پادکست هنگامه

اپیزود ۴۸
این مقاله با دست گذاشتن بر پیوند شوم میان غول‌های فناوری (Big Tech) و ساختار قدرت سیاسی-نظامی آمریکا، تصویر رایج از هوش مصنوعی و خدمات ابری به عنوان «ابزارهای بی‌طرف توسعه» را در هم می‌شکند. متن نشان می‌دهد که چگونه شرکت‌هایی نظیر آمازون، مایکروسافت و گوگل نه پیمانکاران ساده‌ی دولت، بلکه صاحبان انحصاری دانش و فرمانروایان جدید فضای ابری هستند؛ قدرتی که با تسخیر زیرساخت‌های حیاتی، دولت آمریکا را هر چه بیشتر به خود وابسته کرده و در عین حال، با همراهی دولت ترامپ از مهار قوانین ضدانحصار و مالیات‌های بین‌المللی می‌گریزد.
روایت متن، نقدی به «وابستگی تسلیحاتی‌شده» (Weaponized Interdependence) است؛ جایی که هوش مصنوعی و دیتاسنترها، هم‌زمان به ابزارهای کنترل، جاسوسی و جنگ تبدیل شده‌اند و محیط‌زیست و داده‌های جهان را به نفع اقلیتی زیاده‌خواه و غیرمسئول می‌بلعند. نویسنده با رد توهم رقابت بازار یا الگوبرداری از چین، راه‌حل را نه در مقررات‌گذاری‌های نیم‌بند، بلکه در نوعی «حکمرانی دموکراتیک و عمومی» می‌بیند: ساخت مشاعات دیجیتال، ملی‌زدایی از فناوری و سپردن زمام تحقیق و توسعه به تشکل‌های مردمی و شهروندان تا فناوری در خدمت جوامع و در چارچوب مرزهای زیست‌محیطی کره زمین قرار گیرد.
منبع:
https://www.common-wealth.org/publications/us-big-tech-and-the-us-government-frenemy-relations-among-the-coalition-that-governs-western-capitalism

در اپیزود ۴۷ با مرور تاریخچه، ابعاد مالی و امتیازات ویژهٔ فیفا نشان می‌دهیم که چگونه بزرگ‌ترین تورنمنت ورزشی جهان با لغو قوانین ملی، معافیت‌های مالیاتی سنگین، قیمت‌گذاری‌های نجومی و ایجاد زیرساخت‌های پلیسی و نظارتی دائمی، به نفع غول‌های تجاری و رژیم‌های سیاسی مصادره می‌شود؛ در حالی که هزینه‌ها، سرکوب و تاوان اصلی آن همواره بر دوش مردم و گروه‌های بی‌دفاع باقی می‌ماند.
منبع اصلی:
https://phenomenalworld.org/analysis/who-owns-the-world-cup/
دیگر منابع:
https://www.nytimes.com/2026/06/09/world/europe/world-cup-infantino-trump.html

https://www.bbc.com/sport/football/articles/cy928q8engzo

https://www.sgieurope.com/brands/adidas-only-sporting-goods-name-at-fifa-2026/120293.article

https://meetstadium.com/journal/world-cup-2026-stadiums-air-conditioning-roofs/

https://biz.chosun.com/en/en-industry/2026/07/01/PTURBGNX2BF5HNFQFDTVHCIEFU/

https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/

https://www.forbes.com/sites/clementelisi/2026/06/26/world-cup-delivers-early-economic-boost-for-host-cities/

https://www.si.com/soccer/2020/04/06/world-cup-bribery-votes-2018-russia-2022-qatar-jack-warner

https://www.nytimes.com/2024/12/10/world/middleeast/saudi-world-cup-human-rights.html

https://www.nytimes.com/athletic/5983648/2024/12/10/saudi-arabia-world-cup-2034-explained-fifa/

https://inside.fifa.com/tournament-organisation/world-cup-2034

https://www.terra.com.br/esportes/governo-lula-x-caze-tv-canal-esportivo-e-alvo-de-proibicao-antes-da-final-da-copa,4700b7004622048f3dea1551cd1878fekxwcpo6r.html

https://www.bbc.com/news/world-latin-america-18348012

https://www.bbc.com/news/world-latin-america-16624823

اپیزود ۴۶
سیستم جهانی بعد از جنگ سرد
ایمانوئل والرشتاین - ۱۹۹۳
در این مقاله والرشتاین فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد را چیزی بیش از یک تغییر در روابط بین‌الملل میبیند؛ پایان جنگ سرد برای او تجلی پایان نظم جهانی پس از ۱۹۴۵ و آغاز یک بحران عمیق سیستمی است. طبق این تحلیل، نظام جهانی معاصر با پایان هژمونی ایالات متحده و فرسودگی لیبرالیسم به عنوان ایدئولوژی غالب جهانی تعریف می‌شود. و جهان وارد دوران «پساآمریکایی» و «پسالیبرال» شده است.

والرشتاین از ۳ منبع عمده بی‌ثباتی در دوران پسا جنگ سرد نام میبرد:

گزینه خمینی: کشورهای پیرامونی ممکن است «کاملا بیگانه» بودن را انتخاب کنند و قوانین سیستم بین دولتی و هنجارهای ژئوفرهنگی شمال را رد کنند.

گزینه صدام حسین: چالش‌های نظامی در برابر سلطه شمال. در حالی که چنین تلاش‌هایی ممکن است از نظر نظامی شکست بخورند، کمبود منابع مالی و سیاسی ایالات متحده، منجر به ناپایدار شدن نقش ایالات‌متحده در شکل پلیس نظامی است.

مهاجرت گسترده: حرکت «غیرقابل توقف» مردم از جنوب به شمال. انتظار می‌رود این امر باعث بی‌ثباتی سیاسی داخلی در ایالت‌های شمالی شود و نیروهای راست‌گرای ضد مهاجر را تقویت کند و اعتماد به توانایی دولت در حل نابرابری‌های اجتماعی را از بین ببرد.

والرشتاین دوره فعلی را (Transitional Present) «حال گذار» توصیف میکند که از اواخر دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. از نظر او این گذار، جهان را به سمت نوعی «دوگانگی»، نقطه‌ای از بی‌ثباتی شدید سوق میدهد. او پیش‌بینی میکند آینده، دورانی از بی‌نظمی بزرگ باشد که با رقابت اقتصادی حاد بین قدرت‌های اصلی، ظهور جنبش‌های ضد سیستمی و مهاجرت‌های جمعی که ثبات کشورهای شمالی را به چالش می‌کشد، مشخص می‌شود.

شعر ابتدای اپیزود: من هنوز زنده‌ام - احمدرضا احمدی
تا دقیقه ۲۲ مقدمه: رد تحلیل فرهنگی به جنگ و توضیحی کوتاه درباره تئوری سیستم جهانی
از دقیقه ۲۲: خواندن مقاله

اپیزود ۴۵
هجدهم برومر لوئی بناپارت - کارل مارکس - ۱۸۵۲

بذرهای جهانی دیگر (دیوید ونگرو)
اسطوره برادری: آزادی، قدرت، و بازگشتِ فاشیسم

امروز احزاب فاشیستی یا آنچه عموما راست افراطی خوانده میشود تاکید زیادی بر مفهوم «آزادی» دارند. اما اگر مفهوم «آزادی» در سیاست راست افراطی امروز، نه چیزی نو بلکه بازگشتِ اسطوره‌ای کهن باشد چه؟ اسطوره‌ای که آزادی را با وفاداری، خشونت و مردانگی یکی می‌گیرد.
این اپیزود ترجمه مقاله‌ای است از دیوید ونگر، باستان‌شناس که جاهایی اندکی زمینه برای درک بهتر متن بدان اضافه شده.

دیوید وِنگرو در این مقاله نشان می‌دهد که چگونه قدرت، واژه‌هایی چون آزادی، دوستی و عشق را وارونه کرده و از آن‌ها ابزار سلطه ساخته است؛ و می‌پرسد آیا می‌توان معنایی دیگر از آزادی را بازیافت، معنایی برآمده از حقیقت، مراقبت و مهمان‌نوازی؟
این مقاله سفری‌ست از ریشه‌های زبانی و اسطوره‌ای آزادی در اروپا تا بازتولید آن در سیاست‌های راست افراطی امروز.

منبع:
https://www.eurozine.com/seeds-of-another-world/