Psychologische Veiligheid | ’Oh ja, daar moeten we ook nog wat mee...’

Marleen en Margreet gaan in gesprek met Jan Konijnenburg. Hij is bedrijfsarts en in die hoedanigheid houdt hij zich bezig met arbeid en gezondheid.

Een groot deel van het arbeids- en ziekteverzuim in Nederland is een gevolg van een werkomgeving die psychologisch onveilig is. Wat is de rol van een bedrijfsarts hierin? En hoe kan een bedrijfsarts ondersteunen en de preventie van dit soort verzuim?

Wie is Jan?

Jan Konijnenburg is een professional met een brede achtergrond. Vanuit zijn academische studie bewegingswetenschappen waar hij zich specialiseerde in principes van het menselijke prestatievermogen. Studeerde hij af op gezondheidseffecten van een langdurige overschrijding van fysieke grenzen. Dit legde de basis voor een drive om de complexe interactie tussen inspanning en (behoud van) gezondheid beter te leren doorgronden.

Na het behalen van bewegingswetenschappen besloot hij zijn kennis verder uit te breiden door geneeskunde te studeren. Deze aanvullende studie heeft zijn medische kennis en -vaardigheden versterkt, waarmee hij een holistische benadering kon ontwikkelen. Al 25 jaar werkzaam als bedrijfsarts. In deze rol ligt zijn focus niet zozeer op medische herstel, maar veel meer op het bereiken van een maximale specifieke belastbaarheid voor arbeid die zowel veilig als duurzaam is. Dit duaal belang – waarbij zowel de gezondheid van medewerkers als de efficiëntie van de organisatie centraal staan – vormt de kern van zijn werk en zijn waarden.

Zijn expertise ligt in het helpen herkennen en - aanpakken van schijnbaar onzichtbare gezondheidseffecten bij werkenden en een gerichte aandacht voor primaire arbeidsrisico's, zoals blootstelling aan toxische stoffen, ergonomie en dus ook psychosociale arbeidsbelasting.

Jan: ’Deze benadering stelt mij in staat om een onderscheidend advies te bieden dat niet alleen gericht is op het oplossen van bestaande verzuimproblemen, maar ook op het voorkomen of beperken van gezondheidsrisico's. Mijn missie als bedrijfsarts is om een brug te slaan tussen medische- en gezondheidswetenschap die gericht is op een praktische toepassing. Door de gezondheid en prestaties van medewerkers te optimaliseren wordt een productieve duurzame werkomgeving gerealiseerd’

 

Let op: De microfoon van Margreet heeft in de eerste 14 minuten niet optimaal opgenomen. Dit hoor je in de kwaliteit van de opname. Excuses hiervoor

Margreet en Marleen gaan tijdens deze podcast in gesprek met Alie Kuiper.

Alie Kuiper is bedrijfskundige die organisaties adviseert over beleid op het terrein van ongewenste omgangsvormen. Zij is vanuit Nederland betrokken bij de ontwikkeling van ISO 45003: een managementsysteem voor de aanpak van psychosociale risico’s op het werk. 

Al tientallen jaren adviseert en ondersteunt zij organisaties bij het ontwikkelen, implementeren en monitoren van beleid voor een sociaal veilig werkklimaat. Bij veel organisaties beperkt het beleid over ongewenste omgangsvormen zich nog tot de aanstelling van een vertrouwenspersoon en het invoeren van een klachtenprocedure.

Een goed begin, maar wanneer er alleen aandacht is voor de aanpak van concrete klachten, loop je het risico dat je aan het dweilen bent met de kraan open. Daarom pleit Alie altijd voor een structurele aanpak.

Met concrete voorbeelden uit de praktijk en heel veel kennis leidt Alie ons door de wereld van de psycho- sociale arbeidsbelasting waar veiligheid een van de belangrijkste onderwerpen is.

Een leerzaam gesprek waar jij als luisteraar hopelijk ook veel aan hebt in de werkpraktijk

Elke organisatie bestaat uit mensen en werkstructuren.
Elke minuut veranderen de verhoudingen tussen de mensen,
de omstandigheden, de ambities. Al die verschillende lijntjes:
een continu bewegend panorama.

Marleen en Margreet spraken met Jitske Kramer tijdens het maken van hun theatervoorstelling. Jitske Kramer is corporate antropoloog, ondernemer en bestseller auteur. Zij reist de wereld over om te leren van traditionele healers, leiders, verrassende innovators en willekeurige voorbijgangers.

Ze brengt haar kennis en ervaringen via ijzersterke lezingen en masterclasses naar de wereld van organiseren, samenwerken en leiderschap. Om de slagkracht en resultaten van individuen en groepen te verbeteren (en de wereld gewoon een beetje mooier te maken). Ze heeft de ambitie om organisaties te activeren om voor alles en iedereen woest aantrekkelijk te zijn. En het liefst ook nog verrukkelijk eenvoudig. In haar verhalen wordt wat vertrouwd is vreemd. En wat vreemd is vertrouwd.

onbevangen, energiek,
verbindend èn grappig

Anderen over Jitske: “Jitske Kramer is een van de meest inspirerende sprekers van Nederland. Ze prikkelt je om stevig na te denken en je stem te laten horen. Met flair en met lef zoekt ze de diepgang op. Op zoek naar verrassende nieuw inzichten en praktische toepasbaarheid. Verbindend en daadkrachtig.”

Jitske Kramer heeft samen met team Human Dimensions de Lewis methode van Deep Democracy in Nederland op de kaart gezet. Vanuit een diepe fascinatie voor besluitvorming met aandacht en waardering voor andere opvattingen. Geen compromis. Werkelijke consensus. Zonder te polderen. Conflicten aangaan, oplossen en er niet omheen lopen. Èn de wijsheid van de minderheid meenemen in het meerderheidsbesluit.

We praten met Jitske Kramer over psychologische veiligheid na het lezen van haar boek Tricky Tijden. Dat gaat over het tussentijds. De periode wanneer het een voorbij is en het ander nog niet klaar is. In tijden van verandering een boeiend en fijn boek om te lezen ook als je bezig bent een cultuur binnen je eigen bedrijf te veranderen.

Marleen en Margreet spraken met Mels over de verschillende soorten psychologische veiligheid die hij tegen komt in zijn rol als opleider in de interne geneeskunde. Een fikse klus om in de enorme keten die de zorg in het ziekenhuis is, deze veiligheid te waarborgen.

Mels Hoogendoorn is vanaf 2004 werkzaam in het Medisch Centrum Leeuwarden. Hij heeft zijn opleiding tot internist in het Leids Universitair Medisch Centrum gevolgd. Daarna heeft hij zich in het LUMC gespecialiseerd in de hematologie. Hij heeft zitting in het landelijk HOVON bestuur en is opleider van de interne geneeskunde.

Margreet en Marleen spreken in deze aflevering met Hans van der Loo.

Hans van der Loo geldt als dé expert op het gebied van visie, energieke verandering en prestatieverbetering. Hij heeft advieservaring in bijna alle grote organisaties in Nederland opgedaan. Het scala van onderwerpen waaraan Hans van der Loo dagelijks werkt, schrijf én vertelt zijn met name: visie, trends, strategievorming en concrete gedragsverandering in de praktijk.

Hans van der Loo heeft verschillende boeken over psychologie geschreven, waaronder de bestsellers "Psychologische veiligheid" en "Gitig gedoe op de werkplek". Andere relevante werken zijn "Teaming: de nieuwe realiteit van samenwerken", "Werkvuur" (met Patrick Davidson), en de praktische "Veldgids psychologische veiligheid" (met Joriene Beks). Deze boeken richten zich op psychologisch veilige werkklimaten, teamwerk en gedragsverandering. 

Wij spraken met Hans over de harde kant van psychologische veiligheid, de valkuilen voor teams en leidinggevende en over wat hij zelf doet wanneer hij in een psychologisch onveilige situatie beland.