De Publieke Ruimte

Otto en Martijn duiken deze aflevering in de weerbare burger. Want bestaat die weerbare burger nog wel? Peter Kanne is als senior adviseur betrokken bij onderzoeksbureau Ipsos I&O. Hij houdt zich bezig met politiek, draagvlak, beleid en duurzaamheid en is regelmatig te zien als opinie onderzoeker in de media. Van zijn hand verschijnt in februari het boek 'Lang zal ik lekker leven - de genotzuchtige Nederlander: van ik-verslaving naar wij-gevoel.'  In het boek schetst hij het verontrustende beeld van de Nederlander als genotzuchtige individualist. In vergelijking met inwoners van andere landen trekt de Nederlander zich nog meer terug in zijn eigen kleine, genoegzame wereldje. Aan de hand van objectieve cijfers, wetenschappelijk onderzoek en opinieonderzoek duidt Kanne de ontwikkelingen op het gebied van economie, communicatie, gezondheid, duurzaamheid en democratie. Het vaste patroon: het systeem – de markt, big tech, een weifelende overheid – houdt consumentisme en genotzucht in stand. Hoe kan de Nederlander zijn weerbaarheid terugvinden? En wat zou de rol van de overheid moeten zijn?

Je kunt als beleidsmedewerker wel vanachter je tekentafel een ideale wereld schetsen, maar hoe pakt dit uit in de echte wereld? Hoe houd je in het beleid bijvoorbeeld ook rekening met gedachten, gevoelens en gewoontes die maken dat iemand zich op een bepaalde manier gedraagt?

De inzet van een gedragsdeskundige kan helpen daarop een antwoord te krijgen. Bij het ministerie van Justitie en Veiligheid loopt momenteel een pilot waarin wordt onderzocht in hoeverre het toevoegen van meer gedragsdeskundigheid leidt tot beter beleid. Denk aan beleidseffecten op het gebied van het vuurwerkverbod of het stimuleren van de sociale advocatuur.

Martijn en Otto spreken in deze aflevering over de ervaringen met gedragsdeskundigheid bij het Ministerie van J&V met Eric Bezem, Directeur-Generaal Straffen en Beschermen, gedragswetenschapper Kim van Zoonen en programmamanager van de J&V brede werkagenda Ralph Kleuskens.

Martijn en Otto zijn te gast op het Nationale Ambtenarencongres dat op 6 november werd georganiseerd door CMHF Overheid en A+O fonds Rijk. Het thema van het congres was Tegenspraak. Heb jij de moed om vragen te stellen, om nieuwe perspectieven in te brengen en aan te kaarten wat anders kan? En lukt het jou om open te staan, écht te luisteren en samen te bouwen aan betere besluiten? Vier gasten bespreken in deze aflevering hun perspectief op tegenspraak en geven tips hoe je dit als ambtenaar zelf kunt toepassen. 

Anne-Marie Buijs is programmamanager van het Rijksbrede programma Dialoog en Ethiek en legt uit hoe zij hiermee een open en veilige gesprekscultuur wil bevorderen binnen de overheid. 
Karim Maarek treedt onder andere op als gesprekleider en deelprocesontwerper bij het Nationaal Burgerberaad Klimaat en vertelt hoe hij met Deep Democracy ruimte creëert voor de stem van de minderheid.
Gertie Verreck is directeur van het BCL-instituut en legt uit waarom ons brein tegenspraak al snel als ‘gevaar’ bestempelt, en hoe je dat patroon kunt doorbreken.
En Tim de Zeeuw vertelt over de rol van de Profnar (een samenvoeging van professioneel en hofnar) die leiders en medewerkers van een organisatie een spiegel voor houdt en op zoek gaat naar blinde vlekken, vergelijkbaar met de rol van de hofnar aan het hof van de koning en zijn hovelingen.

Terwijl Nederland tot de meest innovatieve landen van Europa behoort, neemt het aantal innovaties binnen de Rijksoverheid af. Dat is zorgwekkend, omdat de urgentie van innovatie door krapte op de arbeidsmarkt en digitale transformatie de komende jaren alleen maar zal toenemen. Maar wie ligt er binnen de directie wakker van innovatie? Welke ruimte is er om dingen echt anders te doen? En zetten we succesvolle innovaties wel voldoende in de etalage?

In deze nieuwe aflevering van podcast De Publieke Ruimte gaan Otto en Martijn in gesprek met Dirk-Jan de Bruijn, voorzitter van de Rijks Innovatie Community: een Rijksbreed netwerk gericht op kennisdeling, samenwerking en het versterken van innovatiekracht. Ook te gast is Marjanke Töller, programmadirecteur Innovatie & Dienstverlening bij het UWV. Zij vertelt over de nieuwe innovatieaanpak waarin het UWV een eigen taal, structuur, governance, tooling en zichtbaarheid heeft gekozen. Een aanpak die mogelijk ook van pas kan komen bij andere publieke dienstverleners!

 

Links uit deze uitzending:

https://www.rijksinnovatiecommunity.nl/, https://www.kennisvandeoverheid.nl/organisatiecultuur/innovatie-barometer

Op 29 oktober kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. Hoe denken de politieke partijen over het verbeteren van de publieke dienstverlening? Hoe kijken ze naar thema's als dienstverlening, digitalisering en vereenvoudiging?

Martijn en Otto gaan in gesprek met drie kandidaat-Kamerleden: Joost Sneller (D66), Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) en Stefan Mastenbroek (CDA). 

Een verhelderend verkiezingsdebat over politieke zelfmoordtaken, Nationale vereenvoudigingsdag, rode kaarten trekken en de innovatieve focus van nieuwe bewindspersonen.