Studio Tegengif

De oorlog in Oekraïne, de escalatie rond Iran, de Amerikaanse blikken op Groenland en Venezuela: de EU reageert te laat, te verdeeld en te zwak. We leggen uit waarom dat zo is en wat er aan te doen valt.

We lazen het Clingendael-rapport 'From Economic Giant to Geopolitical Powerhouse?’. Regel voor regel. Het rapport stelt een vraag die steeds urgenter wordt: hoe komt het dat de EU economisch een reus is maar geopolitiek een dwerg?

We nemen je mee in het doolhof van Europese instellingen en buitenlandbeleid: wat is het GBVB, wat doet de EDEO, wat is de rol van Kaja Kallas en waarom botsen de Europese Commissie en de diplomatieke dienst steeds vaker? We bespreken het verschil tussen intergouvernementeel en supranationaal handelen, en waarom het unanimiteit vereiste de grootste rem is op daadkrachtig Europees optreden.

De kernvraag die we stellen: is de EU te lief voor deze wereld om te kunnen overleven in een wereld die steeds meer op macht draait? En wat moet er dan veranderen: een EU-leger, een veto op het veto, meer slagkracht voor de Europese Commissie, of toch een Europa van meerdere snelheden?

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Clingendael, Saskia Hollander, Wouter Zweers & Quinten Jansen, 'From Economic Giant to Geopolitical Powerhouse? A roadmap towards enhancing the EU's global clout' (maart 2026) https://www.clingendael.org/publication/economic-giant-geopolitical-powerhouse

NOS, Wopke Hoekstra, 'Brussel wil industrie redden met Made in Europe' https://nos.nl/artikel/2604923-brussel-wil-industrie-redden-met-made-in-europe

LinkedIn, post Randy over geopolitiek en dit rapport https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7435664159112941568/

Wij lazen het coalitieakkoord én de budgettaire bijlage regel voor regel. Er staan een paar opvallende keuzes in die je pas ziet als je écht goed leest. Dat deden we voor u.

We bespreken zowel de beoogde uitgaven als de bezuinigingen die deze nieuwe uitgaven dekken. We lazen hoe de pijn valt aan de kant van de sociale zekerheid en zorg en hoe bezuinigingen hier de extra uitgaven rond defensie zullen moeten dekken. Ook bespreken we de achterliggende keuzes en het maatschappijbeeld dat hieronder ligt.

Na de eerste lezing vragen we ons af of dit nou een coalitieakkoord is of een start van hele lange onderhandelingen? En wat zal de CPB doorrekening die op 20 februari verschijnt ons vertellen?

We vertalen soms vage beleidstaal naar wat er nou echt voorgesteld wordt. We bespreken wat dit akkoord concreet betekent voor werk, bestaanszekerheid, zorg, onderwijs en migratie—en waar de geopolitieke prioriteiten liggen nu defensie en weerbaarheid een centrale plek krijgen in de Nederlandse agenda.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden:
https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Coalitieakkoord 2026 ‘'Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland” (30 januari 2026) 
https://www.kabinetsformatie2025.nl/documenten/2026/01/30/aan-de-slag---coalitieakkoord-2026-2030?utm_source=chatgpt.com 

Rapport Wennink: “De route naar toekomstige welvaart: Een sterk Nederland in een relevant Europa” (12 dec 2025) 
https://www.rapportwennink.nl/downloads/rapport_wennink_12december2025.pdf 

Mario Draghi, “The future of European competitiveness Part A | A competitiveness strategy for Europe” https://commission.europa.eu/document/download/97e481fd-2dc3-412d-be4c-f152a8232961_en 

Het Financieele Dagblad (FD) – opinie/analyse: “Coalitieakkoord maakt een begin met het doorhakken van knopen” https://fd.nl/opinie/1585282/coalitieakkoord-maakt-een-begin-met-het-doorhakken-van-knopen   

Het Financieele Dagblad (FD) – economische samenvatting (maatregelen met koopkracht/lasten): “Hypotheekrenteaftrek blijft, eigen risico omhoog, AOW-leeftijd stijgt” https://fd.nl/politiek/1585289/hypotheekrente-blijft-eigen-risico-omhoog-aow-leeftijd-stijgt  

BNR Nieuwsradio – economische duiding/hoofdlijnen (lasten, investeringen, groei): “Dit zijn de belangrijkste punten in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA”
https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10593287/dit-zijn-de-belangrijkste-punten-in-het-coalitieakkoord-van-d66-vvd-en-cda 

Groene, Coen van de Ven, “Een eindeloze formatie”
https://www.groene.nl/artikel/een-eindeloze-formatie?utm_source=De+Groene+Amsterdammer&utm_campaign=1e358d679f-Dagelijks-2026-02-09&utm_medium=email&utm_term=0_853cea572a-1e358d679f-88085286

Wij lazen het coalitieakkoord én de budgettaire bijlage regel voor regel. Er staan een paar opvallende keuzes in die je pas ziet als je écht goed leest. Dat deden we voor u.

We bespreken zowel de beoogde uitgaven als de bezuinigingen die deze nieuwe uitgaven dekken. We lazen hoe de pijn valt aan de kant van de sociale zekerheid en zorg en hoe bezuinigingen hier de extra uitgaven rond defensie zullen moeten dekken. Ook bespreken we de achterliggende keuzes en het maatschappijbeeld dat hieronder ligt.

Na de eerste lezing vragen we ons af of dit nou een coalitieakkoord is of een start van hele lange onderhandelingen? En wat zal de CPB doorrekening die op 20 februari verschijnt ons vertellen?

We vertalen soms vage beleidstaal naar wat er nou echt voorgesteld wordt. We bespreken wat dit akkoord concreet betekent voor werk, bestaanszekerheid, zorg, onderwijs en migratie—en waar de geopolitieke prioriteiten liggen nu defensie en weerbaarheid een centrale plek krijgen in de Nederlandse agenda.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden:
https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Coalitieakkoord 2026 ‘'Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland” (30 januari 2026) 
https://www.kabinetsformatie2025.nl/documenten/2026/01/30/aan-de-slag---coalitieakkoord-2026-2030?utm_source=chatgpt.com 

Rapport Wennink: “De route naar toekomstige welvaart: Een sterk Nederland in een relevant Europa” (12 dec 2025) 
https://www.rapportwennink.nl/downloads/rapport_wennink_12december2025.pdf 

Mario Draghi, “The future of European competitiveness Part A | A competitiveness strategy for Europe” https://commission.europa.eu/document/download/97e481fd-2dc3-412d-be4c-f152a8232961_en 

Het Financieele Dagblad (FD) – opinie/analyse: “Coalitieakkoord maakt een begin met het doorhakken van knopen” https://fd.nl/opinie/1585282/coalitieakkoord-maakt-een-begin-met-het-doorhakken-van-knopen   

Het Financieele Dagblad (FD) – economische samenvatting (maatregelen met koopkracht/lasten): “Hypotheekrenteaftrek blijft, eigen risico omhoog, AOW-leeftijd stijgt” https://fd.nl/politiek/1585289/hypotheekrente-blijft-eigen-risico-omhoog-aow-leeftijd-stijgt  

BNR Nieuwsradio – economische duiding/hoofdlijnen (lasten, investeringen, groei): “Dit zijn de belangrijkste punten in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA”
https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10593287/dit-zijn-de-belangrijkste-punten-in-het-coalitieakkoord-van-d66-vvd-en-cda 

Groene, Coen van de Ven, “Een eindeloze formatie”
https://www.groene.nl/artikel/een-eindeloze-formatie?utm_source=De+Groene+Amsterdammer&utm_campaign=1e358d679f-Dagelijks-2026-02-09&utm_medium=email&utm_term=0_853cea572a-1e358d679f-88085286

Wat als het meest waardevolle bedrijf van Nederland geen economische troef meer is, maar een geopolitiek drukmiddel op het bord van Donald Trump? In aflevering 138 van Studio Tegengif ontrafelen we waarom ASML plots midden in een mondiale machtsstrijd staat — en waarom Nederland zich moet afvragen of het eigenaar is van een succesverhaal, of beheerder van een gevaarlijk geo-economisch chokepoint.

Journalist Diederik Baazil, auteur van De belangrijkste machine ter wereld, neemt ons mee van een bijna mislukte Philips-afsplitsing naar de kern van de wereldwijde chipoorlog. We praten over EUV, exportrestricties, Trump, Taiwan en het fascinerende ecosysteem rond ASML — van Zeiss tot TSMC, van kennisinstellingen tot kabinetten. En vooral: wat moet Nederland doen als bondgenootschappen verschuiven, afhankelijkheden wapens worden en ASML letterlijk “op het menu” komt te staan?

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden:
https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Diederik Baazil, en Cagan Koc, ‘De Belangrijkste machine ter wereld: Hoe ASML verwikkeld raakte in een internationale machtsstrijd’ (2025) https://uitgeverijprometheus.nl/boeken/belangrijkste-machine-ter-wereld-paperback/

Reuters, ‘Exclusive: How China built its ‘Manhattan Project’ to rival the West in AI chips’
https://www.reuters.com/world/china/how-china-built-its-manhattan-project-rival-west-ai-chips-2025-12-17/

Diederik Baazil, en Cagan Koc, Financieel Dagblad, ‘Wat doet Nederland als Trump ASML op het menu zet?’
https://fd.nl/opinie/1583851/wat-doet-nederland-als-trump-asml-op-het-menu-zet

In deze uitzending kijken we vooruit naar 3 belangrijke ontwikkelingen die de waan van de dag overstijgen en niet te negeren zullen zijn in 2026. We hebben allemaal 1 onderwerp ingebracht en het lijkt erop dat ze allemaal wat met elkaar te maken hebben: de desintegratie van de band tussen Europa en de Verenigde Staten, de sleutelpositie van Taiwan en tot slot de noodzaak voor een Europese tech opbouw.

We bespreken hoe 2026 het jaar is waarin we van een internationale rechtsorde naar een op macht gebaseerde wereld gaan en wat dit betekent voor Europa en Nederland. De vraag is wat Europa gaat doen, nu de wereld waarvan we dachten dat die richting democratische rechtsstaten bewoog, toch een andere kant op gaat.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden:
https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Frank Ninkovich, ‘The Wilsonian Century: U.S. Foreign Policy Since 1900’ (1999)
https://www.bol.com/nl/nl/f/the-wilsonian-century/30430103/

Toms Dispatch, ‘Ending the American Dream by 2029?’
https://tomdispatch.com/ending-the-american-dream-by-2029/

Marije Vlaskamp, Volkskrant, ‘China toont kracht en intentie met grootste militaire oefening ooit rond Taiwan’
https://www.volkskrant.nl/buitenland/china-toont-kracht-en-intentie-met-grootste-militaire-oefening-ooit-rond-taiwan~bc86315c/

Reuters, ‘US strike on Venezuela to embolden China's territorial claims, Taiwan attack unlikely, analysts say’
https://www.reuters.com/world/china/us-strike-venezuela-embolden-chinas-territorial-claims-taiwan-attack-unlikely-2026-01-04/?utm_source=chatgpt.com

UN, International Standard Industrial Classification of All Economic Activities (ISIC) Revision 4
https://unstats.un.org/unsd/classifications/Family/Detail/27

Wikipedia, ‘Wilsoniamism’
https://en.wikipedia.org/wiki/Wilsonianism