پادکست هنگامه

اپیزود ۴۶
سیستم جهانی بعد از جنگ سرد
ایمانوئل والرشتاین - ۱۹۹۳
در این مقاله والرشتاین فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد را چیزی بیش از یک تغییر در روابط بین‌الملل میبیند؛ پایان جنگ سرد برای او تجلی پایان نظم جهانی پس از ۱۹۴۵ و آغاز یک بحران عمیق سیستمی است. طبق این تحلیل، نظام جهانی معاصر با پایان هژمونی ایالات متحده و فرسودگی لیبرالیسم به عنوان ایدئولوژی غالب جهانی تعریف می‌شود. و جهان وارد دوران «پساآمریکایی» و «پسالیبرال» شده است.

والرشتاین از ۳ منبع عمده بی‌ثباتی در دوران پسا جنگ سرد نام میبرد:

گزینه خمینی: کشورهای پیرامونی ممکن است «کاملا بیگانه» بودن را انتخاب کنند و قوانین سیستم بین دولتی و هنجارهای ژئوفرهنگی شمال را رد کنند.

گزینه صدام حسین: چالش‌های نظامی در برابر سلطه شمال. در حالی که چنین تلاش‌هایی ممکن است از نظر نظامی شکست بخورند، کمبود منابع مالی و سیاسی ایالات متحده، منجر به ناپایدار شدن نقش ایالات‌متحده در شکل پلیس نظامی است.

مهاجرت گسترده: حرکت «غیرقابل توقف» مردم از جنوب به شمال. انتظار می‌رود این امر باعث بی‌ثباتی سیاسی داخلی در ایالت‌های شمالی شود و نیروهای راست‌گرای ضد مهاجر را تقویت کند و اعتماد به توانایی دولت در حل نابرابری‌های اجتماعی را از بین ببرد.

والرشتاین دوره فعلی را (Transitional Present) «حال گذار» توصیف میکند که از اواخر دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. از نظر او این گذار، جهان را به سمت نوعی «دوگانگی»، نقطه‌ای از بی‌ثباتی شدید سوق میدهد. او پیش‌بینی میکند آینده، دورانی از بی‌نظمی بزرگ باشد که با رقابت اقتصادی حاد بین قدرت‌های اصلی، ظهور جنبش‌های ضد سیستمی و مهاجرت‌های جمعی که ثبات کشورهای شمالی را به چالش می‌کشد، مشخص می‌شود.

شعر ابتدای اپیزود: من هنوز زنده‌ام - احمدرضا احمدی
تا دقیقه ۲۲ مقدمه: رد تحلیل فرهنگی به جنگ و توضیحی کوتاه درباره تئوری سیستم جهانی
از دقیقه ۲۲: خواندن مقاله

اپیزود ۴۵
هجدهم برومر لوئی بناپارت - کارل مارکس - ۱۸۵۲

بذرهای جهانی دیگر (دیوید ونگرو)
اسطوره برادری: آزادی، قدرت، و بازگشتِ فاشیسم

امروز احزاب فاشیستی یا آنچه عموما راست افراطی خوانده میشود تاکید زیادی بر مفهوم «آزادی» دارند. اما اگر مفهوم «آزادی» در سیاست راست افراطی امروز، نه چیزی نو بلکه بازگشتِ اسطوره‌ای کهن باشد چه؟ اسطوره‌ای که آزادی را با وفاداری، خشونت و مردانگی یکی می‌گیرد.
این اپیزود ترجمه مقاله‌ای است از دیوید ونگر، باستان‌شناس که جاهایی اندکی زمینه برای درک بهتر متن بدان اضافه شده.

دیوید وِنگرو در این مقاله نشان می‌دهد که چگونه قدرت، واژه‌هایی چون آزادی، دوستی و عشق را وارونه کرده و از آن‌ها ابزار سلطه ساخته است؛ و می‌پرسد آیا می‌توان معنایی دیگر از آزادی را بازیافت، معنایی برآمده از حقیقت، مراقبت و مهمان‌نوازی؟
این مقاله سفری‌ست از ریشه‌های زبانی و اسطوره‌ای آزادی در اروپا تا بازتولید آن در سیاست‌های راست افراطی امروز.

منبع:
https://www.eurozine.com/seeds-of-another-world/

اپیزود ۴۳: بازسازی غزه

تخریب غزه و تاریخچه مختصری از بولدوزر
مروری بر ۴ طرح بازسازی غزه
جزییات بیشتر از طرح غزه ۲۰۳۵

این دو مطلب در راستای نکات مطرح شده در این اپیزود است و بستر کامل‌تری برای فهم آن فراهم میکند:
غزه: دریچه‌ای هولناک رو به بحران
https://shorturl.at/bUgDb
جغرافیاهای مختل‌کننده و جنگ علیه غزه
https://shorturl.at/E5bQg

منابع:
https://unctad.org/system/files/official-document/gdsapp2019d1_en.pdf

https://www.archpaper.com/2024/05/benjamin-netanyahu-unveils-regional-plan-free-trade-zone-rail-service-neom/

https://ceesmena.org/wp-content/uploads/2024/10/An-Economic-Plan-for-Rebuilding-Gaza__A-BOT-Approach-_FINAL_July-21_2024.pdf

https://www.nbcnews.com/politics/white-house/donald-trump-israeli-prime-minister-benjamin-netanyahu-meeting-rcna190449

https://jinsa.org/policy-projects/gaza-futures-task-force/

https://www.ft.com/content/0b1bc761-c572-4b61-882a-fb4467259dcd

https://www.ft.com/content/c0e661cc-55db-4e2a-b17b-a656e0cf6c14

https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA3486-1.html

https://www.unescwa.org/sites/default/files/event/materials/10-%20War%20on%20Gaza_tenets%20and%20essential%20elements%20for%20sustainable%20recovery.pdf

https://www.bellingcat.com/news/2024/04/29/weve-become-addicted-to-explosions-the-idf-unit-responsible-for-demolishing-homes-across-gaza/

https://www.archpaper.com/2024/05/benjamin-netanyahu-unveils-regional-plan-free-trade-zone-rail-service-neom/

https://www.jpost.com/israel-hamas-war/article-799756

https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-405-bulldozing-gaza-thanatocene

https://thecradle.co/articles-id/7034

https://thecradle.co/articles/israels-war-on-gaza-is-destroying-imecs-viability

https://ecfr.eu/publication/the-infinite-connection-how-to-make-the-india-middle-east-europe-economic-corridor-happen/

https://thecradle.co/articles/railway-of-resistance-a-grand-project-to-connect-iran-iraq-syria

https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/081220221

https://agsi.org/analysis/basra-turkey-dry-canal-project-ambitious-vision-or-pipe-dream/

https://www.haaretz.com/israel-news/2025-08-19/ty-article-magazine/.premium/the-cost-of-demolition-gaza-never-in-israeli-history-were-so-many-buildings-demolished/00000198-c1d2-dc9d-abd9-dbded6b40000

https://www.haaretz.com/israel-news/2025-08-18/ty-article/thousands-of-palestinians-leave-gaza-city-fearing-israeli-offensive/00000198-bd91-dc9d-abd9-bfdf3c700000

https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jul/09/bulldzoer-gaza-genocide-idf-meta

https://thefunambulist.net/magazine/bulldozer-politics

https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-291-anglo-thanatocene-or

https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-405-bulldozing-gaza-thanatocene

https://antipodeonline.org/2025/09/08/volume-57-issue-5-september-2025/

https://newleftreview.org/issues/i185/articles/david-edgerton-liberal-militarism-and-the-british-state

اپیزود ۴۲
جنگ جنگ تا پیروزی؟
تحلیلی بر جنگ «۱۲ روزه»

فهرست طرح گفتار:
بخشی از شعر اسماعیل - رضا براهنی
حس‌پذیری رنج
شعر «ستاره خاموش»، پرنیا عباسی، منتشر شده در شماره ۲۴ مجله وزن دنیا
مرگ در می‌زند
انترناسیونال‌ بچه‌پرروها
ما توریست نیستیم
قوم برگزیده خدا
شکست از ستون پنجم
از جنگ هشت ساله تا جنگ دوازده روزه
شعری از آناهیتا رضایی منتشر شده در جُنگ جَنگ در  کانال بیداد موریانه‌ها، به‌کوشش نگین فرهود، تیرماه ۱۴۰۴
گفتارهای مرگ
پارادوکس‌های ویرانگر
پایان جهاد و آغاز زندگی