Radio Swammerdam

Meer dan honderd jaar geschiedenis bracht ons tot dit punt.
Het was drie weken geleden dat de Verenigde Staten en Israël het vuur openden in een conflict dat sindsdien Iran en heel de omliggende Arabische wereld heeft opgeslokt. Het effectief afsluiten van kritieke handelsroutes en de bombardementen van energie-infrastructuur heeft gevolgen die langdurig voelbaar zullen zijn in grote delen van de wereld.
Binnen Iran is het menselijk lijden direct. Raketten eisen vele slachtoffers onder een bevolking, überhaupt al murw geslagen in een jarenlange interne strijd tegen onderdrukking.
Maar de nationale en mondiale verhoudingen hier zijn moeilijk te bevatten zonder de lange geschiedenis in acht te nemen die tot dit punt heeft geleid. In deze uitzending van Radio Swammerdam, honderd jaar omwentelingen, buitenlandse bemoeienis en binnenlands verzet: Iran in de twintigste eeuw.
Momo Schaap spreekt met Peyman Jafari, universitair docent en onderzoeker gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Iran, het land dat hij op jonge leeftijd moest ontvluchten. Jafari doceerde aan de Universiteit van Amsterdam, later aan Princeton en inmiddels aan de William & Mary universiteit in Virginia van waaruit wij hem spreken.

Radio Swammerdam - Iran in de twintigste eeuw - 22 maart 2026
Gast: Peyman Jafari
Presentatie: Momo Schaap
Techniek: Eva van der Zee
Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.
Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].
De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Juicy mediafitties in de Tweede Wereldoorlog? Het gebeurde op Radio Oranje. Het programma nam regelmatig de genazificeerde Hilversumse radio op de hak. En vice versa. Heen en weer klonk cabaret, columns en ongezouten meningen over elkaars programma.
Te gast is historicus dr. Vincent Kuitenbrouwer (UvA) die wat voorbeelden van deze mediaoorlog heeft meegenomen. Vincent neemt ons mee door de geschiedenis van de oorlogszenders. Ook legt hij ons zijn genuanceerde beeld van oorlogspropaganda voor: dat is geen ‘top down’ hersenspoeling, maar een ingewikkeld op-elkaar-reageren. Dat is nu beter vastgesteld door Vincent dankzij de digitalisatie van de radiotranscripten. De radiozenders typten namelijk met elkaars uitzendingen mee, dat is een stuk beter bewaard dan de uitzendingen zelf.
De uitzending werd weer van kleur voorzien door de mooie column van Brechtje Hartong van Ark.

Radio Swammerdam - Radio Oranje, met Vincent Kuitenbrouwer - 15 maart 2026
Gast: Vincent Kuitenbrouwer
Presentatie: Tabe Bakker
Co-presentatie: Momo Schaap
Column: Brechtje Hartong van Ark
Techniek: Sam Simons
Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.
Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].
De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Het verhaal van de Etrusken is altijd door anderen verteld.
Het volk, dat in het eerste millennium v.Chr. in het huidige Toscane woonde en waarvan nauwelijks schriftelijke bronnen zijn overgeleverd, is al sinds de oudheid een onderwerp van fascinatie, maar ook een canvas waarop iedereen die dat wil zijn eigen vooroordelen kan projecteren.
In deze uitzending dalen we af in de geschiedenis voor een uitstapje naar de grote, nationale musea van de negentiende eeuw om te kijken hoe ze dat in hun tijd deden, kijken naar de Etrusken, om te zien wat voor verrassende plek dit volk mocht innemen in het grote verhaal van de beschaving.
Momo Schaap gaat in gesprek met archeoloog Eline Verburg, als promovendus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, over het uitgebreide archiefonderzoek dat zij in het British Museum, het Rijksmuseum van Oudheden, het Altes Museum en het Louvre deed naar de oorsprong van hun Etruskische collecties. De tweede presentator was Eva van der Zee.
Met een column van Hannah Jansen.

Radio Swammerdam - De Etrusken - 8 maart 2026
Gast: Eline Verburg
Presentatie: Momo Schaap
Co-presentatie: Eva van der Zee
Column: Hannah Jansen
Techniek: Tabe Bakker
Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.
Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].
De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Presentator Eva van der Zee en co-presentator Tabe Bakker spreken met dr. Daphne van Embden, traumachirurg bij Amsterdam UMC, over osteoporotische bekkenfracturen en het PELVIC-onderzoek dat probeert meer structuur te brengen in de zorg voor deze kwetsbare patiëntengroep.
Wat zegt het eigenlijk dat een breuk na een simpele val zo’n grote impact kan hebben en toch relatief onzichtbaar blijft? Wat vertelt dat over hoe wij naar ouderdom kijken, over wat we als “ernstig” beschouwen, en over hoe ons zorgstelsel is ingericht in een tijd van vergrijzing? En zijn we wel voorbereid op een toekomst waarin fragiliteitsfracturen alleen maar vaker zullen voorkomen?

Waarom zijn medicijnen soms zo onbetaalbaar, en dan weer zo goedkoop als een suikerklontje? En wat komt allemaal aan ethiek voorbij als de zorg schaars wordt? In deze aflevering nemen we je mee door de reis die een medicijn moet afleggen, van investering tot apotheker, en wie het dan allemaal tegenkomt. Farmaceuten, de overheid, patiëntenbelangen, allen hebben iets te zeggen over het goedje. En dat gaat niet zonder dilemma’s. Hoeveel mag een medicijn kosten, wie moet er betalen? De reis van een medicijn blijkt niet zonder ethische valkuilen.
We bespreken de dilemma’s uit de zorgeconomie met onze twee gasten, een econoom en een arts. Samen onderzoeken zij het terrein van de geneesmiddelenmarkt en gaven daar in 2025 een cursus over. Te gast: Xander Koolman, gezondheidseconoom aan de VU en Mariska Koster, eveneens onderzoeker aan de VU.
Tabe Bakker vraagt ze naar de beschikbaarheid van zorg, de opzet en noodzaak van de cursus en hoe ze kijken naar systeemverandering. Ook deze gesprekken zijn niet gespeend van ethiek. Dat was ook te verwachten, met zo’n gastcolumnist. Die kwam namelijk van ethicus dr. Marijn Sax, verbonden aan de UvA.
Radio Swammerdam - Zorgen uit de zorg - 22 februari 2026
Gast: Xander Koolman en Mariska Koster
Presentatie: Tabe Bakker
Co-presentatie: Sam Simons
Column: dr. Marijn Sax
Techniek: Momo Schaap
Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.
Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].
De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.