Stichting Filosofie en Meditatie

Is de wereld een illusie? Het is een vraag die mensen al eeuwenlang bezighoudt. Mystici, filosofen en zelfs moderne wetenschappers hebben geprobeerd te begrijpen hoe wij werkelijkheid ervaren en in hoeverre onze waarneming betrouwbaar is. Zien wij de wereld werkelijk zoals zij is, of kijken wij altijd door de bril van onze overtuigingen, herinneringen, verlangens en ideeën?
In deze podcast onderzoeken we hoe onze werkelijkheid mede gevormd wordt door paradigma’s: gedeelde manieren van kijken die bepalen wat wij zien, wat wij belangrijk vinden en zelfs wat wij voor waar houden. We staan stil bij het werk van Thomas Kuhn, die liet zien hoe complete wereldbeelden kunnen verschuiven, waardoor niet alleen antwoorden veranderen, maar ook de vragen die wij stellen.
Daarnaast verkennen we het begrip “interbeing” van Thich Nhat Hanh: het inzicht dat niets volledig op zichzelf bestaat, maar dat alles met alles verbonden is en in relatie ontstaat.
Vanuit die achtergrond kijken we ook naar de diepe inzichten van de Ashtavakra Gita en onderzoeken we hoe meditatievormen zoals Vidya meditatie en Anvaya–Vyatireka meditatie ons kunnen helpen om de structuren van onze waarneming zichtbaar te maken en soms zelfs even los te laten.
Want misschien is de belangrijkste vraag niet of de wereld werkelijk bestaat, maar hoe wij kijken — en wat er overblijft wanneer onze mentale constructies stilvallen.

In deze podcast verkennen we de subtiele werking van een satsang.
Waarom kan samenzijn soms transformerender zijn dan alleen mediteren of studeren?
Wat gebeurt er wanneer mensen zich werkelijk op elkaar afstemmen?
We spreken over:
– de kracht van gezamenlijke aandacht
– veiligheid en gelijkwaardigheid
– resonantie tussen mensen
– waarom samen eten, werken en stil worden onderdeel kunnen zijn van spirituele verdieping
– en hoe bewustzijn zich afstemt op een veld
Misschien is een satsang uiteindelijk niet zomaar een bijeenkomst,
maar een ruimte waarin bewustzijn zichzelf helderder leert herkennen.
Een verstilde en verdiepende podcast over afstemming, resonantie en de verborgen kracht van samenzijn.

Wat als meditatie niet alleen iets is wat je doet op een kussen…maar iets wat met je meereist door het leven?
In deze aflevering verkennen we nididhyāsana en in het bijzonder vidyā-meditatie:een contemplatieve vorm van meditatie waarin we niet zoeken naar antwoorden, maar leren de vragen "heel" te laten.
We staan stil bij de wortels in Vedānta, boeddhisme en soefisme,en bij een andere houding:heellaten, niet aanraken, blijven dobberen.
Klassieke meditatie brengt rust door de geest stil te laten worden.
Nididhyāsana en Vidya meditatie geven een andere vorm van rust — een rust die voortkomt uit helderheid en lichtheid — niet door alles op te lossen, maar door het zoeken zelf te laten ontspannen.

Wanneer taal weer kan ademen
Over lezen, aandacht en een nieuwe manier van schrijven
Waarom lezen steeds minder jonge mensen boeken op de manier waarop eerdere generaties dat deden?
Ligt dat alleen aan sociale media en digitale afleiding, of speelt er misschien nog iets anders?
In deze aflevering onderzoeken we een vraag die zelden wordt gesteld: hoe beïnvloedt de vorm van een tekst onze manier van lezen en begrijpen?
We kijken naar wat onderzoek zegt over oogbewegingen en aandacht tijdens het lezen, naar de verschillen tussen cognitief, scannend en contemplatief lezen, en naar het belang van ritme en muzikaliteit in taal.
Aan de hand van een voorbeeld uit het nieuwe boek Relationeel Bewustzijn, De Vierde Generatie Spiritualiteit introduceren we ook een andere manier van schrijven: ademend schrijven — een vorm van taal waarin zinnen het ritme van de adem volgen en woorden weer ruimte krijgen om te resoneren.
Misschien is de vraag van onze tijd niet alleen wat we schrijven, maar ook hoe taal kan ademen.

Sāṅkhya geeft de kaart.
Yoga geeft de weg.
Vedānta onthult de bestemming.
Wat is de aard van de werkelijkheid?
Wie zijn wij in die werkelijkheid?
En hoe kunnen we leven in harmonie met onszelf en de wereld?
In deze aflevering verkennen we drie grote tradities uit de Indiase filosofie: Yoga, Sāṅkhya en Vedānta.
Sāṅkhya biedt een kaart van de kosmos en van de menselijke psyche. Yoga laat zien hoe de mens innerlijke harmonie en eenheid kan ontwikkelen. Vedānta opent het perspectief van de ultieme werkelijkheid.
Samen vormen zij een weg van inzicht en transformatie die ook vandaag nog verrassend actueel is – zowel in het Oosten als in het Westen.