De Illustere Universiteit

Honderd jaar geleden maakte onderzoeker Jaap Kunst geluidsopnames van muziek en poëzie in het voormalige Nederlands-Indië. In de tweede aflevering van de Folia-podcast Uitgedokterd spreekt redacteur Jip Koene met musicoloog Barbara Titus, die Kunsts werk terugbracht naar de herkomstgemeenschappen. ‘Sommige mensen moesten huilen toen ze de stem van hun grootvader weer hoorden.’

Redactie & Presentatie: Jip Koene
Beeldregie: Romain Beker
Eindredactie: Irene Schoenmacker

Ooit had Amsterdam haar eigen sociale mediaplatform: De Digitale Stad. In de eerste aflevering van de nieuwe Folia-podcastserie spreekt redacteur Jip Koene met promovendus Dennis Beckers over hoe dit platform ten onder ging en wat we daarvan kunnen leren voor de inrichting van onze digitale publieke ruimte.

Redactie & Presentatie: Jip Koene
Beeldregie: Romain Beker
Eindredactie: Irene Schoenmacker

In de vijftiende en laatste aflevering van De Illustere Universiteit groeit het Athenaeum Illustre uit tot de Universiteit van Amsterdam. Dankzij de politieke daadkracht van oud-hoogleraar rechtsgeleerdheid Gijsbert van Tienhoven (1841-1914) én de nieuwe Wet op Hoger Onderwijs uit 1876 wist Amsterdam een eeuwenoude ambitie te verwezenlijken.

Shownotes:
UvA heeft een Van Tienhoven gebouw op REC; https://www.uva.nl/locaties/roeterseiland/gijsbert-van-tienhovengebouw.html
Tienhoven, Gijsbert van (1841-1914) - Huygens Instituut (2013); https://resources.huygens.knaw.nl/bwn1880-2000/lemmata/bwn3/lemmata/bwn1/tienhoven
Beschouwingen over rechtspersoonlijkheid;
Een keten van macht: Amsterdam en zijn burgemeesters vanaf 185 - Dirk Wolthekker (2006); https://oba.nl/nl/collectie/oba-collectie?id=%7Coba-catalogus%7C650141
Levensbericht van Mr. G. van Tienhoven - Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (1916); https://www.dbnl.org/tekst/_jaa003191601_01/_jaa003191601_01_0024.php
Het Hooger Onderwijs en het Athenaeum te Amsterdam: afscheidswoord - Gijbert van Tienhoven (1973); https://books.google.nl/books?id=CgtWAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
Een woord ter inwijding van de Universiteit der stad Amsterdam - Willem Moll (1877); https://books.google.nl/books?id=FT3IOt4HVHUC&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
Wet van den 28 april 1876 tot regel van het hoger onderwijs (1876); https://books.google.nl/books?id=K_kya44IR10C&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):
www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/

Redactie, Script, Presentatie & Montage: Jip Koene

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de veertiende aflevering van De Illustere Universiteit gaat de eerste vrouw aan het Athenaeum Illustre studeren. Het is Aletta Henriëtte Jacobs (1854-1929). Vanuit het Groningse Sappemeer was ze verhuisd naar Amsterdam voor haar artsenexamen. Maar na haar eerste examenonderdeel werd ze ernstig ziek. Aletta Jacobs was getroffen door de tyfus.


Shownotes:


Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y

Herinneringen van Dr. Aletta H. Jacobs - Aletta H. Jacobs (1924);
https://www.dbnl.org/tekst/jaco045heri01_01/jaco045heri01_01oud.pdf
Aletta Jacobs 1854-1929 - Mineke Bosch (2009); https://www.uitgeverijbalans.nl/boeken/aletta-jacobs-1854-1929/
Aletta Jacobs - Stadsarchief Gemeente Amsterdam (2019); https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/beroemd/aletta-jacobs/ 

Vrouwen van Amsterdam, een ode - Amsterdam Museum (2025); https://www.amsterdammuseum.nl/verhalen-en-collecties/themes/vrouwen-van-amsterdam/bijdrage/94274-ode-aan-aletta-jacobs
Aletta de musical - Theater Oostpool (2026); https://www.oostpool.nl/voorstellingen/alettademusical/
Wie was de onderbelichte arts en feministe Aletta Jacobs nou eigenlijk? ‘Haar levensverhaal is nu ook van belang’ - Het Parool (2026); https://www.parool.nl/kunst-media/wie-was-de-onderbelichte-arts-en-feministe-aletta-jacobs-nou-eigenlijk-haar-levensverhaal-is-nu-ook-van-belang~b88b7303/
Aletta Jacobs - Grote Namen | Alle geschiedenis ooit (2025); https://open.spotify.com/episode/1boSyyu5X0nbA9NbK0UsIf?si=0180275b68574bd4

Redactie, Script & Montage: Jip Koene

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato

In de dertiende aflevering van De Illustere Universiteit worden de ontgroeningen in Amsterdam David Jacob van Lennep (1774-1853) te veel. De hoogleraar Latijn en Grieks raakte steeds vaker in conflict met de ontgroeningspraktijken van ouderejaarsstudenten. Het schijnt tot het aftreden van de hoogleraar te hebben geleid. 


Shownotes:

Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y
Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); www.dbnl.org/tekst/brug015gede0…gede01_01_0013.php
Elf Studies over de Amsterdamse Doorluchtige School 1632-1877 - T. Veen & C.J.H. Jansen (1997); dare.uva.nl/search?field1=isni;…Page=1;startDoc=118
Het Leven van C. Van Lennep en D.J. van Lennep beschreven en toegelicht uit hunne Gedichten -J. Van Lennep (1861); https://books.google.nl/books?id=ViZbAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
Vier eeuwen Nederlandsch studentenleven - A.C.J. de Vrankrijker (1936); https://www.dbnl.org/tekst/vran006vier01_01/
Eene Amsterdamsche winteravond in 1632 - J. Van Lennep (1832); https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eene_Amsterdamsche_winteravond_in_1632_-_Amsterdam_Stadsschouwburg_-_1832-01-11
Toneelvoorstelling op het tweede eeuwfeest van het Athenaeum Illustre te Amsterdam, 1832 - Rijksmuseum; https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Toneelvoorstelling+op+het+tweede+eeuwfeest+van+het+Athenaeum+Illustre+te+Amsterdam%2C+1832--521b73cec42819f1c54a84a11d4cc908

Redactie, Script & Montage: Jip Koene

Eindredactie: Irene Schoenmacker

Muziek: door Orchestralis via Envato