Eos Wetenschap

Wat als je kind vaak druk, boos, stil of gevoelig is? Het heeft niet gewoon een slechte dag, maar het is zo, elke dag. Onder ouders aan de schoolpoort hoor je dan al snel: dat kind heeft een diagnose nodig. Maar klopt dat wel? Ik ben Kim Verhaeghe, ik ben wetenschapsredacteur bij Eos Wetenschap, en in deze aflevering vraag ik het aan Liesbeth Gijsel, hoofdredacteur van Eos Psyche&Brein en auteur van het boek “Druk, stil, gevoelig?”

Het gaat niet goed met jongeren. Ze hebben last van angsten, depressieve gevoelens en slaapproblemen. Komt dat door de smartphone en sociale media? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan psycholoog Ernst Koster (UGent).

In deze aflevering kom je onder meer te weten …

… of jongeren echt ongelukkiger zijn dan vroeger

… waarom meisjes slechter in hun vel zitten dan jongens

… of stoppen met sociale media impact heeft op het welzijn van jongeren

… welke regels je als ouder best hanteert als het gaat om schermtijd en smartphones

… of een smartphoneverbod een goede maatregel is

Deze podcast werd mogelijk gemaakt door het Forum Geestelijke Gezondheid en live opgenomen tijdens het Vlaamse Geestelijke Gezondheidscongres 2026.

Zoogdieren ontstonden tegelijk met de dino’s, maar ze hebben altijd in hun schaduw geleefd. Tot een asteroïde 66 miljoen jaar geleden grote veelvraten massaal deed uitsterven. Het gaf zuinige, zogende diertjes met een vacht, multifunctioneel gebit en uitstekend gehoor nieuwe kansen. En die grepen ze met beide handen (en opponeerbare duimen).

We trekken naar plaatsen in ons land waar we cruciale sporen van hun veroveringstocht kunnen vinden: fossielen van de eerste primaten, van de vroegste voorouder van je kat en hond, van walvissen die hier miljoenen jaren geleden kwamen kalven, en van de laatste neanderthalers en de eerste sapiensen die onze streken bevolkten. Die jager-verzamelaars voelden zich thuis aan onze kalkgrotten en in de mammoetsteppe van 'Doggerland'.

Dit is de slotaflevering van Planeet België, de podcastreeks over de bewogen reis van onze lap grond vanaf de zuidpool tot waar we nu liggen, en over het spektakel van de evolutie op en rond ons gebied. Een odyssee van meer dan 500 miljoen jaar. Die geologische en biologische zwerftocht gaat verder, met of zonder de mens.

Planeet België is een productie van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, met wetenschapscommunicator Reinout Verbeke, in samenwerking met Eos Wetenschap en met steun van het Wernaersfonds van Fonds de la Recherche Scientifique (FNRS). Sound design is van Joris Van Damme, muziek van Bart Couvreur.

Lees het artikel in Eos Wetenschap (oktobernummer 2026) of op www.naturalsciences.be/r/planeetbelgie

Wetenschapper Tom Van der Stocken onderzoekt de interacties tussen biodiversiteit, klimaatverandering en kustgebieden. Samen met kunstenaars Nicolas Baeyens en Kevin Trappeniers van Art/Earth, een kunst-wetenschap project van de Jonge Academie, wordt die kennis artistiek bevraagd. Hoe vertaal je verschuivende ecosystemen, verdwijnende habitats en trage klimaatschokken naar beeld, lichaam, geluid of ruimte?

Een ochtend over de zee als levend systeem, over wetenschappelijke observatie en artistieke verbeelding, en over wat verandert wanneer we het stijgende zeeniveau niet alleen meten, maar ook ervaren.

Dit debat wordt gemodereerd door Kim Verhaeghe van EOS Wetenschap en zal nadien als Grijze Cellen podcast verschijnen, met steun van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO).

Samen met wetenschapster Zoë Ghyselinck onderzoekt wetenschapsredacteur Ilse boeren ecologische en anticipatorische rouw: hoe rouwen we om verlies dat zich al aankondigt, maar nog niet voltooid is? Is er nog hoop, of moeten we leren leven met de mogelijkheid dat zeeën, kusten en ecosystemen onherroepelijk veranderen? Performancekunstenaar Sigrún Gyða Sveinsdóttir (IS) presenteert een nieuw werk: A Song Cycle of Disappointments.

Deze podcast werd opgenomen voor een live publiek tijdens Theater Aan Zee. De opname werd mogelijk gemaakt dankzij de steun van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (FWO).