultuur & digitale transformatie
Urland exec.DEUS: De artistieke installatie over AI en religie.
Paleis van Versailles: Casus over AI-gestuurde publieksbegeleiding in de tuinen.
Ask Mona: De Franse organisatie gespecialiseerd in AI voor cultuur.

De nieuwe voorstelling ‘Elvis Evolution’ is een meeslepende ervaring over het leven van Elvis. Dankzij holografische projecties en Kunstmatige Intelligentie kan productiehuis Layered Reality een Elvis neerzetten die niet eerder zo realistisch was. 
Simon Reveley is verantwoordelijk voor deze nieuwe productie in Engeland. Hij vertelt hoe immersieve technieken niet alleen de entertainmentindustrie verrijken, maar elke culturele organisatie naar een hoger niveau kunnen trekken. Of je nu bij een theater of museum werkt. 
Host Anic van Damme gaat met sidekick Splinter Chabot in gesprek met Rutger Middendorp en Jos Feijen. Zij delen hun inzichten over de toekomst van technologie in culturele ervaringen en de impact van immersive entertainment. 
Of je nu een Elvis-fan bent of geïnteresseerd bent in innovaties binnen de cultuursector, deze aflevering mag je niet missen!
❗️UPDATE ❗️Toen we deze aflevering opnamen zou ‘Elvis Evolution’ in november 2024 in première gaan. Inmiddels is dit uitgesteld tot maart 2025. 
Sprekers
Anic van Damme, presentator 
Splinter Chabot, cultuurliefhebber en auteur
Rutger Middendorp, tech-expert 
Jos Feijen, directeur Effenaar
Simon Reveley, Layered Reality 

Belangrijkste onderwerpen
De immersieve beleving van ‘Elvis Evolution’.
Hoe AI wordt gebruikt om Elvis tot leven te brengen.
Potentie voor musea en andere culturele organisaties.
Manieren om immersieve ervaringen op te bouwen voor je bezoekers.
Holografische projecties. 
Wat kunnen Nederlandse culturele organisaties leren van de Britse pionier Layered Reality? 

Shownotes
Elvis Evolution 
Digitale ontwikkelingen in de theaterwereld: hoe brengen we ze verder? 
Cultuurbeleving door immersieve ervaringen

Liever lezen? We zorgen dat de transcriptie zo snel mogelijk beschikbaar komt en plaatsen de link dan hier. 
Abonneer en mis geen enkele aflevering van deze podcast.