Stichting Filosofie en Meditatie

Veel spirituele geschriften zijn geschreven in talen die wij niet dagelijks spreken: Sanskriet, Pali, Chinees, Arabisch of Grieks. Daarom zijn we afhankelijk van vertalingen. Maar wie verschillende vertalingen naast elkaar legt, ontdekt al snel dat ze soms behoorlijk van elkaar verschillen.
Welke vertaling is dan de juiste?
In deze podcast onderzoek ik de relatie tussen taal, betekenis en ervaring. Aan de hand van voorbeelden uit de Katha Upanishad, de Bhagavad Gītā en de Ashtavakra Samhita kijken we naar woorden die zich niet eenvoudig laten vertalen. Wat betekenen begrippen als śoka, het verdriet of de verwarring van Arjuna? Wat gebeurt er wanneer een vertaler kiest voor "beheersen", "opgaan in" of "tot rust laten komen"?
Maar misschien is de belangrijkste vraag niet: "Wat betekent dit woord?" Misschien is de vraag: "Wat probeert deze tekst met dit woord in ons wakker te maken?"
Een gesprek over vertalen, begrijpen, ervaren en herinneren. Over de gekleurde bril waardoor wij allemaal kijken. En over levende teksten die, net als muziek, steeds opnieuw tot leven komen wanneer wij er met aandacht naar luisteren.

Hoe kan je kennis verkrijgen?
Deze vraag staat centraal in vele geschriften. In de Ashtavakra Samhita is dit dan ook de eerste vraag waar het boek mee begint.
Vaak denken we bij kennis aan begrijpen: we lezen, analyseren, vergelijken en trekken conclusies. Maar is dat de enige vorm van weten?
In deze podcast gebruik ik de Fibonacci-reeks als voorbeeld. Je kunt haar wiskundig bestuderen en de verborgen Gulden Snede ontdekken. Maar je kunt haar ook herkennen in bloemen, schelpen, golven, bomen, sterrenstelsels en zelfs in je eigen lichaam. En soms gebeurt er nog iets anders: je ervaart harmonie, schoonheid en samenhang zonder precies te weten waarom.
Hetzelfde geldt voor spirituele kennis.
Sommige inzichten kun je begrijpen. Andere kun je herkennen of je herinneren. En dan is er nog het ervaren van kennis.
Een verkenning van drie manieren van kennen: begrijpen, herkennen en resoneren — en hoe belangrijk het is dat er voldoende "ruimte" bij je is voor de kennis om te kunnen landen.

In deze podcast vertel ik waarom de Ashtavakra Samhita al vele jaren een bijzondere plaats inneemt in mijn leven. Ik bespreek een nieuwe Nederlandse vertaling waarin de lichtheid, eenvoud en vrijheid van deze tekst centraal staan. Daarnaast deel ik persoonlijke anubhava's: geen commentaren of verklaringen, maar beschouwingen over hoe deze verzen in mijn eigen leven hebben geklonken.
We luisteren samen naar enkele verzen uit hoofdstuk 1 en 2, en ontdekken hoe de Ashtavakra in hoofdstuk 3 een stap zet die verder gaat dan veel andere spirituele geschriften. Aan het einde lees ik een persoonlijke ode aan deze bijzondere tekst voor.
Ik nodig je van harte uit om te luisteren en vooral ook te reageren. Spreekt deze tekst je aan? Raakt zij iets in je? Of juist helemaal niet? Ik hoor graag jouw ervaring.

Is de wereld een illusie? Het is een vraag die mensen al eeuwenlang bezighoudt. Mystici, filosofen en zelfs moderne wetenschappers hebben geprobeerd te begrijpen hoe wij werkelijkheid ervaren en in hoeverre onze waarneming betrouwbaar is. Zien wij de wereld werkelijk zoals zij is, of kijken wij altijd door de bril van onze overtuigingen, herinneringen, verlangens en ideeën?
In deze podcast onderzoeken we hoe onze werkelijkheid mede gevormd wordt door paradigma’s: gedeelde manieren van kijken die bepalen wat wij zien, wat wij belangrijk vinden en zelfs wat wij voor waar houden. We staan stil bij het werk van Thomas Kuhn, die liet zien hoe complete wereldbeelden kunnen verschuiven, waardoor niet alleen antwoorden veranderen, maar ook de vragen die wij stellen.
Daarnaast verkennen we het begrip “interbeing” van Thich Nhat Hanh: het inzicht dat niets volledig op zichzelf bestaat, maar dat alles met alles verbonden is en in relatie ontstaat.
Vanuit die achtergrond kijken we ook naar de diepe inzichten van de Ashtavakra Gita en onderzoeken we hoe meditatievormen zoals Vidya meditatie en Anvaya–Vyatireka meditatie ons kunnen helpen om de structuren van onze waarneming zichtbaar te maken en soms zelfs even los te laten.
Want misschien is de belangrijkste vraag niet of de wereld werkelijk bestaat, maar hoe wij kijken — en wat er overblijft wanneer onze mentale constructies stilvallen.

In deze podcast verkennen we de subtiele werking van een satsang.
Waarom kan samenzijn soms transformerender zijn dan alleen mediteren of studeren?
Wat gebeurt er wanneer mensen zich werkelijk op elkaar afstemmen?
We spreken over:
– de kracht van gezamenlijke aandacht
– veiligheid en gelijkwaardigheid
– resonantie tussen mensen
– waarom samen eten, werken en stil worden onderdeel kunnen zijn van spirituele verdieping
– en hoe bewustzijn zich afstemt op een veld
Misschien is een satsang uiteindelijk niet zomaar een bijeenkomst,
maar een ruimte waarin bewustzijn zichzelf helderder leert herkennen.
Een verstilde en verdiepende podcast over afstemming, resonantie en de verborgen kracht van samenzijn.