DE BIEB IS MEER

In deze aflevering blikken we terug op de dag met David Lankes bij CulturA & Zo in Nootdorp. Tijdens deze bijeenkomst werd de film The Librarians vertoond en gingen bibliotheekprofessionals met elkaar in gesprek over de rol van bibliotheken in een tijd van toenemende druk op informatievrijheid.
Een bijzonder moment was de geëmotioneerde reactie van David Lankes op de film. Hij sprak over trots op bibliothecarissen die, ondanks druk en intimidatie, blijven opkomen voor toegang tot informatie en hun gemeenschap. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de uitdagingen groot zijn en dat bibliotheken wereldwijd een belangrijke rol spelen als ‘firewall’ tegen uitsluiting en censuur.

Op 9 maart was bibliotheekgoeroe David Lankes opnieuw in Nederland. Het event vond plaats bij CulturAenZo in Nootdorp en werd mogelijk gemaakt door de vereniging Openbare Bibliotheken. Bibliotheekprofessionals met hem in gesprek naar aanleiding van de film The Librarians en zijn nieuwe boek Triptych.
Twee jaar geleden sprak Lankes al in Nootdorp over de bibliotheek als storyhouse: een plek waar niet alleen collecties centraal staan, maar waar relaties tussen mensen en verhalen binnen een gemeenschap samenkomen. Die gedachte vormt ook nu het vertrekpunt.
Maar de wereld is veranderd.
De afgelopen jaren werden gekenmerkt door geopolitieke spanningen, groeiende polarisatie, toenemende druk op democratische instituties en een explosieve ontwikkeling van technologie zoals AI. In deze aflevering reflecteert Lankes op wat er de afgelopen twee jaar in de Verenigde Staten gebeurde en waarom bibliotheken juist nu een cruciale rol spelen.

In deze aflevering gaat het over de implicaties van de nieuwe bibliotheekwet, inclusief de zorgplicht en planplicht voor gemeenten. Daarnaast bespreken we het regeerakkoord en de kansen voor bibliotheken om zich nog nadrukkelijker in en met wijken te verbinden.

In deze aflevering kijken Math Göbbels en Irene Harmsen uitgebreid terug op 2025, maken zij de balans op en wagen zich aan een Staat van het Bibliotheekwerk. Geen lijstjes of rankings, maar een reflectie op indrukken, wapenfeiten en urgente maatschappelijke ontwikkelingen. Tot slot kraken zij ook enkele kritische noten en blikken zij vooruit op het komende podcastjaar.

In deze laatste aflevering van 2025 gaan Irene Harmsen en Math Göbbels in gesprek met Erik Boekesteijn over het derde en laatste essay uit het nieuwe boek van David Lankes.
In deze podcast staan zogeheten feral librarians centraal: professionals die het bibliotheekwerk vormgeven binnen én buiten de institutionele kaders. Het gesprek wordt gevoerd in het licht van de documentaire The Librarians, die op 15 december werd vertoond in de KB. De film laat op indringende wijze zien hoe bibliotheken in de Verenigde Staten onder druk staan door politieke en culturele strijd rondom censuur, diversiteit en vrijheid van informatie.
In deze aflevering: 

⁠Reflectie op het laatste essay uit Triptych: Librarians and their feral kin
De impact van The Librarians op het denken over activisme in het bibliotheekvak
De culturele en politieke strijd rondom bibliotheken in de VS
Waarom bibliotheken plekken van hoop, verbinding en menselijkheid blijven
Het belang van opleiding, professionele weerbaarheid en juridische kennis
Verschillen en overeenkomsten tussen de Amerikaanse en Nederlandse context
Community librarianship als levend en voortdurend veranderend vak
De rol van AI, digitale vaardigheden en kritisch denken
Curatie, programmering en de grenzen van “never say no"
Huizen van burgerschap, makerspaces en samenwerking met de community
Verhalen verzamelen, bewaren en vertellen als kern van het bibliotheekwerk
De toekomst van de feral librarian en de bibliotheek als werk- en leerplaats