DE BIEB IS MEER

In deze aflevering gaat het over de implicaties van de nieuwe bibliotheekwet, inclusief de zorgplicht en planplicht voor gemeenten. Daarnaast bespreken we het regeerakkoord en de kansen voor bibliotheken om zich nog nadrukkelijker in en met wijken te verbinden.

In deze aflevering kijken Math Göbbels en Irene Harmsen uitgebreid terug op 2025, maken zij de balans op en wagen zich aan een Staat van het Bibliotheekwerk. Geen lijstjes of rankings, maar een reflectie op indrukken, wapenfeiten en urgente maatschappelijke ontwikkelingen. Tot slot kraken zij ook enkele kritische noten en blikken zij vooruit op het komende podcastjaar.

In deze laatste aflevering van 2025 gaan Irene Harmsen en Math Göbbels in gesprek met Erik Boekesteijn over het derde en laatste essay uit het nieuwe boek van David Lankes.
In deze podcast staan zogeheten feral librarians centraal: professionals die het bibliotheekwerk vormgeven binnen én buiten de institutionele kaders. Het gesprek wordt gevoerd in het licht van de documentaire The Librarians, die op 15 december werd vertoond in de KB. De film laat op indringende wijze zien hoe bibliotheken in de Verenigde Staten onder druk staan door politieke en culturele strijd rondom censuur, diversiteit en vrijheid van informatie.
In deze aflevering: 

⁠Reflectie op het laatste essay uit Triptych: Librarians and their feral kin
De impact van The Librarians op het denken over activisme in het bibliotheekvak
De culturele en politieke strijd rondom bibliotheken in de VS
Waarom bibliotheken plekken van hoop, verbinding en menselijkheid blijven
Het belang van opleiding, professionele weerbaarheid en juridische kennis
Verschillen en overeenkomsten tussen de Amerikaanse en Nederlandse context
Community librarianship als levend en voortdurend veranderend vak
De rol van AI, digitale vaardigheden en kritisch denken
Curatie, programmering en de grenzen van “never say no"
Huizen van burgerschap, makerspaces en samenwerking met de community
Verhalen verzamelen, bewaren en vertellen als kern van het bibliotheekwerk
De toekomst van de feral librarian en de bibliotheek als werk- en leerplaats

In deze aflevering duiken Math en Irene in de documentaire How to Build a Library, vertoond op het IDFA-festival. Ze bespreken hoe twee Keniaanse vrouwen de koloniale Macmillan Memorial Library transformeren tot een bruisend community-centrum. 
Daarnaast praten ze met Erik Boekesteijn over het tweede essay uit David Lankes’ nieuwste boek Triptych: AI, Doom or Dream? Een gesprek over digitale twijfel, kansen voor AI, vocational awe, well-being in bibliotheken en de rol van bibliotheken als gids in een snel veranderende informatiesamenleving.

In deze aflevering interview ik voor de verandering mijn podcastmaatje Irene Harmsen. Zij heeft tijdens een bezoek aan het Verenigd Koninkrijk de documentaire The Librarians al kunnen zien.

Irene vertelt meer over deze krachtige, confronterende documentaire over bibliothecarissen in de Verenigde Staten die midden in een politieke en culturele strijd terecht zijn gekomen. Een verhaal over lege boekenkasten, book bans, extremistische pressiegroepen en de onverwoestbare professionaliteit van librarians die opstaan als hoeders van vrijheid en democratie.

In deze aflevering hoor je:

• waarom book bans in de VS explosief toenemen (van 850 naar bijna 2.500 titels);

• hoe conservatieve bewegingen als Patriot Mobile en Moms for Liberty schoolbibliotheken onder druk zetten;

• hoe bibliothecarissen zoals Evelyn Harper en Amanda Jones worden aangevallen, bedreigd en tóch overeind blijven;

• hoe bibliotheken in Nederland tegenwicht kunnen bieden door bewust verhalen en collecties te tonen.

Deze film laat zien hoe kwetsbaar én hoe essentieel vrije toegang tot kennis is. De podcast nodigt uit tot reflectie: hoe bewaak je als bibliotheekprofessional je rol als cultuurdrager, facilitator en verdediger van democratische waarden?