Studio Tegengif

Deze keer bespreken we de Clingendael Defensiebarometer 2026 — en met extra actualiteit, want Wimar is begonnen als Tweede Kamerlid en heeft als portefeuille: defensie.

Nederlanders willen gemiddeld meer geld naar defensie, maar vertrouwen de uitvoering niet. Nederlanders steunen een dienstplicht, maar willen er zelf niet voor naar het front. En Nederland leunt op de VS voor zijn veiligheid, terwijl het vertrouwen in diezelfde VS grotendeels weg is. Nederlanders willen meer uitgeven, maar willen er niet voor bezuinigen op zorg en sociale zekerheid.

Deze spanningen leggen we deze aflevering langs de meetlat. Hoe kunnen we onze defensie slagvaardig vormgeven volgens de wensen van de Nederlanders?

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Clingendael, Defensiebarometer, https://www.clingendael.org/publication/clingendael-defensiebarometer-meer-veiligheid-maar-tegen-welke-prijs

Niet één crisis, maar een sluipend proces: minder vertrouwen, minder bereik, minder publieke infrastructuur. In deze aflevering ontleden we waarom Nederlanders massaal afhaken van het nieuws — en waarom dat veel dieper zit dan "mensen hebben er geen zin meer in en scrollen lekker door”.

Studio Tegengif duikt in de structurele oorzaken achter het tanende vertrouwen in nieuws: van aanbevelingsalgoritmes die het publieke debat sturen en de opkomst van AI als media wegwijzer tot een verharde politieke cultuur die zichzelf op sociale media opjut. Met inzichten uit het Digital News Report 2026, de WRR en onderzoek naar hoe Kamerleden zelf bijdragen aan de verharding online.

We spreken ook over Wimars nieuwe rol als lid van de Tweede Kamer en hoe we daar mee om zullen gaan.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Digital News Report Nederland 2026: Interesse en vertrouwen in nieuws daalt https://www.villamedia.nl/artikel/digital-news-report-nederland-2026-interesse-en-vertrouwen-in-nieuws-daalt 

NRC Opinie, ‘De NPO is een makkelijke prooi voor de Belgen, klaar om te worden opgepeuzeld’ 
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/06/19/de-npo-is-een-makkelijke-prooi-voor-de-belgen-klaar-om-te-worden-opgepeuzeld-a4929965 

Volkskant, ‘Ze worden volop doodgewenst, beledigd en bedreigd, maar politici zitten in de houdgreep van X’
https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2026/x-social-media-bedreigingen-politici-onderzoek~v3016728/ 

Stichting Democratie en Media, Brief aan de informateur namens de Nederlandse mediasector
https://sdm.nl/brief-aan-de-informateur-namens-de-nederlandse-mediasector/ 

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) rapport ‘Aandacht voor media. Naar nieuwe waarborgen voor hun democratische functies’ 
https://www.wrr.nl/documenten/2024/10/03/aandacht-voor-media

Kamerbrief 2026, ‘Sociale media en inmenging democratie’
https://app.1848.nl/document/tkapi/588179 

Rathenau Instituut, ‘Inmenging in publiek debat rond verkiezingen is met social media eenvoudig’ 
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-nieuwe-verhouding-tot-technologiebedrijven/inmenging-publiek-debat-rond-verkiezingen-met-social-media-eenvoudig 

Commissariaaat voor de Media, ‘Hoe toezicht en beleid aanbevelingsalgoritmes van sociale media kunnen verbeteren’ 
https://www.cvdm.nl/documents/3845/Toegankelijk_Rapport_Naar_democratisch_gezonde_feeds.pdf 

Haye Hazenberg, ‘AI Could Give Democracy Its Biggest Boost in a Generation’
https://hayehazenberg.substack.com/p/ai-could-give-democracy-its-biggest

In aflevering #144 buigen Randy, Wimar en Wouter zich over Zohran Mamdani, de 34-jarige democratisch socialist die op nieuwjaarsdag 2026 met de hand op de Koran in een metrostation werd beëdigd als 112e burgemeester van New York.

Een moslim, migrant, rapper, social media fenomeen en socialist die de hoofdstad van het kapitalisme verovert met de saaiste agenda denkbaar: huur bevriezen, kinderopvang gratis, bussen gratis, een gemeentelijke supermarkt per borough en miljonairs zwaarder belasten. We ontleden wat hem tot wereldwijd mediafenomeen maakt, wat hij precies bedoelt met "democratisch socialisme", en hoe hij tegenstand — van Trumps "communist"-frame tot drie anti-Mamdani SuperPACs met tientallen miljoenen aan Wall Street-geld — systematisch in zijn voordeel keert.

De echte Tegengif-vraag ligt dichter bij huis. Wat zegt het dat een direct gekozen burgemeester in zijn eerste week twaalf executive orders tekent, terwijl in Den Haag een formatie maanden duurt om bij weinig uit te komen? Waarom voert geen Nederlandse partij een vergelijkbaar concrete betaalbaarheid agenda — en zit dat probleem in de politiek, het bestuur of de media? Is Mamdani een populist, en is dat erg? Kan het populistische register — directheid, alledaagsheid, een herkenbare vijand — eindelijk ook van links komen, of maakt het Nederlandse poldermodel een eigen Mamdani structureel onmogelijk?

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

Wiki Zohran Mamdani, https://en.wikipedia.org/wiki/Zohran_Mamdani

Al Jazeera Mamdani vs. The Machine Docu, https://www.youtube.com/watch?v=l07-V2rCebw

Zohran Mamdani for NYC, Halalflation, https://www.youtube.com/watch?v=QyL4PsmA3u8

Mayor of New York Interactive Stream, https://www.youtube.com/watch?v=klvp_T4HXHk

NOS, “Linkse Mamdani wint burgemeestersverkiezing New York” — https://nos.nl/artikel/2589241-linkse-mamdani-wint-burgemeestersverkiezing-new-york 

NOS, “Mamdani midden in de nacht beëdigd als nieuwe burgemeester van New York” — https://nos.nl/artikel/2596651-mamdani-midden-in-de-nacht-beedigd-als-nieuwe-burgemeester-van-new-york

In aflevering #143 duiken we in het verse CPB-rapport De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens (mei 2026).

Het CPB constateert vrij helder: op papier is ons belastingstelsel progressief, in de praktijk niet. De bv is de belangrijkste ontsnappingsroute, de doorschuifregeling maakt uitstel praktisch tot afstel, de Bedrijfsopvolgingsregeling kost 1,1 miljard per jaar ten gunste van enkele duizenden personen, en de hypotheekrenteaftrek jaagt de huizenprijzen aan zonder dat het eigenwoningbezit toeneemt. Het CPB zegt het zelf, woordelijk: het belastingstelsel remt de groeiende ongelijkheid niet af en draagt er soms zelfs aan bij.

En Den Haag? Het coalitieakkoord Aan de slag van D66, VVD en CDA spreekt niet over vermogensongelijkheid, behoudt expliciet de BOR, de doorschuifregeling, de hypotheekrenteaftrek en het lage vpb-tarief, en legt in de hervormingsagenda alvast vast dat belastingen "niet verder worden genivelleerd".

D66-fractievoorzitter Paternotte stelde dat er een grens zit aan hoe zwaar je bedrijven nog kunt belasten — als antwoord op de vraag of vermogens zwaarder belast zouden moeten worden. Dat is dus de meest progressieve coalitiepartner. Ondertussen waarschuwt het SCP dat de bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid de ongelijkheid juist verder vergroten.

We leggen uit hoe het stelsel werkt, voor wie het werkt, en waarom een rapport dat een aardverschuiving zou moeten veroorzaken, in Den Haag wordt afgedaan als kennisnemen.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

CPB, ‘De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens’ (2026)
https://www.cpb.nl/publicatie/de-hoogste-bomen-vangen-minder-wind-belastingdruk-op-inkomens-en-vermogens

Ministerie van Financiën, ‘Ambtelijk rapport Aanpak fiscale regelingen’ (2023)
https://open.overheid.nl/documenten/3da70b0e-9ec0-4619-a4eb-d01bc0198a05/file

Ministerie van Financiën, IBO vermogensverdeling ‘Licht uit, spot aan: de vermogensverdeling’
https://www.rijksfinancien.nl/sites/default/files/rapporten/vermogensverdeling/IBO-Vermogensverdeling-rapport.pdf

NRC, Hoofdredactioneel commentaar, ‘Politieke onwil om iets aan de groeiende ongelijkheid te doen schaadt uiteindelijk heel Nederland’
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/08/politieke-onwil-om-iets-aan-de-groeiende-ongelijkheid-te-doen-schaadt-uiteindelijk-heel-nederland-a4927169?utm_source=clipboard&utm_medium=clipboard&utm_campaign=share&utm_term=share-modal

NRC, Marieke Stellinga, ‘Wanneer gaan we eindelijk eens minder scheef belasten’
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/08/wanneer-gaan-we-eindelijk-eens-minder-scheef-belasten-a4927367

In deze aflevering spreekt Studio Tegengif met Meike Bokhorst, coördinator van het WRR-rapport Deskundige Overheid.

De Nederlandse overheid is niet dom. Ze zit vol slimme, gemotiveerde mensen. En toch faalt ze geregeld. Bij de toeslagenaffaire, bij de energietransitie, bij de woningcrisis, bij de stikstofimpasse. Hoe kan dat?

De conclusie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid is ongemakkelijk helder: de overheid heeft zichzelf zodanig ingericht dat ze haar eigen expertise vaak kapot maakt. Slimme mensen in domme systemen.

Het 3-5-7-model stuurt topambtenaren elke paar jaar door naar een volgend departement — zodat niemand ergens echt goed in wordt. Vacatures vragen om politiek-bestuurlijke sensitiviteit, niet om vakkennis. De overheid is verworden tot een inkooporganisatie die niet meer weet wat ze niet weet. Het beloningsbeleid richt zich vooral op procesvaardigheden. En als beleid toch faalt, zit de schade bij de opvolger, want ook bewindspersonen zitten er niet lang.

We gaan in gesprek over wat er aan de hand is, wat daar voor oorzaken achter liggen en wat er aan gedaan kan worden.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

WRR rapport 113, De deskundige overheid, https://www.wrr.nl/adviesprojecten/de-deskundige-overheid

WRR, Infographic, De deskundige overheid, https://www.wrr.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2025/07/08/deskundige-overheid/Infographic+WRR-rapport+nr+113+Deskundige+Overheid.pdf