Eos Wetenschap

Driehonderd miljoen jaar geleden is ons land een moerasgebied vol bizarre bomen pal op de evenaar. De plantenrijke en zompige wereld van het carboon zal samengeperst worden tot steenkool. Het zwarte goud is sinds de 19de eeuw aan een verschroeiend tempo ontgonnen en verbrand.

Het leven heeft tijdens het carboon een tactiek gevonden om ook op droge plekken te overleven: planten ontwikkelen zaden, reptielen eieren. Dat zal hen in de verdere evolutie geen – haha – windeieren leggen!

Op het einde van het carboon botst de wereld bijeen tot het gigacontinent Pangea. Die gebergtevorming liep bij ons dood op de huidige taalgrens. Daarom is Vlaanderen behoorlijk vlak, en Wallonië schots en scheef.

Deze derde podcastaflevering is een ode aan de mijnwerkers, die honderden meters onder de grond, in de hitte en het stof, gigantische risico’s namen voor de industriële vooruitgang.

Planeet België is een podcast van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke, in samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS).

Lees het artikel in Eos Wetenschap (meinummer 2026) of op www.naturalsciences.be/r/planeetbelgie

Vandaag bouwen we onze huizen vaak met materialen en methodes die grondstoffen uitputten en afval creëren. Kunnen we bouwen circulair maken, en dus huizen bouwen, afbreken en terug opbouwen zonder afval te produceren? In deze aflevering verkent Eos-redacteur Kim Verhaeghe het circulair bouwen met Alexis Versele, als architect verbonden aan de KU Leuven.

Rood, geel, blauw, glanzend, mat en zelfs kleuren die veranderen naargelang vanuit welke hoek je ze bekijkt. Is al die kleurenpracht bij de vogels uniek? Hoe komen ze aan hun kleuren? En in welke mate kunnen vogels elkaars spectaculaire kleuren zien? Allemaal vragen voor evolutionair bioloog Michael Nicolai.

Als je vaak gaat sporten dan word je na verloop van tijd beter; dat komt onder andere omdat je spieren sterker worden. Maar wat gebeurt er op dat moment in je spieren? Hoe worden spieren sterker? Wat hebben ze daarvoor nodig? En waarom worden spieren moe? Eos-redacteur Kim Verhaeghe legt deze en andere vragen over spieren voor aan inspanningsfysioloog Eline Lievens.

We hebben twee armen, twee benen, twee ogen, en ons lichaam kan je van boven naar onder in twee perfect gelijke stukken delen. Ook bladeren of bloemen lijken vaak opgebouwd uit perfecte vormen en patronen. Hoe komt dat? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan wiskundige Jan Rombouts. Hij bekijkt de celcyclus van levende wezens niet vanuit de biologie, maar giet die in wiskundige vergelijkingen.