De Illustere Universiteit

In de achtste aflevering van ⁠De Illustere Universiteit⁠ belandt het Athenaeum Illustre op een dieptepunt. De Illustere school werd begin 18e eeuw door bezuinigingen hard getroffen. Leerstoelen verdwenen en het onderwijs viel bijna stil. Maar Mattheus Soeten, slechts een lector zonder graad, hield de Amsterdamse school overeind.

Shownotes:
*Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005); ⁠https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/⁠Professoren van de stad *Peter Jan Knegtmans (2007); ⁠https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y⁠Redenvoering van Jacob Filip d'Orville, over het eerste eeuwgety der doorluchtige Schoole van Amsterdam - Jacques Philippe d'Orville (1732): ⁠https://www.google.nl/books/edition/Redenvoering_van_Jacob_Filip_d_Orville_o/tgRZAAAAcAAJ?hl=nl&gbpv=0⁠Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - *Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); ⁠https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php⁠
*UvA-geheimen | Wat heeft de VOC-zaal in het Bushuis met de VOC te maken? - Folia (2019): ⁠https://www.folia.nl/actueel/129917/uva-geheimen-wat-heeft-de-voc-zaal-in-het-bushuis-met-de-voc-te-maken
*⁠Kan UvA naam Kartini-zaal wel dragen? Dit symposium geeft UvA voordeel van twijfel - Folia (2025): ⁠https://www.folia.nl/nl/actueel/166182/kan-uva-naam-kartini-zaal-wel-dragen-dit-symposium-geeft-uva-voordeel-van-twijfel⁠
*Algemeene manier tot het maaken van zonnewijsers op allerley effen vlakken - Mattheus Soeten (1717): ⁠https://books.google.nl/books?id=B9_KHIlJPKIC⁠

Redactie, Script & Montage: Jip Koene
Eindredactie: Irene Schoenmacker
Muziek: door Orchestralis via Envato

In de zevende aflevering van De Illustere Universiteit stelt het Athenaeum Illustre haar eerste hoogleraar in de theologie aan: Gerbrand van Leeuwen (1643-1721). Met de oprichting van de theologische faculteit kreeg het atheneum de allure van een kleine universiteit wat een hoogtepunt in de geschiedenis van het Amsterdamse atheneum markeert.

Shownotes:
* Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005); https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/
* Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y
* Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php
* Synode van Dordrecht (1618-1619) – Kerkstrijd in de jonge Republiek - Historiek (2025); https://historiek.net/synode-van-dordrecht-1618-1619/5364/#:~:text=%E2%80%8BSententie%20Synode%20van%20Dordrecht,%206%20mei%201619&text=
* Gerbrandus van Leeuwen: inwijding van de Kerk aan Zee in 1686 - Redacteur RK (2016); https://kerkaanzee.nl/wederopbouw-kerk-aan-zee-1686/
* Oratie & Verhandelingen Gerbrand van Leeuwen (1643-1721) - Post Reformation Digital Library; https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=2473
* Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW), Gebrand van Leeuwen (p. 589) - P.C. Molhuysen & P.J. Blok (1924) https://esources.huygens.knaw.nl/retroboeken/nnbw/#source=9&page=302&accessor=accessor_index&view=imagePane
* Biographisch woordenboek der Nederlanden. Bijvoegsel, Gebrand van Leeuwen (p.267) - A.J. van der Aa (1878); .https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/vdaa/#source=aa__001biog13_01.xml&page=271&view=imagePane&accessor=accessor_index
* Artikelen tegen de Remonstranten - Remonstranten.nl; https://www.remonstranten.nl/wiki/remonstranten-vroeger/artikelen-tegen-de-remonstranten/#:~:text=Tijdens%20de%20Dordtse%20Synode%20(1618,geloofsopvattingen%20niet%20meer%20te%20verkondigen.

Redactie, Script & Montage: Jip Koene
Eindredactie: Irene Schoenmacker
Muziek: door Orchestralis via Envato

In de zesde aflevering van De Illustere Universiteit wordt de beroemde arts en anatoom Frederik Ruysch hoogleraar aan het Athenaeum Illustre, niet vanwege zijn kennis van geneeskunde, maar van botanie, de plantkunde. Weinig mensen weten dat Ruysch oorspronkelijk als apotheker werd opgeleid en veel wist over geneeskrachtige planten. Hoewel hij vooral bekend werd als meester in de ontleedkunde, bleef zijn eerste liefde, de botanie, hem zijn hele leven boeien.

Shownotes:

De Doodskunstenaar - Luuc Kooijmans (2004): https://www.dbnl.org/tekst/kooi020dood01_01/index.php
Alle de ontleed- genees- en heelkundige werken - Janssoons van Waesberge (1744): https://www.dbnl.org/tekst/ruys009alle01_01/index.php
Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0033.php
Vingers van marsepein - Rascha Peper (2008): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.314885285.html/vingers-van-marsepein/
Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/
Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y

Redactie, Script & Montage: Jip Koene
Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de vijfde aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Gerardus Leonardus Blasius (1627-1682), de arts die de kiem legde voor het moderne academische geneeskunde onderwijs vandaag de dag. Maar hij stond niet alleen bekend om zijn onderwijsinnovaties.

Shownotes:

Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):
https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/
Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007):
https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y
Oratio inauguralis de iis quae homo naturae, quae arti, debeat – Gerardus Leonardi Blasius (1660): https://books.google.nl/books/about/Oratio_inauguralis_de_iis_quae_homo_natu.html?id=0xMQtwAACAAJ&redir_esc=y
Nes 43, Sint Pieterskapel en Grote Vleeshal – Amsterdam Cultuur-Historische Verenging(2023):
https://www.amsterdamhv.nl/wiki/nes43.html amsterdamhv.nl
Schandaal in Holland. De onverkwikkelijke prioriteitstrijd tussen Gerard Blasius en Niels Stensen - E.A. Baarsma, J.P. Koopman (2011):
https://www.tmgn.nl/uploaded_files/kno/NTvKNO_2011_034.pdf
Vertaalde Aphorismen van Hippocrates - Hippocrates (1714):
https://www.dbnl.org/tekst/hipp003apho02_01/hipp003apho02_01_0018.php
Gerardi Blasii ... Anatome contracta, in gratiam discipulorum conscripta, & edita - Gerardus Leonardus Blasius (1666):
https://books.google.nl/booksid=DyewpXsM940C&printsec=frontcover&source=gbs_book_other_versions_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
Geschiedenis van de gezondheidszorg in Amsterdam – Amsterdam UMC (2025):
https://www.amsterdamumc.org/nl/organisatie/geschiedenis.htm Amsterdam UMC
Science that gets under the skin – Björn Schöpe (2024):
https://www.bookophile.com/en/worlds-of-books/articles/science-that-gets-under-the-skin bookophile.com
Wandelen door 350 jaar Amsterdamse geneeskunde – Simon Knepper (2019): https://amsterdamumc.org/nl/vandaag/wandelen-door-350-jaar-amsterdamse-geneeskunde.htm
Niels Stensen: Geniaal anatoom en heilig diaspora-zielzorger - Drs G. van Nimwegen C.ss.R.(1953-1954):
https://www.dbnl.org/tekst/_str005195301_01/_str005195301_01_0004.php
NIELS STENSEN Anatoom en geoloog 1638- 1686 - E.M. Kuytzer (1964): https://natuurtijdschriften.nl/pub/1007567/NAHM1964053011007.pdf
Gerard Blasius, hoogleraar anatomie - Taco Tichelaar (2025): https://web.archive.org/web/20250322165529/https:/tacotichelaar.nl/wordpress/gerard-blasius/albumacademicum.uva.nl
De Gasthuizen - Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632–1932 – Hajo Brugmans & J.H. Scholte, 1932: https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0022.php#590

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 

Research & Redactie: Jip Koene
Eindredactie: Irene Schoenmacker
Muziek: door Orchestralis via Envato

In de vierde aflevering van De Illustere Universiteit ontdek je Johannes Christenius, de 17e-eeuwse rechtsgeleerde die de wirwar van Romeins recht ontrafelde voor studenten en samen met onder meer juristen als Hugo de Groot de basis legde voor het burgerlijk wetboek vandaag de dag.

Shownotes:

Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):
www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/
Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007):
books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y
Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Hajo Brugmans & J.H. Scholte (1932):
https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0014.php
Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 5 – P.J. Blok, P.C. Molhuysen (1905):
https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu05_01/molh003nieu05_01_0135.php
Portret van Johannes Christenius – Crispijn van de Passe II (1655):
https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Portret-van-Johannes-Christenius--39d345eccc846f4f5196fc143022350f
De iure matrimonii dissertationes – Johannes Christenius (1651):
https://books.google.nl/books/about/De_iure_matrimonii_dissertationes.html?id=wykDeDkSposC&redir_esc=y
Iohannis Christenii Oratio de erroribus multorum jurisprudentiam […] - Johannes Christenius (1659):
https://books.google.nl/books/about/Iohannis_Christenii_Oratio_de_erroribus.html?id=bbv8tgAACAAJ&redir_esc=y
Latin quotes by Justinian (482-565 AD) – De Chile:
https://latin-phrases.dechile.net/?Justinian
Elsje Christiaens, de veroordeelde moordenares die door Rembrandt werd vereeuwigd – Historiek (2020):
https://historiek.net/elsje-christiaens-de-veroordeelde-moordenares-die-door-rembrandt-werd-vereeuwigd/163609/
Toren van de Nieuwe Kerk - Amsterdamse stadsarchief (2019):
https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/macht/hoge-toren/#:~:text=Toren%20bij%20de%20kerk,van%20de%20Dom%20in%20Utrecht.

Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 

Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 

Eindredactie: Irene Schoenmacker
Muziek: door Orchestralis via Envato