PodcastsAardwetenschappenMenno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

Natuur en Wetenschap door: Prof. Menno Gerkema en Erwin Balkema
Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap
Nieuwste aflevering

217 afleveringen

  • Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

    🎧 #217 Ruwe en zachte: berken horen bij ons land

    15-04-2026 | 15 Min.
    Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.
    We hebben een kleine aanpassing gedaan:
    Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
    Zaterdag / Zondag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands

    Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten



    Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe
  • Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

    🎧 #216 Zoogdieren door een flessenhals van de nacht. Of zelfs twee keer?

    08-04-2026 | 14 Min.
    Zoogdieren door een flessenhals van de nacht. Of zelfs twee keer?
    Lange tijd heersten de dinosauriërs op aarde. Er leefden toen weinig zoogdieren. Over het algemeen waren dat vrij kleine dieren. En, zoals we vermoeden, vermeden ze de dag en waren vooral ’s nachts actief.
    Veel dino’s waren juist overdag actief, aangewezen als ze waren op de warmte van de zon. Daarom bood de nacht een uitweg voor zoogdieren, met een naar verhouding hoge stofwisseling. Deze theorie, die bekend staat als de “bottleneck” (= flessenhals) hypothese steunt inmiddels ook op argumenten over het gezichtsvermogen.
    De meeste zoogdieren zijn kleurenblind en hun licht waarnemingsvermogen is in veel opzichten beperkt vergeleken met reptielen en vogels. Bovendien ontbreekt het aan een bescherming tegen de gevaarlijke UV schade. Dat is alleen zo in de groep van zoogdieren die hun jongen de hele zwangerschap via een placenta in de baarmoeder laten groeien.
    Anders dan deze placentalia beschikken buideldieren en eierleggende zoogdieren (het vogelbekdier en de mierenegel) wel over dit uv-schade herstelsysteem, een zogenaamd photolyase. Later, maar nog niet gepubliceerd onderzoek maakt aannemelijk dat helemaal aan het begin van de ontwikkeling van alle zoogdieren al twee andere photolyase systemen uit geselecteerd zijn.
    Dat zou suggereren dat zoogdieren door een dubbele flessenhals van de nacht gegaan zijn, om te overleven in een wereld vol dinosauriërs.
    Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.
    We hebben een kleine aanpassing gedaan:
    Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
    Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.
    Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.
    Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten



    Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe
  • Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

    🎧 #215 Langslapers en kortslapers

    01-04-2026 | 14 Min.
    Langslapers en kortslapers
    Klopt het dat koeien maar twee uur per dag slapen was de vraag. Het antwoord is in principe ja. En wat je je dan meteen afvraagt is waarom wij mensen dan zo’n 8 uur slapen. Om maar niet te spreken over sommige vleermuizen die wel 20 uur per dag slapend doorbrengen.
    Die grote verschillen in slaapduur tussen wat toch allemaal zoogdieren zijn begrijpen we maar ten dele. De opbouw van de slaap is voor alle soorten dezelfde.
    Een afwisseling van aan de ene kant fases met diepe slaap, die zich vertaalt in langzame golven in onze hersenen. En aan de andere de slaapfases met snelle oogbewegingen (Rapid Eye Movements oftwel REM slaap), de fase waarin we dromen.
    Pas recent is er slaap gemeten tijdens activiteit, bij herkauwende rendieren. Er is nog veel over slaap te ontdekken. Zeker als het om de vraag gaat waarom we slapen.
    Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.
    We hebben een kleine aanpassing gedaan:
    Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
    Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.
    Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.
    Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten



    Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe
  • Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

    🎧 #214 Ons madeliefje

    25-03-2026 | 10 Min.
    Ons madeliefje
    Het is in het buitenland niet onopgemerkt gebleven. Het feit dat Nederland het madeliefje in 2023 tot nationale bloem gekozen heeft. Het is een opmerkelijke keuze voor een kleine en bescheiden plant. Maar, vrijwel het hele jaar bloeiend, en haast in elk weiland en grasveld te vinden.
    Ook wanneer het grasveld gemaaid wordt, binnen enkele dagen steken de witgele bloemhoofdjes al weer de kop op. De combinatie van een krans van witte straal- of lintbloemen met een hart van gele buisbloemen maakt het madeliefje tot een typische vertegenwoordiger van de samengesteldbloemigen of composieten.
    Van de bloemhoofdjes laat zich makkelijk een bloemenkrans maken. Wie houdt er niet van deze vrolijke plantjes die hun bloemhoofdje op de zon richten.

    Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.
    We hebben een kleine aanpassing gedaan:
    Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
    Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.
    Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.
    Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten



    Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe
  • Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

    🎧 #213 Een slimme vogelgids die je echt verder helpt

    18-03-2026 | 12 Min.
    Een slimme vogelgids die je echt verder helpt
    De beste manier om vogels te leren kennen is om een vogelkenner in te huren. Vaak zijn die bijvoorbeeld voorhanden bij een excursie. Nadeel is dan dat ze vaak een stortvloed van namen over je uitstorten.
    Bij de moderne excursie wordt je dan ook vaak geplaagd door mede-excursiegangers. Die spelen dan vogelgeluiden voor vanaf hun mobieltje. Het beste heb je dus een persoonlijke vogelkenner tot je beschikking die je gedoseerd informatie verstrekt als je een vogel tegenkomt. Tezamen met een vogelgeluiden app als die van Merlin komt ‘de gewiekste vogelgids’ daar aardig bij in de buurt.

    Volg de podcast en word gratis lid via mennoenerwin.nl voor meer natuur en wetenschap verhalen. abonneer je daar ook op de nieuwsbrief met 5 tips over Teken.
    We hebben een kleine aanpassing gedaan:
    Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
    Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp zowel in het nederlands als het engels.
    Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.
    Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten

    .



    Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

Meer Aardwetenschappen podcasts

Over Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

"Menno en Erwin Natuur en Wetenschap" verkent de fascinerende samensmelting van natuur en technologie. Prof. Menno Gerkema deelt zijn diepgaande kennis, terwijl Erwin Balkema de meest prikkelende vragen stelt. Van de raadsels van AI en biologische klokken tot de schoonheid van onontdekte natuurgebieden, elke aflevering is een avontuur in wetenschap en natuur. Volg ons voor een reis door verbazingwekkende ontdekkingen en inzichten. Jouw pad naar de wonderen van de natuur en de vooruitgang van technologie begint hier. www.mennoenerwin.nl/ www.mennoenerwin.nl
Podcast website

Luister naar Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap, The Great Simplification with Nate Hagens en vele andere podcasts van over de hele wereld met de radio.net-app

Ontvang de gratis radio.net app

  • Zenders en podcasts om te bookmarken
  • Streamen via Wi-Fi of Bluetooth
  • Ondersteunt Carplay & Android Auto
  • Veel andere app-functies