Verdwenen Toko's De Podcast

Een cafetaria vernoemd naar paarden die er nooit hebben gestaan. 🥚🍟
In aflevering 24 van Verdwenen Toko’s de Podcast voor het eerst twee gasten aan tafel én een live cooking show: Pamela en haar zoon Chris van cafetaria De Paardeschuur in de Korrewegwijk. Vanaf 1996 runden Pamela en haar man de buurtcafetaria die in heel Groningen bekend werd om de eierballen — 22 verschillende smaken, elke week een andere. Eind 2022 ging de deur dicht. Maar Pamela heeft er zes meegenomen, en die gaan vandaag de frituur in.
In deze aflevering:
De naam verklaard: er hebben nooit paarden gestaan. De oorspronkelijke eigenaar was simpelweg gek op renpaarden en hing de muren vol met foto’s en halsters. Toen Pamela het pand overnam lag die hele collectie nog achterin een kast.
Hoe een negentienjarige Engelse in 1981 in Groningen belandde, en haar allereerste eierbal at in een automatiek in de Peperstraat — waar ze er een maakten door simpelweg een paar kroketten plat te drukken om een ei heen.
Het verschil tussen een eierbal en de Engelse Scotch egg, en waarom de echte Nederlandse eierbal vegetarisch is.
De Korrewegwijk in de jaren negentig: een ruigere buurt, een cafetaria die tot één uur ‘s nachts open was, gokkasten in de hoek, bier aan de tap en een hele gang vol kratten die mensen kwamen afhalen. Tot de supermarkten op zondag opengingen en dat afgelopen was.
De eierballenlijst: de Spaanse met chorizo (de onbetwiste klassieker, die vorig jaar nog een wedstrijd won), de asperge-eierbal waar mensen speciaal voor afreisden, de cheesy jalapeño die eigenlijk als Halloween-grap bedoeld was, de bacon, de Groninger metworst, de gado gado met eigengemaakte pindasaus en zelfs een Argentijnse met biefstuk en chimichurri toen Willem-Alexander en Máxima in Stad waren.
De mislukkingen: een Turkse-worstvariant die de prullenbak nooit uit kwam, een zalm-eierbal waar klanten beleefd nee tegen zeiden, en een gyros-eierbal die achteraf gewoon geen goede combinatie was.
Het vakmanschap: honderd eierballen per week, allemaal met de hand, nooit in te vriezen want dan wordt het ei rubberachtig. Plus de bekroonde broodje hamburger en die geheime speciaalsaus waar mensen bakjes vol van mee naar huis namen — en nog steeds om vragen op Facebook.
Waarom het ophield: Pamela’s man overleed in 2014, zij zette het alleen door, zes dagen per week en steeds langere uren. Tot een baksteen door de ruit de druppel was. In oktober 2022 besloot ze te verkopen, in december was het rond.
En het belangrijkste: alle 22 recepten zijn opgeschreven. Op losse briefjes, in een boterhamzakje, in een kladblok bij Pamela thuis.
Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Haalde jij vroeger je eierbal of je broodje hamburger bij De Paardeschuur, en wat was jouw vaste smaak? Heb je nog foto’s van de zaak of van die paardenspullen aan de muur? En de allerbelangrijkste vraag: wie helpt Pamela dat receptenboekje uitbrengen?
Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠
Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

Een strandclub op twintig meter hoogte, pal naast de Martinitoren. 🌅🍹
In aflevering 23 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Paul aan — ook wel Pablo — die ruim tien jaar bij de Pelikaan werkte en daarna het dakterras Sunset op de Grote Markt runde. Vijf seizoenen lang kon je in Groningen boven de stad uit zitten met een biertje, een dj en uitzicht op de ondergaande zon. Tot het hele gebouw tegen de vlakte ging voor het Forum.
In deze aflevering:
De vergeten voorganger: voordat het Sunset heette, zat hier Palm Springs en daarna het Pepper dakterras. Pas in 2007 kreeg het de naam die iedereen zich nog herinnert, geleend van de befaamde Sunset-strandclubs op Ibiza.
Springs, dat bizarre bedrijfsverzamelgebouw midden in het centrum: sportschool, restaurant, kapsalon, sauna, massage, kinderopvang, aerobics én een dakterras. Allemaal in één pand, verbonden met een luchtbrug.
De klim naar boven: alle trappen op, over de luchtbrug en dan nog een wenteltrap. In het begin was dat een wenteltrap aan de búitenkant van het gebouw, wat met een paar biertjes op niet bepaald geruststellend was.
De rode en groene vlag: omdat je van beneden niet kon zien of ze open waren, bedachten ze een Frans strandsysteem. Groene vlag betekende open, rode vlag betekende dat je al die trappen voor niets had gedaan.
Het mazengat in de regels: op de Grote Markt mag je geen muziek maken, maar omdat ze officieel "inpandig" zaten kon er wel een dj staan — en konden ze zelfs het WK van 2010 op een groot scherm uitzenden terwijl dat beneden op straat verboden was.
Het moment dat een ondernemer uit de Poelestraat belde met de vraag wat er in godsnaam aan de hand was: er stond een rij tot in de straat voor een seizoensopening, en Paul had het boven zelf niet eens door.
Het pikante weetje: nog in de Club Pepper-tijd zijn hier de trouwfoto's van Arjen Robben geschoten. (Arjen, als je luistert: we ontvangen ze graag.)
Waarom het van twee jaar vijf jaar werd: het pand zou gesloopt worden voor het Forum, maar toen bleek de boel niet aardbevingsbestendig, moesten de eerste verdiepingen weer afgebroken worden en kregen ze keer op keer uitstel.
Het stille einde op 20 oktober 2012. Het geplande eindfeest ging niet door — slecht weer, en dat is nou eenmaal het risico van buiten. Op de sloopfoto's staat alleen het skelet nog overeind, met bovenin nog altijd die letters: Sunset.
Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Heb jij op Sunset gezeten, en weet je nog of je via die enge buitenwenteltrap naar boven bent gegaan? Heb je nog foto's van een feest op het dak, of van die rij op de Grote Markt? En de hamvraag: welk Gronings dak zou jouw nieuwe Sunset moeten worden?
Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠
Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

Een verjaardagsfeestje dat uit de hand liep, op de oude vuilstort van Groningen. 🎪🔊
In aflevering 22 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Chris weer aan: de eerste gekozen nachtburgemeester van Groningen en de man achter EM2. Vorige keer ging het over de EMG, nu over het avontuur dat daaraan voorafging. Geen winkel, geen kroeg, maar wel verdwenen — en het is onze podcast, dus wij bepalen wat een toko is. Zes edities Gideon Festival aan de Gideonweg, van 2007 tot 2012.
In deze aflevering:
Waar dat terrein eigenlijk lag: een landtong tussen het oude en het nieuwe Winschoterdiep, achter de Euroborg, waar de weg gewoon doodliep. In de jaren veertig, vijftig en zestig was het de vuilstort van Groningen — daar werd alles gedumpt wat je maar kon dumpen, en er ging later simpelweg een laagje grond overheen.
Gerard Dijkstra, de rasechte Groninger met de grote baard die begin jaren negentig dat niemandsland van de gemeente huurde en er een bewonersstichting begon. Hij at graag haring, en aan diezelfde keukentafel werd het hele festival bedacht.
Hoe een verjaardagsfeestje voor vijf bewoners binnen twee weken uitgroeide tot een festival met 500 bezoekers, vijf euro entree, geen vergunning en podia van aan elkaar getimmerde pallets.
Editie twee, 2008: negen podia, drie dagen, 150 artiesten, 1500 bezoekers — en nog steeds geen vergunning. Tot de gemeente netjes belde met de vraag of meneer soms iets organiseerde.
De eerste festivalcamping van Groningen, waar de gemeente zelf nog een reglement voor moest verzinnen. Chris voelde zich als Sjakie uit Flodder: overdag bij de ambtenaar over vluchtroutes en lumens, 's avonds uitleggen aan mensen die al jaren elk avond hun eigen vuur stookten dat open vuur nu niet meer mocht.
De bouwwerken: een caravan die vijftien meter de lucht in ging als chill-outplek en uitgroeide tot een toren van golfplaten, ramen, deuren en oude reclameborden, gebouwd met een hamer en spijkers uit materiaal dat langs de weg was gevonden. Met een haantje op het dak. Hij staat er nog steeds.
De subsidieanekdote van het jaar: na de eerste € 7.500 subsidie bleek er aan het eind precies € 7.500 over te zijn — in tientjes, in een doorweekte Albert Heijn-tas. Chris fietste 'm terug naar de Sint Jansstraat. De ambtenaar had het in 25 jaar nog nooit meegemaakt, de bewoners waren razend, en het jaar erop werd zijn aanvraag van € 15.000 meteen goedgekeurd.
Wubbo Ockels die het festival opende met een betoog over duurzame energie, en daarna midden in de cirkel van de Goa stage in de modder ging liggen om alleen maar te luisteren.
Het groene gepruts: twintig auto-accu's uit de sloperij aan elkaar geknoopt, omvormers, en een poging om een van de eerste waterstofaggregaten naar Groningen te halen — die de brandweer te spannend vond.
De naamkwestie: hun camping heette eerst Campingflight, tot de jurist van Lowlands belde. Vandaar Rocket Ride, naar die grote mast op de landtong.
Waarom het in 2012 stopte: de gemeente wilde "terreinwinst" en nam het campingterrein terug voor een bedrijf dat er tot op de dag van vandaag niet staat. En Gerard Dijkstra, de generaal van Gideon, overleed datzelfde jaar.
Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Ben jij ooit op het Gideon Festival geweest, en op welk podium stond je dan — Goa, reggae, punk of gewoon die jazzstage met de conservatoriumstudenten? Heb je nog foto's of filmpjes van die tweeduizend discobollen aan de kraan? En weet iemand nog hoe dat feest onder het viaduct bij de Gideonbrug precies heette?
Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠
Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

Vijftig jaar dezelfde plek, en dan sta je opeens in het pakhuis. 🥞
In aflevering 21 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Trijnko Nijboer aan: de poffertjeskoning van de Grote Markt. Vanaf 1974 stond zijn salon daar, eerst tegenover de Drie Gezusters en later bij de Amro-bank, en sinds de herinrichting van de Grote Markt staat hij er niet meer. Geen afscheid, geen gemeente op de laatste dag, wel een procedure die nog altijd loopt. Een gesprek over vakmanschap, boekweit en hoe je vijftig jaar op een plek kunt staan en er dan toch uit verdwijnt.
In deze aflevering:
De advertentie uit het Dagblad van het Noorden van 22 mei 1974, in oud-Hollandse taal: "Gearriveerd in Groningen." De tekst had hij geleend van een Groninger kraam die meer dan honderd jaar naast de Korenbeurs stond.
Hoe een jongen die op een binnenvaartschip opgroeide via een advertentie in vakblad De Kermisgids bij poffertjesbakker De Haan op het eilandje aan de Vismarkt belandde — en dat het net zo goed de oliebollen hadden kunnen worden.
De Grote Markt in de jaren zeventig: de markt was net naar de Westerhaven verhuisd, de binnenstad liep dood, en de gemeente vroeg hem om een oppepper. Zijn terras was het eerste echte terras op de Markt, want de Drie Gezusters mocht er toen nog geen bier schenken.
De Duitse gouden jaren: op zaterdag zestig procent Duitse gasten, busmaatschappijen uit Bremen en Hamburg die bonnen uitdeelden, en klanten die hun fles jenever al gratis kregen voordat ze op de boot stonden.
De schilderingen op de kraam, gemaakt door Coos Huizinga en Olga — precies hetzelfde duo dat de engeltjes op het plafond van de Blauwe Engel schilderde.
Het vak zelf: echte poffertjes zijn negentig procent boekweit, het beslag moet rijzen, de pan is 180 graden, er passen er 200 in, en je hebt drie vorken nodig — één om te draaien, één om te strepen en één om op te steken. Wie met een trechtertje werkt, is volgens Trijnko gewoon een koekenbakker.
De klassenscheiding die er echt was: poffertjes voor de gegoede burgerij, oliebollen voor het gewone volk. En zijn eigen wet: je komt drie keer in je leven in een poffertjeskraam — als kind, als ouder en als grootouder. Sla je de eerste over, dan komen de andere twee ook niet.
Het einde: geen plek meer bij de herinrichting, een aangeboden verkoopwagentje van drie meter met papieren schaaltjes, elke avond afbreken, en een ambtenaar die de kleur zou bepalen. Op zijn laatste weekend kwam er niemand van de gemeente langs, wél honderden vaste klanten met kaartjes.
Waar het nu staat: de rechter vond de gang van zaken niet correct en de gemeente moest weer met hem om tafel. De gemeente ging in hoger beroep. Drie jaar zonder inkomen, en de kraam staat opgeslagen in het pakhuis — inclusief de allereerste aluminium terrasstoelen. In twaalf uur weer op te bouwen.
Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Kwam jij vroeger bij de poffertjeskraam op de Grote Markt, en zat je dan liever in zo'n box achterin of juist voor het raam? Heb je er misschien je bruiloft gevierd of een kinderpartijtje gehad? En de grote vraag: zou jij de kraam terug willen zien op de Grote Markt?
Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠
Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠
Speciale dank aan Frank voor het beschikbaar stellen van een aantal prachtige beelden in deze aflevering!📸 Fotocredits: Frank Straatemeier, Groninger Archieven

In aflevering 20 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Marlot Akkermans aan: geschiedenisdocent aan de pabo van de Hanze en host van de podcast Groningse Geschiedenis. Zij had zelf een wens voor een toko, en die zit niet aan een straat maar op een zolder: de Schoolcampus van de V&D aan de Grote Markt. Elk jaar eind augustus werd daar de belangrijkste beslissing van je schooljaar genomen: Welke agenda word jij?
In deze aflevering:
Waarom de Schoolcampus geen gewone afdeling was: hij werd elk jaar speciaal ingericht, helemaal boven met de roltrap en dan linksachter. Zwarte muren, kale buizen aan het plafond, industrieel en stiekem best stoer.
De agendaoorlog: Hitkrant, Fancy, Tina, Fokke en Sukke, Dirkjan, de Stripagenda, en de O'Neill vol surffoto's waar Niels spijt van kreeg omdat er veel te weinig in te lezen viel. Want het ging niet om je planning, het ging om vermaak tijdens de les.
Waarom die keuze pure identiteitspolitiek was, zeker in klas 1 als je nog niemand kent en dus blind moet kiezen. Je koos in één klap je subcultuur voor het hele jaar.
Twee totaal tegenovergestelde jeugdherinneringen: Marlot kaftte haar boeken in doorzichtig cellofaan met zelf-toegevoegde confetti, Niels deed donkerblauw kaftpapier en klaar. En dan had je natuurlijk de echt coole kinderen die helemaal niet kaftten.
Toevallige ontdekking aan tafel: ze zaten op dezelfde school, met zeven jaar ertussen. Inclusief dezelfde aardrijkskundedocent, die bij haar nog met een natte spons gooide en bij hem was overgestapt op een hamertje.
Het cijfer dat de V&D altijd geheim hield: pas na het faillissement in 2015 werd duidelijk dat de Schoolcampus zo'n 18 tot 20 miljoen euro per jaar opleverde, met de helft van de hele markt in schoolspullen en 50 procent marge op tassen en agenda's.
De verhuizing naar dat losse V&D-pand bij de Rode Weeshuisstraat (later de Aldi) — groter, maar volgens Marlot een stuk minder knus.
En de serieuze noot: een lijstje met een Bosatlas, grafische rekenmachine, papieren woordenboeken, een stevige rugzak en soms een e-bike. Voor lang niet elk gezin is dat vanzelfsprekend, en kinderen zijn keihard over wie met welke tas aankomt.
Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Welke agenda kocht jij op de Schoolcampus, en heb je 'm misschien nog? Ben jij ook naar dat tweede pand bij de Rode Weeshuisstraat geweest? En het belangrijkste: heeft iemand nog een foto van die zwarte zolder in de V&D, of van je eigen kaftwerk?
Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠
Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠