Dick en Daniël Geloven het Wel

Met journalist en ervaringsdeskundige Harmke Zonnebeld en hoogleraar ethiek Stef Groenewoud (Theologische Universiteit Utrecht). Een op de vijf-zes stellen heeft te maken met vruchtbaarheidsproblemen. Toch gaat het daar in christelijke kring nauwelijks over. 'Dan neem je toch een hond?' wordt er gezegd. Of: 'Je moet blijven vertrouwen.' Jarenlang hadden Harmke en haar man Stephan daardoor het gevoel: we moeten het alleen uitzoeken met onze kinderwens. Samen gingen ze een heel traject door: een TESE-operatie, twee rondes ICSI, vijf teruggeplaatste embryo's - en na drie à vier jaar: dochter Eva.
Harmke vertelt open over de hormoonspuiten, de ziekenhuisbezoekjes die niet te plannen waren, het gevoel zwanger te zijn terwijl je dat niet bent, de teleurstelling als het opnieuw niet lukt. En hoe haar man Stephan zich machteloos voelde, en schuldig door zijn onvruchtbaarheid.
Stef Groenewoud schetst het ethische kader. Wat kan en mag er naar christelijk perspectief? Waar liggen de grenzen? Wat kan echt niet meer? En hoe denkt christelijk Nederland over donorzaad, draagmoederschap en de vraag of een homoseksueel stel ook in aanmerking zou mogen komen? Het gesprek gaat verder over rest-embryo's in de vriezer, de rommeligheid van het verre van ideale leven en wat je als omstander wél of juist níet moet zeggen tegen iemand die dit doormaakt.

Met oudtestamenticus Koert van Bekkum (Theologische Universiteit Utrecht) en systematisch theoloog Gijsbert van den Brink (Vrije Universiteit Amsterdam). Precies honderd jaar geleden verloor dominee Geelkerken zijn ambt omdat hij openlijk twijfelde of de slang in Genesis 3 werkelijk hardop had gesproken. De gereformeerde synode van Assen legde vast: alles in Genesis 2 en 3 heeft zintuigelijk waarneembaar plaatsgevonden. Maar was dat terecht? En wat betekent die uitspraak voor hoe we vandaag de Bijbel lezen?

Bijbelwetenschapper Koert laat zien waarom Genesis 1-11 een ander soort tekst is dan veel gelovigen gewend zijn te denken — en waarom dat erkennen niets afdoet aan het gezag van de Schrift. Integendeel volgens hem. Gijsbert maakt een onderscheid tussen de Bijbel letterlijk nemen en de Bijbel serieus nemen. 'De bijbellezer die zegt: ik lees gewoon wat er staat - die is eigenlijk al veel meer door de moderniteit beïnvloed dan hij doorheeft.'  En ze bespreken waarom de zondeval voor hen wél een historisch karakter heeft. Want als dat slechts een verhaal is en God in het verleden niet echt met mensen iets gedaan heeft, waarom zou Hij dat dan nu wel doen?
Dick en Daniël vragen ook naar het hellend-vlak-argument. Veel gelovigen redeneren: als Genesis niet letterlijk gelezen wordt, wat staat er dan daarna ter discussie? En hoe lees je als niet-theoloog de Bijbel op een goede manier, zonder te verzanden in vragen die je onzeker maken?

Meld je aan voor 'Lewis voor je leven'! via nd.nl/lewis

Met dominee Hanneke Ouwerkerk (Utrecht) en ND-journalist en Lewis-kenner Maurice Hoogendoorn. De openingsfilm van filmfestival Reflect is volgende week Freud's Last Session: een fictief gesprek tussen Sigmund Freud en C.S. Lewis. En eind 2026 verschijnt een gloednieuwe Narnia-film. Reden genoeg voor Dick en Daniël om zich te verdiepen in een van de meest gelezen christelijke schrijvers aller tijden. Een man die geen theoloog was, maar wiens boeken de meeste theologen al decennia's overleven.
Wie was Jack – zoals zijn vrienden hem noemden? Een Iers-Britse literatuurprofessor in Oxford en Cambridge, die als overtuigd atheïst na nachtelijke gesprekken met Tolkien (Lord of the Rings) tot geloof kwam. Die in de Tweede Wereldoorlog op de BBC miljoenen Britten toesprak over wat het christelijk geloof eigenlijk inhoudt. Die stierf op exact dezelfde dag als John F. Kennedy – waardoor bijna niemand opmerkte dat hij er niet meer was.
Hanneke en Maurice vertellen over de boeken die hen het meest raakten: Onversneden Christendom, Het probleem van het lijden, het dunne en rauwe Verdriet, dood en geloof – en uiteraard de Kronieken van Narnia, die Lewis zelf nadrukkelijk geen allegorie noemde maar een alternatieve wereld: hoe zou het eruit zien als God ook daar mens zou worden?
Ze bespreken zijn fameuze 'lunatic, liar or Lord'-redenering, zijn beeld van de hel als een stad waaruit mensen zelf niet weg willen – de hel zit van binnenuit op slot – en de vraag of zijn apologetische werk vooral een fase is in een geloofsleven, of iets wat je blijft dragen. En waarom zijn stijl – ratio én verbeelding tegelijk – hem zo uniek maakt. En waarom 'doe maar alsof' volgens Lewis helemaal geen slechte geloofsstrategie is.

Met Peter Kruijt, voorganger van de Baptistengemeente Amersfoort, en Dirk de Bree, dominee van de Nieuwe Kerk (PKN) in Utrecht.

Lang was het verhaal van de kerk in Nederland er één van secularisatie, krimp en kerksluitingen. Maar iets lijkt te schuiven. Sommige min of meer traditionele protestantse gemeenten groeien weer – en het zijn opvallend vaak twintigers die binnenlopen.

Dirk leidt de Nieuwe Kerk die uit haar voegen barst. Zijn voorganger begon dertig jaar geleden te bidden om volle balkons – terwijl er beneden vijftig mensen zaten. 'Wij staan op de schouders van een biddende generatie,' zegt Dirk. Peter zag zijn baptistengemeente in Amersfoort de afgelopen drie jaar met tweehonderd mensen groeien, nadat ze gingen kerken in een voormalige rooms-katholieke kerk.

Dick en Daniël vragen hun gasten of dit échte groei is of vooral 'circulation of the saints'. Er verkassen zeker gelovigen van de ene naar de andere gemeente, erkent Peter. Maar dat doen ze niet lichtvaardig. Er komen ook mensen van buiten – nieuwsgierige twintigers zonder kerkelijke achtergrond die gewoon binnenlopen. Dirk: 'De drempel om naar een kerk te gaan is echt mega laag geworden.' Gen Z googelt, vindt een gemeente en gaat.

Ze verlangen naar houvast, naar gemeenschap in een tijd van eenzaamheid, en – verrassend genoeg – naar rituelen

Wat zeg je tegen de gemeente die krimpt, bidt, en het tij niet ziet keren? 'Die formule hebben wij niet in Amersfoort,' zegt Peter. Dirk vult aan: 'Onderschat niet wat Jezus aan het doen is. Hij kijkt anders dan wij kijken.'

Column Mark de Jager: https://www.nd.nl/opinie/columns/1303062/de-protestantse-kerk-heeft-een-gigantisch-missionair-probleem

Met Peter Kruijt, voorganger van de Baptistengemeente Amersfoort, en Dirk de Bree, dominee van de Nieuwe Kerk (PKN) in Utrecht.
Lang was het verhaal van de kerk in Nederland er één van secularisatie, krimp en kerksluitingen. Maar iets lijkt te schuiven. Sommige min of meer traditionele protestantse gemeenten groeien weer – en het zijn opvallend vaak twintigers die binnenlopen.
Dirk leidt de Nieuwe Kerk die uit haar voegen barst. Zijn voorganger begon dertig jaar geleden te bidden om volle balkons – terwijl er beneden vijftig mensen zaten. 'Wij staan op de schouders van een biddende generatie,' zegt Dirk. Peter zag zijn baptistengemeente in Amersfoort de afgelopen drie jaar met tweehonderd mensen groeien, nadat ze gingen kerken in een voormalige rooms-katholieke kerk.
Dick en Daniël vragen hun gasten of dit échte groei is of vooral 'circulation of the saints'. Er verkassen zeker gelovigen van de ene naar de andere gemeente, erkent Peter. Maar dat doen ze niet lichtvaardig. Er komen ook mensen van buiten – nieuwsgierige twintigers zonder kerkelijke achtergrond die gewoon binnenlopen. Dirk: 'De drempel om naar een kerk te gaan is echt mega laag geworden.' Gen Z googelt, vindt een gemeente en gaat.
Ze verlangen naar houvast, naar gemeenschap in een tijd van eenzaamheid, en – verrassend genoeg – naar rituelen
Wat zeg je tegen de gemeente die krimpt, bidt, en het tij niet ziet keren? 'Die formule hebben wij niet in Amersfoort,' zegt Peter. Dirk vult aan: 'Onderschat niet wat Jezus aan het doen is. Hij kijkt anders dan wij kijken.'
Column Mark de Jager: https://www.nd.nl/opinie/columns/1303062/de-protestantse-kerk-heeft-een-gigantisch-missionair-probleem