Bureau Buitenland

In de VS lijken de aankomende tussentijdse verkiezingen de duurste ooit te zullen worden, met miljarden dollars aan campagne-budget. Vooral de Republikeinen hebben in de laatste weken een “money bomb” laten vallen, aldus Amerikaanse media. Bedrijven mogen in de VS ongelimiteerd doneren aan politieke partijen, én ze kunnen dat anoniem doen. Maar het verzet tegen deze zogenaamde Dark Money groeit, zag collega en Amerika-kenner Laila Frank in Montana.

(10:58) Tigray onder hoogspanning

De spanningen in de Ethiopische regio Tigray lopen opnieuw op. De Ethiopische regering en een alliantie van rebellengroepen beschuldigen elkaar van agressie, waardoor de vrees voor een nieuw conflict toeneemt. Het vredesakkoord tussen beide partijen lijkt op losse schroeven te staan, dat werd afgesloten na de oorlog die tussen 2020 en 2022 aan honderdduizenden mensen het leven kostte. Volgens hoogleraar internationale betrekkingen van de Universiteit Tilburg Mirjam van Reisen zijn de huidige spanningen onderdeel van een bredere regionale machtsstrijd.

Presentatie: Sophie Derkzen.

Een jaar geleden gingen duizenden Marokkaanse jongeren de straat op tegen corruptie en eisten zij betere zorg en beter onderwijs. Vandaag kiest Marokko een nieuw parlement, maar volgens kiezersonderzoek gaat bijna niemand van de 18- tot 24-jarigen naar de stembus. Hoe komt het vertrouwen in de politiek onder die jongeren zo laag? En: hoe vertaalt de onvrede van een generatie zich als demonstreren niets oplevert en stemmen ook geen optie is? Daarover collega Noumidia Massaoudi, net terug uit Marokko, waar ze jongeren sprak in aanloop naar de verkiezingen.

(10:59) De ‘deal’ rond Groenland

De VS, Denemarken en Groenland hebben bij de VN in New York een gloednieuw akkoord getekend. De VS mag meer militaire bases op het Groenland vestigen, krijgt militair meer grip op het eiland en concurrerende grootmachten als China en Rusland worden buiten de deur gehouden. De Deense premier Frederiksen spreekt opgelucht van "een deal die eeuwig kan duren". Want begin dit jaar dreigde Trump nog met annexatie. Hebben de Denen en Groenlanders een goed akkoord gesloten of heeft Trump na alle dreigementen toch vooral zijn zin gekregen? Journalist Olaf Koens duidt alle geopolitieke haken en ogen.

Presentatie: Sophie Derkzen

Vandaag ontmoet Donald Trump de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar een staakt-het-vuren op het gebied van energie op tafel ligt. Trump wijst met de vinger naar Zelensky: Oekraïne zou volgens hem met aanvallen op Russische olieraffinaderijen de hoge benzineprijzen veroorzaken. Iets wat Trump heel slecht uitkomt met de aankomende tussentijdse verkiezingen. Zelensky wil zijn land intussen door de winter loodsen. Daarover Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen vanuit Kharkiv. 
 
(12:37) Zorgen om veiligheid Taiwan 

President Trump en Xi Jinping treffen elkaar donderdag in Washington. Het is de tweede topontmoeting van de wereldleiders dit jaar, die in Taiwan voor de nodige onrust zorgt. Trump legde het eiland al eerder op tafel als wisselgeld bij het sluiten van deals. Bronnen melden dat Xi hem ook vandaag onder druk zal zetten om wapenleveranties aan Taiwan te stoppen. Hoever is de Amerikaanse president donderdag bereid te gaan? Daarover Casper Wits, sinoloog verbonden aan de Universiteit van Leiden.

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.

 

(08:54) Eindspel bondskanselier Merz

Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut.

 

Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week brengt de Chinese president Xi voor het eerst in jaren een staatsbezoek aan de VS. Op de agenda: AI. Trump riep dit weekend dat ie met volle kracht vooruit wil, met de ontwikkeling van AI, om van China te winnen. Wij vragen ons af: wat stelt Xi daar tegenover, straks in Washington? 

Aan de Bureau Buitenlandtafel: Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven én Stanford. En Paul Verhagen, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de botsing tussen geopolitiek en technologie schreef hij onlangs het boek Tech-tonic shift.

Presentatie: Sophie Derkzen